Tìm hiểu về chương trình định cư Mỹ diện EB-5

Những năm gần đây, định cư Mỹ diện đầu tư EB-5 một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý. Một mặt, năm 2022, Mỹ thông qua “Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB-5” (RIA), tiến hành một trong những đợt cải cách quan trọng nhất đối với chương trình EB-5 trong những năm gần đây; mặt khác, Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) cũng lần lượt triển khai các quy định và chính sách liên quan, khiến chương trình EB-5 từng bước bước vào một giai đoạn phát triển mới.

Nhiều đương đơn từng nghe đến những thuật ngữ mới như “đầu tư 800.000 USD”, “dự án nông thôn”, “Trung tâm vùng”, “Concurrent Filing (nộp hồ sơ đồng thời)”, “thị thực dành riêng”, nhưng lại không biết chính xác những khái niệm này có nghĩa là gì, cũng như không biết bản thân có phù hợp để xin EB-5 hay không.

Trước khi tìm hiểu những chính sách mới này, điều quan trọng hơn là phải có nhận thức đầy đủ về EB-5: EB-5 thực chất là gì? Mục đích thành lập chương trình này là gì? Những ai phù hợp để xin EB-5?

Định cư đầu tư EB-5 là gì?

EB-5 là tên viết tắt của diện ưu tiên thứ 5 trong nhóm định cư theo việc làm của Mỹ, được Quốc hội Mỹ thành lập vào năm 1990.

Mục đích lập pháp của chương trình này rất rõ ràng: thu hút vốn nước ngoài vào Mỹ, thúc đẩy phát triển kinh tế và tạo thêm việc làm. Vì vậy, EB-5 không đơn giản mang ý nghĩa “bỏ tiền mua thẻ xanh”, mà là một chương trình định cư lấy đầu tư thúc đẩy kinh tế và tạo việc làm làm mục tiêu cốt lõi.

Theo quy định pháp luật, nhà đầu tư nước ngoài đủ điều kiện đầu tư vào các dự án kinh doanh tại Mỹ đáp ứng các yêu cầu quy định, đồng thời đáp ứng yêu cầu về tạo việc làm theo luật. Sau khi hoàn tất các thủ tục liên quan, họ có thể xin quy chế thường trú nhân tại Mỹ (thẻ xanh).

Do đó, đầu tư chỉ là điều kiện cơ bản để xin EB-5. Điều mà pháp luật Mỹ thực sự quan tâm là khoản đầu tư có thúc đẩy phát triển kinh tế Mỹ và tạo ra số lượng việc làm theo yêu cầu pháp luật hay không.

Triết lý cốt lõi của EB-5 là gì?

Nhiều người cho rằng Mỹ thiết lập EB-5 chỉ nhằm thu hút vốn nước ngoài. Trên thực tế, vốn chỉ là phương tiện, còn việc làm mới là mục tiêu.

Chính phủ Mỹ kỳ vọng thông qua nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển, tạo động lực cho kinh tế địa phương và tạo ra những cơ hội việc làm mới. Vì vậy, dự án EB-5 phải đáp ứng các yêu cầu về tạo việc làm theo luật di trú, đồng thời đương đơn cũng cần chứng minh khoản đầu tư của mình phù hợp với các quy định pháp luật liên quan.

Xét từ góc độ này, về bản chất EB-5 vừa là một chính sách phát triển kinh tế, vừa là một chương trình định cư theo diện việc làm.

Hiện nay cần đầu tư bao nhiêu tiền?

Theo quy định pháp luật hiện hành, mức đầu tư EB-5 hiện chủ yếu được chia thành 2 tiêu chuẩn.

Đầu tư vào Khu vực việc làm mục tiêu (TEA), bao gồm khu vực nông thôn đáp ứng quy định, khu vực có tỷ lệ thất nghiệp cao và một số dự án cơ sở hạ tầng, thì mức đầu tư tối thiểu là 800.000 USD.

Đối với dự án kinh doanh thông thường, mức đầu tư tối thiểu là 1,05 triệu USD.

Cần lưu ý rằng số tiền đầu tư này không phải là lệ phí nộp cho Chính phủ Mỹ, mà là khoản vốn thực sự được đầu tư vào dự án kinh doanh. Vì vậy, về bản chất EB-5 vẫn là một khoản đầu tư thương mại: nhà đầu tư có khả năng thu được lợi nhuận nhưng cũng có thể phải đối mặt với rủi ro đầu tư.

Ngoài ra, đương đơn còn phải chi trả các khoản khác như phí luật sư, phí nộp hồ sơ di trú, phí quản lý dự án và các chi phí khác. Tuy nhiên, những khoản này không phải là một phần của mức vốn đầu tư theo luật định.

EB-5 có những hình thức xin nào?

Hiện nay, EB-5 chủ yếu có 2 hình thức xin.

Thứ nhất: Đầu tư trực tiếp (Direct EB-5)

Đương đơn tự thành lập, mua hoặc điều hành doanh nghiệp, trực tiếp chịu trách nhiệm vận hành doanh nghiệp, đồng thời đáp ứng yêu cầu về tạo việc làm theo quy định pháp luật.

