Tuyệt chiêu phỏng vấn của ông Elon Musk: 1 câu hỏi nhận diện người nói dối

Điều CEO Tesla Elon Musk coi trọng không phải bằng cấp mà là năng lực xuất sắc của ứng viên. Vị tỷ phú này có phương pháp phỏng vấn riêng, trong đó có một câu hỏi mà ông đặc biệt thích, thậm chí đã được nghiên cứu chứng minh là có tác dụng nhận diện người nói dối không có thực lực.

Trong các cuộc phỏng vấn xin việc, ứng viên thường có thể kể về kinh nghiệm của mình một cách rất hấp dẫn, nhưng chỉ biết cách “đóng gói” bản thân vẫn chưa đủ. Ngoài việc muốn tìm hiểu lý lịch của ứng viên, người phỏng vấn còn dựa vào câu trả lời và các chi tiết để đánh giá xem người đó thực sự có năng lực hay chỉ giỏi tô vẽ bản thân.

Ông Musk từng nói với tạp chí ô tô Đức Auto Bild rằng điểm quan trọng trong việc tuyển chọn nhân tài không phải là ứng viên tốt nghiệp trường nào hay có bằng cấp gì. Muốn vào công ty của ông “không nhất thiết phải có bằng đại học, thậm chí cũng không cần bằng trung học”. Bởi điều ông coi trọng hơn là liệu ứng viên có thể chứng minh mình sở hữu năng lực xuất sắc hay không.

Ông Musk “nhận ra” ứng viên nói dối như thế nào

Tại Hội nghị Thượng đỉnh Chính phủ Thế giới (World Government Summit) năm 2017, ông Musk cho biết bất kỳ ai cũng có thể tuyên bố mình có năng lực xuất chúng, nhưng để xác nhận người đó thực sự có năng lực hay không lại không phải chuyện dễ dàng.

Vì vậy, mỗi khi phỏng vấn, ông đều đặt một câu hỏi: “Hãy kể cho tôi về một số vấn đề khó khăn nhất mà bạn từng xử lý, và bạn đã giải quyết những vấn đề đó như thế nào”.

Ông cho biết mình sẽ yêu cầu ứng viên từng bước trình bày quá trình xử lý vấn đề khó khăn, qua đó xác nhận “vấn đề mà ứng viên tuyên bố đã giải quyết, rốt cuộc có phải do chính họ hoàn thành hay còn có người khác đóng vai trò quan trọng?”

Ông Musk nói rằng nếu họ bịa ra câu chuyện thì sẽ rất khó đưa ra các chi tiết để chứng minh. “Những người thực sự từng giải quyết vấn đề sẽ biết rất rõ mình đã giải quyết vấn đề đó như thế nào. Họ biết các chi tiết trong đó và có thể mô tả cụ thể”.

Ông nói: “Thông thường, những người đã nỗ lực hết sức, tìm cách giải quyết vấn đề sẽ biết rất rõ các chi tiết và cũng không dễ dàng quên chúng”.

“Nếu một người từng đạt được thành tích xuất sắc trong quá khứ, rất có khả năng họ sẽ tiếp tục duy trì thành tích tốt trong tương lai”.

Phương pháp “phỏng vấn nhận diện lời nói dối” của ông Musk có hiệu quả

Điều thú vị là nghiên cứu cũng chứng minh phương pháp của ông Musk trong việc phán đoán một người có nói dối hay không khá hiệu quả.

Một nghiên cứu được đăng trên “Tạp chí Nghiên cứu Ứng dụng về Trí nhớ và Nhận thức” phát hiện rằng một số cách đặt câu hỏi phỏng vấn nhất định có thể giúp nhận diện người nói dối.

Một trong những phương pháp này được gọi là “Quản lý thông tin bất đối xứng” (Asymmetric Information Management, AIM), thông qua việc khuyến khích người được phỏng vấn cung cấp thông tin chi tiết, từ đó giúp người phỏng vấn đánh giá liệu họ thực sự hiểu rõ vấn đề hay đang che giấu điều gì.

Bà Cody Porter, nghiên cứu viên cao cấp tại Đại học Portsmouth ở Anh và là tác giả của nghiên cứu, cho biết: “Chi tiết là mạch sống của điều tra pháp y, có thể cung cấp cho điều tra viên những sự việc cần xác minh và những nhân chứng cần thẩm vấn. Điều quan trọng là những lời trình bày dài hơn, chi tiết hơn thường chứa nhiều manh mối giúp phát hiện hành vi lừa dối hơn so với những lời trình bày ngắn”.

Bà khuyến nghị người phỏng vấn nên nói rõ với ứng viên rằng họ cung cấp quá trình sự việc càng đầy đủ và chi tiết thì càng có thể giúp xác định liệu họ có đang nói dối hay không. Nghiên cứu phát hiện rằng khi sử dụng phương pháp AIM, “người nói thật” thường chủ động cung cấp nhiều chi tiết hơn để chứng minh mình vô tội; trong khi đó, người nói dối có xu hướng nói ít chi tiết hơn, bởi họ cho rằng càng nói nhiều thì càng dễ để lộ sơ hở.

Nhóm nghiên cứu còn phát hiện rằng sau khi áp dụng phương pháp AIM, khả năng nhận diện người nói dối tăng gần 70%.