Mỹ áp thuế tới 100% với một số thuốc nhập khẩu, ưu đãi cho hãng sản xuất trong nước

Nhà Trắng hôm thứ Năm (2/4) cho biết Mỹ sẽ áp thuế nhập khẩu lên tới 100% đối với một số loại thuốc. Tuy nhiên, các quốc gia hoặc hãng dược đạt được thỏa thuận với chính quyền Trump, hoặc cam kết xây dựng cơ sở sản xuất tại Mỹ, sẽ được hưởng mức thuế thấp hơn.

Các mức thuế này được áp dụng theo Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962, cho phép tổng thống đơn phương áp thuế nhằm ứng phó các rủi ro đối với an ninh quốc gia. Biện pháp này khác với cơ chế “thuế quan đối ứng” của ông Trump (đã bị Tối cao Pháp viện bác bỏ hồi tháng 2), cũng như mức thuế toàn cầu 10% mà ông áp dụng để thay thế các thuế quan bị vô hiệu trước đó.

Theo thông cáo của Nhà Trắng hôm thứ Năm, chính quyền Trump sẽ áp mức thuế tối đa 100% với một số loại thuốc nhập khẩu, đồng thời đưa ra một số điều khoản miễn trừ quan trọng. Điều này đồng nghĩa rằng trong những năm tới, sẽ có thêm nhiều hãng dược toàn cầu chuyển hoạt động sản xuất các loại thuốc giá trị cao về Mỹ.

Biểu thuế mới do Tổng thống Trump ký cho phép áp dụng đối với các loại thuốc phát minh (thuốc còn bảo hộ bằng sáng chế) được sản xuất tại những quốc gia không có thỏa thuận thuế quan với Mỹ, cũng như các hãng dược chưa ký thỏa thuận đãi ngộ tối huệ quốc (MFN) với chính phủ Mỹ. Thuốc gốc đã hết hạn bằng sáng chế được loại trừ khỏi gói thuế mới này.

Nhà Trắng cho biết sau 120 ngày nữa, Mỹ sẽ bắt đầu áp thuế đối với thuốc do một số tập đoàn dược lớn sản xuất, và sau 180 ngày sẽ mở rộng áp thuế lên một phần sản phẩm của các nhà sản xuất nhỏ hơn.

Thông cáo nêu rõ rằng, đối với các nền kinh tế lớn đã đạt thỏa thuận với Nhà Trắng, mức trần thuế với hàng hóa nhập khẩu là 15%, bao gồm Liên minh châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thụy Sĩ và Liechtenstein. Hàng nhập khẩu từ Anh sẽ chịu mức thuế thấp hơn nữa.

Theo Nhà Trắng, đối với các hãng dược nước ngoài cam kết thực hiện một phần sản xuất ngay trên lãnh thổ Mỹ, các loại thuốc do họ sản xuất khi nhập vào Mỹ sẽ chịu thuế 20%. Nếu các công ty này ký được thỏa thuận tối huệ quốc, mức thuế sẽ giảm xuống 0. Chính sách miễn thuế này có hiệu lực đến ngày 20/1/2029.

Tuyên bố trên khép lại nhiều tháng tranh luận trong nội bộ chính quyền về việc có nên đánh thuế đối với thuốc sản xuất ở nước ngoài hay không, với mục tiêu là đưa khâu sản xuất các loại dược phẩm tiên tiến quay trở lại Mỹ.

Các hiệp hội ngành dược và giới doanh nghiệp lo ngại biểu thuế mới có thể gây xáo trộn nghiêm trọng chuỗi cung ứng, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu thuốc và đẩy chi phí của người tiêu dùng Mỹ lên cao.

Các hãng dược đứng trước thế khó: hoặc tự hấp thụ chi phí thuế, hoặc tăng giá bán tại thị trường vốn đã có mức giá thuốc cao nhất thế giới.

Theo Bloomberg, hiện vẫn chưa rõ người bệnh sẽ bắt đầu cảm nhận tác động vào thời điểm nào và mức độ ra sao. Người Mỹ đang phải trả tiền thuốc nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác, trong khi giá thuốc được định hình thông qua quá trình đàm phán phức tạp giữa các hãng bảo hiểm, cơ quan quản lý phúc lợi dược phẩm (PBM) và nhà sản xuất, nên rất khó để chi phí tăng thêm được chuyển ngay lập tức sang bệnh nhân.

Tuy vậy, về lâu dài, người tiêu dùng nhiều khả năng sẽ phải gánh chi phí cao hơn, thể hiện qua mức tự chi trả (copay, coinsurance) cao hơn hoặc phí bảo hiểm y tế tăng lên.