Hình thức này có mức độ tự chủ cao hơn, nhưng trách nhiệm quản lý và vận hành doanh nghiệp cũng lớn hơn. Vì vậy, số người lựa chọn hình thức này tương đối ít.

Thứ hai: Đầu tư thông qua Trung tâm vùng (Regional Center)

Trung tâm vùng là các tổ chức được Chính phủ Mỹ phê duyệt để triển khai các dự án EB-5, thường phụ trách những dự án thương mại quy mô lớn như phát triển bất động sản, khách sạn, khu cộng đồng dưỡng lão, trung tâm logistics, cơ sở y tế và các dự án khác.

Nhà đầu tư thường không tham gia vào hoạt động kinh doanh hằng ngày của doanh nghiệp, mà thông qua việc đầu tư vào dự án của Trung tâm vùng để hoàn tất hồ sơ EB-5.

Hiện nay, phần lớn đương đơn EB-5 lựa chọn hình thức đầu tư thông qua Trung tâm vùng.

Những ai phù hợp để xin EB-5?

EB-5 không phải là phương thức định cư phù hợp với tất cả mọi người, nhưng đối với một số đương đơn, chương trình này có những ưu thế rõ rệt.

Ví dụ, những người mong muốn cả gia đình có được quy chế thường trú nhân tại Mỹ, có năng lực tài chính nhất định, không đáp ứng điều kiện của EB-1 dành cho nhân tài xuất chúng hoặc NIW – miễn trừ vì lợi ích quốc gia, không có chủ lao động Mỹ cung cấp sự hỗ trợ lâu dài, hoặc những người muốn con cái được học tập tại Mỹ và có kế hoạch phát triển gia đình lâu dài, đều có thể xem EB-5 là một lựa chọn.

So với nhiều diện định cư theo việc làm khác, EB-5 thường không đặt ra yêu cầu cứng về bằng cấp, trình độ tiếng Anh hay nền tảng nghề nghiệp, mà chú trọng hơn đến việc khoản đầu tư của đương đơn có phù hợp với luật di trú Mỹ hay không và nguồn tiền có hợp pháp hay không.

EB-5 khác gì với các diện định cư theo việc làm khác?

Các diện định cư theo việc làm của Mỹ bao gồm nhiều loại, trong đó những diện tương đối phổ biến là EB-1, EB-2 (bao gồm miễn trừ vì lợi ích quốc gia NIW), EB-3 và EB-5.

EB-1 chủ yếu dành cho nhân tài xuất chúng, giáo sư/nhà nghiên cứu xuất sắc và lãnh đạo cấp cao của các công ty đa quốc gia; NIW chủ yếu dành cho những chuyên gia có thể chứng minh công việc của mình phù hợp với lợi ích quốc gia của Mỹ; EB-3 chủ yếu áp dụng cho lao động chuyên môn và lao động kỹ thuật.

So với những diện này, EB-5 chú trọng hơn đến hoạt động đầu tư và hiệu quả tạo việc làm từ khoản đầu tư, thay vì bằng cấp, năng lực chuyên môn hoặc kinh nghiệm làm việc của đương đơn.

Vì vậy, mỗi diện định cư theo việc làm đều có đối tượng phù hợp riêng, không tồn tại một phương án “tốt nhất” tuyệt đối. Điều quan trọng là phải dựa trên điều kiện cá nhân và mục tiêu định cư của từng đương đơn để lựa chọn.

Vì sao EB-5 hiện nay đáng được quan tâm hơn?

Trong những năm gần đây, chương trình EB-5 đã có không ít thay đổi quan trọng.

Năm 2022, Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB-5 (RIA), tiến hành cải cách toàn diện chương trình EB-5. Đạo luật không chỉ tái cấp phép cho chương trình Trung tâm vùng, mà còn thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ hơn, đồng thời bổ sung các diện thị thực dành riêng cho dự án nông thôn, dự án tại khu vực có tỷ lệ thất nghiệp cao và một số loại dự án khác.

Đồng thời, một số đương đơn đủ điều kiện còn có thể đồng thời xin điều chỉnh tình trạng, giấy phép lao động và giấy phép đi lại ngay tại Mỹ. Những thay đổi này khiến EB-5 hiện nay có nhiều điểm khác biệt rõ rệt so với vài năm trước.

Tuy nhiên, EB-5 vẫn là một khoản đầu tư thương mại có giá trị tương đối lớn. Độ tin cậy của dự án, cách chứng minh nguồn tiền, việc khoản đầu tư có đáp ứng các yêu cầu của luật di trú hay không, cũng như những rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong quá trình nộp hồ sơ, đều là những vấn đề mà đương đơn cần đánh giá kỹ trước khi đưa ra quyết định.

【Bài viết này chỉ nhằm cung cấp thông tin tổng hợp về chương trình định cư và những quan sát thực tiễn nói chung, không cấu thành ý kiến pháp lý hoặc tư vấn pháp lý cụ thể cho bất kỳ trường hợp nào. Kết quả thực tế của từng hồ sơ phụ thuộc vào các tình tiết cụ thể và pháp luật áp dụng. Nếu liên quan đến hồ sơ cá nhân, đương đơn nên tham khảo ý kiến của luật sư di trú đủ tư cách.】