Lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu lý giải việc Việt Nam nhập siêu 13,8 tỷ USD

Sau 10 năm liên tiếp duy trì xuất siêu, cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam đã chuyển sang nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026. 

Ngày 3/6, Cục Thống kê công bố báo cáo tình hình kinh tế – xã hội cho thấy tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, sau giai đoạn 2016-2025 liên tục ghi nhận xuất siêu, cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam đã chuyển sang nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026.

Theo số liệu thống kê, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa trong 5 tháng đầu năm ước đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 43,5 tỷ USD, tăng 2,5%, chiếm 20,2% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 172,16 tỷ USD, tăng 24,7%, chiếm 79,8%.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước nhập khẩu 64,26 tỷ USD, tăng 22,7%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài nhập khẩu 165,2 tỷ USD, tăng 34,3%.

Trao đổi với báo chí, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, cho rằng việc cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu xuất phát từ nhiều nguyên nhân.

Theo ông Hải, xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng, đẩy giá dầu và nhiều loại nguyên liệu đầu vào tăng cao. Điều này khiến giá trị nhập khẩu các nhóm hàng nhiên liệu, hóa chất, chất dẻo và sắt thép tăng đáng kể.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp FDI, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử và linh kiện máy tính, đã tăng cường nhập khẩu nguyên liệu và linh kiện phục vụ sản xuất cũng như tích trữ hàng tồn kho trước nguy cơ giá tiếp tục tăng.

Hoạt động giải ngân vốn FDI tích cực cùng nhu cầu đầu tư cho chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng làm gia tăng nhập khẩu máy móc, thiết bị và linh kiện công nghệ cao.

Trong khi đó, nhiều ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, gỗ, nông sản và thủy sản vẫn tăng trưởng nhưng gặp khó khăn do nhu cầu tiêu dùng toàn cầu phục hồi chậm, chi phí vận tải và bảo hiểm tăng cao.

Theo lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu, trong thời gian tới hoạt động xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục chịu tác động từ tình hình kinh tế thế giới, biến động giá năng lượng, các yếu tố địa chính trị và xu hướng gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại.

Ngoài ra, tiến trình đàm phán thương mại giữa các nền kinh tế lớn, trong đó có các cuộc đàm phán thuế quan với Mỹ, cũng được đánh giá là yếu tố có thể ảnh hưởng đến triển vọng xuất nhập khẩu của Việt Nam trong những tháng cuối năm.