Alibaba chấp nhận nộp 600 triệu USD dàn xếp vụ bán thuốc bất hợp pháp vào Mỹ

Ngày 1/7, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) cho biết Alibaba và công ty con phụ trách thanh toán tại Mỹ AUS Merchant Services đã đồng ý nộp 600 triệu USD để đạt được một thỏa thuận không truy tố.

DOJ cáo buộc Alibaba và công ty con của tập đoàn này đã không ngăn chặn việc các loại thuốc bất hợp pháp được đưa vào thị trường Mỹ.

AUS Merchant Services trước đây có tên là Alipay US Inc., là công ty con của Alibaba chuyên xử lý thanh toán tại Mỹ cho Alipay và các dịch vụ thanh toán liên quan.

Theo thông cáo của Bộ Tư pháp Mỹ, Alibaba và AUS đã không ngăn chặn các thương nhân sử dụng các nền tảng thương mại điện tử Alibaba.com và AliExpress để bán và nhập khẩu vào Mỹ các loại thuốc bất hợp pháp, chất bị kiểm soát, tiền chất hóa học bị kiểm soát và các thiết bị ép viên thuốc.

Theo thỏa thuận không truy tố, Alibaba và AUS thừa nhận rằng các lãnh đạo, giám đốc, nhân viên và đại diện của họ phải chịu trách nhiệm đối với các hành vi nêu trên.

Alibaba đồng ý nộp 125 triệu USD tiền phạt hình sự và bị tịch thu 200 triệu USD. Trong khi đó, AUS đồng ý nộp 85 triệu USD tiền phạt hình sự và bị tịch thu 190 triệu USD.

Hai công ty cũng cam kết tăng cường chương trình tuân thủ pháp luật và tiếp tục hợp tác với Bộ Tư pháp Mỹ trong mọi cuộc điều tra hình sự hiện tại hoặc trong tương lai liên quan đến vụ việc.

Vụ án cho thấy Mỹ đang siết chặt hoạt động giám sát đối với các nền tảng thương mại điện tử và thanh toán toàn cầu, đặc biệt là các doanh nghiệp có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhằm ngăn chặn các lỗ hổng để thuốc bất hợp pháp và các tiền chất hóa học xâm nhập vào Mỹ.

Alibaba bán khoảng 80.000 đơn hàng vi phạm sang Mỹ, trị giá hơn 200 triệu USD

Theo thông cáo, Alibaba thừa nhận rằng trong giai đoạn từ tháng 1/2016 đến tháng 12/2024, công ty đã không ngăn chặn khoảng 80.000 giao dịch từ các nhà bán hàng trên Alibaba.com và AliExpress, liên quan đến việc xuất khẩu từ Trung Quốc sang Mỹ các hóa chất thuộc Danh mục I và Danh mục II, dược phẩm và các thiết bị dùng để sản xuất thuốc giả.

Tổng giá trị hàng hóa của các giao dịch này vượt 200 triệu USD.

Bộ Tư pháp Mỹ cho rằng các giao dịch trên đã vi phạm Đạo luật Liên bang về Thực phẩm, Dược phẩm và Mỹ phẩm (FDCA) cùng nhiều luật liên bang khác.

Trong quá trình điều tra, các cơ quan thực thi pháp luật liên bang đã tiến hành hơn 40 vụ mua hàng bí mật, mua các loại thuốc và thiết bị sản xuất thuốc giả được nhập khẩu trái phép vào Mỹ.

Alibaba và Alipay bị chỉ ra nhiều lỗ hổng trong tuân thủ

Theo Bộ Tư pháp Mỹ, mặc dù Alibaba đã xây dựng các chính sách hạn chế việc kinh doanh hàng hóa bị cấm trên nền tảng của mình, nhưng việc thực thi rất lỏng lẻo. Ngay cả khi đã có những cảnh báo nội bộ về các vấn đề tuân thủ, công ty vẫn không có biện pháp xử lý hiệu quả.

DOJ cho biết Alibaba còn cung cấp một hệ thống nhắn tin riêng trên nền tảng. Một số người bán đã lợi dụng công cụ này để thực hiện các giao dịch bất hợp pháp, thậm chí hướng người mua sang các nền tảng nhắn tin mã hóa của bên thứ ba nhằm hoàn tất giao dịch trái phép.

Trong khi đó, Alibaba vẫn thu lợi từ các hoạt động này thông qua các khoản phí như phí thành viên, phí tiếp thị, phí quảng cáo, phí vận chuyển và phí xử lý thanh toán.

AUS cũng thừa nhận rằng trong giai đoạn từ tháng 1/2020 đến tháng 12/2023, công ty đã tiếp nhận các khoản thanh toán bằng thẻ tín dụng bằng đồng USD và các khoản chuyển khoản qua ngân hàng Mỹ, sau đó chuyển tiền ra nước ngoài để quyết toán.

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết hệ thống chống rửa tiền của AUS không tích hợp đầy đủ dữ liệu chuyển khoản ngân hàng, đồng thời khả năng nhận diện rủi ro còn hạn chế. Một số thương nhân vi phạm chỉ bị AUS báo cáo cho Alibaba nhưng không bị khóa tài khoản, vẫn tiếp tục bán các mặt hàng bị cấm sang Mỹ.

DOJ cho biết, xét đến thái độ hợp tác, các biện pháp khắc phục sai phạm cũng như việc hai công ty chưa từng có tiền án, cơ quan này quyết định giải quyết vụ việc thông qua thỏa thuận không truy tố.

Bộ Tư pháp Mỹ: Các nền tảng trực tuyến phải ngăn chặn hành vi phạm pháp

Thỏa thuận dàn xếp trị giá lớn này cũng phát đi một thông điệp rõ ràng rằng các cơ quan quản lý Mỹ không chỉ có thể truy cứu trách nhiệm của các nền tảng vì đã tạo điều kiện cho hành vi vi phạm pháp luật, mà còn có thể quy trách nhiệm vì không xây dựng được các cơ chế phòng ngừa hiệu quả.

Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp phụ trách Vụ Dân sự, Brett Shumate, cho biết thỏa thuận này thể hiện quyết tâm của chính phủ trong việc bảo đảm rằng mọi nền tảng trực tuyến, bất kể đặt trụ sở tại Mỹ hay ở nước ngoài, đều phải áp dụng các biện pháp bảo vệ phù hợp nhằm ngăn chặn các đối tượng phạm pháp lợi dụng để trục lợi.

Ông nói: “Thỏa thuận hôm nay thể hiện quyết tâm của Bộ Tư pháp trong việc bảo đảm các công ty vận hành nền tảng thương mại điện tử và thanh toán kỹ thuật số phải loại bỏ khỏi hệ thống của mình các loại thuốc nước ngoài bất hợp pháp, chưa được phê duyệt, ghi nhãn sai hoặc gây nguy hiểm”.

Vụ án được điều tra bởi nhiều cơ quan liên bang Mỹ, gồm Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), Cơ quan Điều tra Hình sự thuộc Sở Thuế vụ (IRS-CI), Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) và Cơ quan Thanh tra Bưu chính Mỹ (USPIS) cùng các đơn vị liên quan.