Đề xuất bỏ quy định Bộ Tài chính kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết đề xuất bỏ quy định kiểm tra hàng năm của Bộ Tài chính đối với hoạt động in, đúc, tiêu hủy tiền xuất phát từ việc nội dung này có sự trùng lặp với hoạt động kiểm toán.

Ngày 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Một trong những nội dung được xem xét là đề xuất bỏ quy định về trách nhiệm của Bộ Tài chính trong kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và kiểm tra việc quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.

Bộ Tài chính vẫn có quyền kiểm tra khi cần

Theo giải trình của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, việc bỏ quy định cụ thể về chức năng kiểm tra của Bộ Tài chính trong Luật Ngân hàng Nhà nước không làm thay đổi chức năng kiểm tra chuyên ngành của bộ này.

Qua thực tế thực hiện trong nhiều năm, hoạt động kiểm tra của Bộ Tài chính và kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước có những nội dung trùng lặp. Hàng năm, Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán, trong khi Bộ Tài chính cũng tiến hành kiểm tra. Nội dung kiểm toán có phần dựa trên những kết quả kiểm tra của Bộ Tài chính.

Từ thực tế này, Ngân hàng Nhà nước đề xuất bỏ quy định cụ thể về trách nhiệm kiểm tra Hàng năm của Bộ Tài chính. Tuy nhiên, Bộ Tài chính vẫn có quyền kiểm tra hoạt động in, đúc, tiêu hủy tiền khi cần thiết.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước hiện có cơ chế kiểm toán nội bộ và giám sát đối với hoạt động in, đúc, tiêu hủy tiền cũng như việc quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước. Các cơ chế này được xác định là một phần của hệ thống kiểm soát hoạt động.

Pháp luật hiện hành cũng có các cơ chế giám sát khác như Kiểm toán Nhà nước và Thanh tra Chính phủ.

Cần làm rõ cơ chế kiểm soát thay thế

Cơ quan thẩm tra đồng ý với phương án chỉnh lý dự thảo luật theo đề xuất của Chính phủ, nhưng đề nghị làm rõ cơ chế kiểm soát độc lập thay thế.

Theo Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, việc sửa quy định cần bảo đảm không tạo khoảng trống trong kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước trong trường hợp áp dụng một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn khác với mức quy định nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội.

Các nội dung cần được xác định rõ gồm trường hợp áp dụng, điều kiện, tiêu chí, phạm vi, thời hạn, trình tự, thủ tục, lộ trình trở về mức quy định, việc công khai, chế độ báo cáo, kiểm soát rủi ro, kiểm tra, giám sát và biện pháp xử lý khi không thực hiện đúng lộ trình.

Làm rõ trách nhiệm trong phòng, chống rửa tiền

Đối với dự thảo sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết các quy định mới được thiết kế theo hướng cho phép các bên có nghĩa vụ báo cáo khai thác dữ liệu chuyên ngành, thay vì yêu cầu khách hàng cung cấp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu.

Các biện pháp thực hiện được xây dựng tương ứng với mức độ rủi ro rửa tiền, qua đó không tạo thêm trách nhiệm vượt quá khả năng thực hiện của các bên có nghĩa vụ báo cáo.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị có quy định chi tiết, hướng dẫn việc thực hiện những nội dung được sửa đổi, đặc biệt là các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa.

Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan thực hiện chức năng phòng, chống rửa tiền và các bên có nghĩa vụ báo cáo.

Trách nhiệm của Thanh tra Chính phủ, các bộ, ngành trong việc thanh tra hoạt động phòng, chống rửa tiền cũng cần được rà soát. Đặc biệt, cần xác định rõ cơ quan nào thực hiện thanh tra đối với các bên có nghĩa vụ báo cáo thuộc lĩnh vực tài sản mã hóa, tránh tình trạng bỏ sót hoặc chồng chéo trách nhiệm.

Yêu cầu kiểm soát xung đột lợi ích trong hoạt động quản lý tài sản

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị rà soát trách nhiệm của các bộ, ngành, cơ quan và các bên có nghĩa vụ báo cáo giao dịch đáng ngờ, bảo đảm việc phân công đúng thẩm quyền, rõ trách nhiệm và có khả năng thực hiện.

Về hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị quy định rõ quyền hạn, nghĩa vụ của các bên và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích.

Hoạt động này cũng cần tuân thủ nguyên tắc quản trị rủi ro, không để việc quản lý tài sản bảo đảm trở thành căn cứ tạo cảm giác an toàn cho trái phiếu doanh nghiệp.

Chủ tịch Quốc hội đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan, nhất là pháp luật về chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp, nhằm phát triển thị trường vốn trung và dài hạn, giảm áp lực phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng đối với nền kinh tế và hệ thống ngân hàng.

Quốc hội sẽ xem xét thông qua dự luật

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý với đề xuất bỏ quy định trách nhiệm của Bộ Tài chính trong kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và kiểm tra việc quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.

Tuy nhiên, Chính phủ được đề nghị nghiên cứu cơ chế phù hợp để không phát sinh khoảng trống trong quản lý và kiểm tra.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng dự kiến được Quốc hội xem xét, thông qua tại đợt 2 của kỳ họp không thường lệ.