Mỹ điều tra tập trung vào hàng hóa lao động cưỡng bức từ 60 nước, gồm Việt Nam

Ngày 13/3, chính quyền Mỹ tiếp tục triển khai các cuộc điều tra thương mại theo Điều 301 đối với nhiều đối tác trên thế giới. Washington cho biết sẽ rà soát liệu 60 nền kinh tế, trong đó có Việt Nam, có không ngăn chặn hiệu quả các sản phẩm liên quan đến lao động cưỡng bức hay không.

Cuộc điều tra do Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) khởi xướng, bao gồm nhiều đối tác thương mại lớn như Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và Mexico. Mục tiêu của động thái này là bảo vệ nền công nghiệp trong nước của Mỹ và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết, mặc dù cộng đồng quốc tế đều tuyên bố phản đối lao động cưỡng bức, nhưng nhiều quốc gia vẫn chưa thực thi các biện pháp đủ mạnh để ngăn chặn các sản phẩm có liên quan đến hình thức lao động này xâm nhập thị trường.

Ông Greer nhấn mạnh rằng trong thời gian dài, doanh nghiệp và người lao động Mỹ phải cạnh tranh với các nhà sản xuất nước ngoài có thể đạt lợi thế chi phí nhờ sử dụng lao động cưỡng bức. Cuộc điều tra lần này nhằm xác định liệu các chính phủ nước ngoài có thực hiện đầy đủ nghĩa vụ ngăn chặn tình trạng này hay không, cũng như mức độ ảnh hưởng của nó đối với kinh tế Mỹ.

“Kế hoạch B” sau phán quyết của Tòa án Tối cao

Động thái trên được xem là bước chuyển nhanh của chính quyền Mỹ sau khi gặp trở ngại pháp lý.

Trước đó, ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng chính phủ không có thẩm quyền áp dụng “thuế quan đối ứng” dựa trên Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Sau phán quyết này, Washington tạm thời áp mức thuế 10% đối với hàng nhập khẩu theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại 1974. Tuy nhiên, biện pháp này sẽ hết hiệu lực vào ngày 24/7.

Chính quyền Mỹ hiện đang tìm cách sử dụng Điều 301 của Đạo luật Thương mại để xây dựng lại hệ thống thuế quan mới. Điều khoản này cho phép chính phủ áp thuế nhằm đáp trả các hành vi thương mại bị cho là không công bằng mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, Tổng thống Donald Trump từng sử dụng điều khoản này để áp thuế đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Theo kế hoạch của USTR, các phiên điều trần liên quan đến tình trạng dư thừa công suất sản xuất sẽ bắt đầu từ ngày 5/5, trong khi phiên điều trần về vấn đề lao động cưỡng bức dự kiến diễn ra từ ngày 28/4 đến 1/5.

Mục tiêu của Washington là hoàn tất đánh giá và trình phương án hành động tiếp theo cho Tổng thống trước khi mức thuế tạm thời hết hiệu lực vào tháng Bảy.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngoại giao nhạy cảm khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ dự kiến gặp Phó Thủ tướng Trung Quốc tại Paris, nhằm chuẩn bị cho cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Trung dự kiến diễn ra vào cuối tháng Ba hoặc đầu tháng Tư.

Danh sách 60 nền kinh tế bị điều tra

Theo thông báo của USTR, các nền kinh tế nằm trong diện điều tra bao gồm:

Algeria, Angola, Argentina, Úc, Bahamas, Bahrain, Bangladesh, Brazil, Campuchia, Canada, Chile, Trung Quốc, Colombia, Costa Rica, Cộng hòa Dominican, Ecuador, Ai Cập, El Salvador, Liên minh châu Âu, Guatemala, Guyana, Honduras, Hồng Kông, Ấn Độ, Indonesia, Iraq, Israel, Nhật Bản, Jordan, Kazakhstan, Kuwait, Libya, Malaysia, Mexico, Morocco, New Zealand, Nicaragua, Nigeria, Na Uy, Oman, Pakistan, Peru, Philippines, Qatar, Nga, Ả Rập Xê Út, Singapore, Nam Phi, Hàn Quốc, Sri Lanka, Thụy Sĩ, Đài Loan, Thái Lan, Trinidad & Tobago, Thổ Nhĩ Kỳ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Vương quốc Anh, Uruguay, Venezuela và Việt Nam.