Starship Gen 3 của SpaceX sẽ cất cánh thử nghiệm ngày 19/5

Ngày 19/5, SpaceX sẽ lần đầu tiên trong năm phóng siêu tên lửa “Starship”. Đây sẽ là lần phóng thứ 12 của chương trình “Starship” kể từ tháng 4/2023, đồng thời là lần phóng đầu tiên kể từ tháng 10/2025.

Theo báo USA Today, nhiệm vụ lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với SpaceX. Trước hết, đây là phiên bản tên lửa lớn nhất mà công ty từng chế tạo, đã được nâng cấp toàn diện và hoàn tất lắp ráp trên bệ phóng tại trụ sở ở bang Texas. Ngoài ra, SpaceX cũng đang tăng tốc phát triển phiên bản tàu đổ bộ Mặt Trăng của “Starship” nhằm phục vụ chương trình “Artemis” của NASA.

Phiên bản mạnh nhất: “Starship thế hệ 3”

Phiên bản sắp được phóng là “Starship thế hệ 3” — mẫu mạnh nhất và lớn nhất mà SpaceX từng phát triển. Công ty cho biết đang nỗ lực bảo đảm tên lửa có thể cất cánh vào lúc 18 giờ 30 phút ngày 19/5 theo giờ miền Đông nước Mỹ.

Theo mô tả trên trang web SpaceX, cả tầng đẩy “Super Heavy” và tầng trên (gọi chung là “Starship”) đều được nâng cấp lớn để chuẩn bị cho chuyến bay. Nếu mọi việc diễn ra thuận lợi, “Starship thế hệ 3” có thể lần đầu tiên đạt quỹ đạo và thử nghiệm tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo cho tầng trên trong lúc bay — công nghệ then chốt quyết định khả năng đưa con người lên Mặt Trăng và tiến xa hơn vào không gian sâu.

Sau khi lắp ráp hoàn chỉnh, “Starship thế hệ 3” cao khoảng 124 mét, cao hơn phiên bản trước khoảng 1,2 mét và mạnh hơn bất kỳ tên lửa nào từng được phóng trước đây. Giống các thiết kế trước, hệ thống gồm tầng đẩy “Super Heavy” cao khoảng 72 mét và tầng trên “Starship” cao khoảng 52 mét.

Tầng đẩy được trang bị 33 động cơ “Raptor” do SpaceX phát triển, cung cấp lực đẩy khổng lồ khi phóng. Sau khi tách tầng, tầng trên sẽ tiếp tục đưa người và hàng hóa vào quỹ đạo.

Mục tiêu của chuyến bay thử nghiệm

Theo SpaceX, nhiệm vụ lần này nhằm lần đầu tiên kiểm tra hai loại phần cứng mới trong điều kiện bay thực tế, đồng thời tiếp tục nâng cao hiệu suất của tầng đẩy “Super Heavy”. Không giống thử nghiệm tháng 3/2025, SpaceX sẽ không cố gắng thu hồi tầng đẩy mà để nó hạ xuống Vịnh Mexico.

Trong khi đó, tầng trên sẽ thực hiện các thử nghiệm giới hạn hiệu suất và cố gắng triển khai 22 vệ tinh mô phỏng của hệ thống internet “Starlink”. SpaceX cũng tiếp tục nghiên cứu công nghệ giúp tầng trên có thể quay trở lại bãi phóng trong tương lai.

Tên lửa sẽ được phóng từ bệ phóng số 2 mới tại căn cứ “Starbase”. Bệ phóng được trang bị hệ thống lưu trữ nhiên liệu nâng cấp với sức chứa lớn hơn và nhiều máy bơm hơn, cho phép nạp nhiên liệu nhanh hơn. Ngoài ra, cánh tay cơ khí khổng lồ “đôi đũa” dùng để thu hồi tầng đẩy đã được rút ngắn nhằm tăng tốc độ theo dõi và bắt giữ booster khi hạ cánh.

Tham vọng đưa con người lên Mặt Trăng và Sao Hỏa

Trong những năm tới, SpaceX kỳ vọng sẽ sử dụng “Starship” để đưa con người lên Mặt Trăng và Sao Hỏa. Hiện công ty đang cạnh tranh với Blue Origin để phát triển tàu đổ bộ cho chương trình “Artemis” của NASA.

Dù Elon Musk từng tuyên bố hồi tháng 2 rằng trọng tâm năm nay của SpaceX là xây dựng “thành phố trên Mặt Trăng”, ông vẫn hy vọng “Starship” sẽ trở thành tàu vũ trụ đầu tiên đưa con người lên Sao Hỏa.

Hiện SpaceX đang phát triển “Starship” thành một hệ thống vận tải không gian hoàn toàn tái sử dụng, nghĩa là cả tên lửa và tàu vũ trụ đều có thể quay trở lại Trái Đất để thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, đồng thời mang các vệ tinh “Starlink” cỡ lớn cùng nhiều loại hàng hóa khác vào không gian.

Kể từ chuyến bay đầu tiên vào tháng 4/2023 kết thúc bằng vụ nổ sớm, chương trình “Starship” đã gặp nhiều sự cố, bao gồm cháy nổ trên bệ thử và trong lúc bay. Tuy nhiên, qua 11 lần thử nghiệm, SpaceX đã hai lần triển khai thành công vệ tinh mô phỏng “Starlink”, hai lần tái sử dụng tầng đẩy “Super Heavy”, đồng thời ba lần dùng cánh tay cơ khí “đôi đũa” để thu hồi booster thành công ngay tại bãi phóng.

Ngoài ra, tầng trên cũng đã nhiều lần bay ổn định ở quỹ đạo cận không gian, bay nửa vòng quanh Trái Đất trước khi hạ xuống Ấn Độ Dương.