Goldman Sachs: AI tác động việc làm, 15 triệu lao động Mỹ có thể bị ảnh hưởng

Goldman Sachs vừa đưa ra dự báo mới: trong vài năm tới, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể khiến khoảng 9% người lao động mất vị trí hiện tại, tương đương khoảng 15 triệu lao động Mỹ.

AI đang phổ biến rất nhanh và gây sức ép lên thị trường việc làm Mỹ.

Các nhà kinh tế của Goldman Sachs mới đây đã nâng mức dự báo về tác động của AI. Trong kịch bản cơ sở, khi AI giúp năng suất của Mỹ và các nền kinh tế phát triển khác tăng 15%, có tới 9% người lao động có nguy cơ bị thay thế ở vị trí đang làm.

Năm ngoái, nhà kinh tế trưởng Jan Hatzius của Goldman Sachs dự báo AI có thể ảnh hưởng đến 6–7% lao động Mỹ. Nay doanh nghiệp đưa AI vào sử dụng ngày càng nhanh, nên rủi ro cũng tăng theo.

Tác động của AI đến việc làm có thể lan rộng dần

AI không chỉ có thể thay thế các vị trí hiện có mà còn khiến doanh nghiệp tuyển ít người hơn, Goldman Sachs nhận định. Dù vậy, ngân hàng này dự kiến tỷ lệ thất nghiệp tăng trong thời gian tới chủ yếu vẫn do các vị trí hiện có bị thay thế, chứ không đơn thuần vì tuyển dụng giảm.

Trong báo cáo công bố hôm thứ Năm (22/10), ông Hatzius viết rằng căn cứ vào dự báo tăng trưởng kinh tế hiện nay, tác động của AI lên thị trường lao động có thể tăng dần, chứ không đột ngột gây ra một làn sóng thất nghiệp hàng loạt.

Doanh nghiệp Mỹ hiện mới ở giai đoạn đầu ứng dụng AI. Ngân hàng này ước tính chưa đến một phần tư số doanh nghiệp đã đưa AI vào quy trình làm việc hằng ngày. Công nghệ càng phổ biến, càng nhiều công việc có thể bị ảnh hưởng.

Suy thoái kinh tế có thể khiến AI thay thế con người nhanh hơn

Goldman Sachs đặc biệt cảnh báo: nếu kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái, doanh nghiệp có thể đẩy mạnh sử dụng AI để cắt giảm chi phí nhân công, khiến áp lực sa thải càng lớn.

Ông Hatzius cho biết, nhìn lại quá trình tự động hóa trong các đợt suy thoái trước, kinh tế chậm lại thường thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ nhanh hơn.

Theo ông, một đợt suy giảm theo chu kỳ có thể đẩy nhanh tự động hóa bằng AI và tình trạng mất việc, từ đó khiến cả nền kinh tế biến động mạnh hơn.

AI thành nguyên nhân sa thải chủ yếu, ngành công nghệ chịu ảnh hưởng nặng nhất

Thời gian gần đây, thị trường đã phần nào bớt lo AI gây thất nghiệp hàng loạt. Tuy nhiên, một số nhà nghiên cứu vẫn cảnh báo các công việc văn phòng cấp thấp có nguy cơ bị tự động hóa cao hơn.

Số liệu của công ty tư vấn chuyển đổi nghề nghiệp Challenger, Gray & Christmas cho thấy số người mà doanh nghiệp Mỹ công bố sa thải trong tháng 9 đã giảm, nhưng AI vẫn là một trong những nguyên nhân chính, chiếm 21% tổng số này.

Ngành công nghệ chịu tác động rõ nhất. Trong tháng 9, số người bị sa thải trong ngành này chiếm 29% tổng số người bị công bố sa thải trên toàn nước Mỹ, cao hơn mọi ngành khác.

Goldman Sachs cho rằng khi AI tiếp tục phát triển, nhu cầu nhân lực và cách thức làm việc của doanh nghiệp sẽ dần thay đổi. Con số 9% lao động bị ảnh hưởng trong dự báo không có nghĩa tất cả sẽ thất nghiệp vĩnh viễn, mà những người này có thể phải chuyển sang vị trí khác hoặc thích nghi lại với thị trường lao động.