Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Đức, Trung Quốc rơi khỏi top 5

Theo dự báo do Cục Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Đức (GTAI) công bố vào thứ Hai (15/12), do kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc giảm mạnh, lần đầu tiên kể từ năm 2010, Trung Quốc rơi khỏi nhóm 5 thị trường xuất khẩu hàng đầu của Đức. Trong khi đó, Hoa Kỳ vẫn tiếp tục củng cố vị thế là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước này.

GTAI cho biết, Trung Quốc – thị trường đứng thứ 5 vào năm ngoái – sẽ bị Anh và Ý vượt qua, tụt xuống vị trí thứ 7 trong danh sách các điểm đến xuất khẩu của nền kinh tế lớn nhất Liên minh châu Âu (EU) là Đức.

Dữ liệu của GTAI cho thấy, kim ngạch xuất khẩu của Đức sang Trung Quốc trong năm nay dự kiến sẽ giảm 10%, xuống còn 81 tỷ euro (khoảng 95 tỷ USD), khiến tỷ trọng của Trung Quốc trong tổng xuất khẩu của Đức giảm xuống còn 5,2%, trong khi con số này vào năm 2021 vào khoảng 7,5%.

Các nhà phân tích của GTAI chỉ ra rằng, thị trường nội địa Trung Quốc suy yếu là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm xuất khẩu.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, tiến trình “giảm rủi ro” của Đức đối với nhập khẩu từ Trung Quốc vẫn diễn ra chậm chạp. Trong bối cảnh kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc tăng hơn 7%, thâm hụt thương mại của Đức với Trung Quốc được dự báo sẽ đạt mức kỷ lục 87 tỷ euro (khoảng 102 tỷ USD).

Trái ngược rõ rệt với xuất khẩu sang Trung Quốc, trong năm 2025 Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Đức, với kim ngạch gần 150 tỷ euro (khoảng 176 tỷ USD), vượt xa Pháp, Hà Lan và Ba Lan.

Xét trên bình diện vĩ mô, kinh tế khu vực đồng euro và Đức cho thấy một mức độ chống chịu nhất định.

Dữ liệu của Cơ quan Thống kê Liên minh châu Âu cho thấy, trong tháng Mười, sản lượng công nghiệp của khu vực đồng euro tăng 0,8% so với tháng trước, củng cố quan điểm rằng nền kinh tế khu vực này đang tích tụ động lực tăng trưởng. Kết quả này được hỗ trợ bởi thị trường lao động thắt chặt và sự phục hồi của tiêu dùng.

Trong báo cáo tháng của mình, Bộ Kinh tế Đức cho biết mặc dù kỳ vọng kinh doanh và niềm tin của người tiêu dùng có phần xấu đi, nhưng nền kinh tế Đức đã khởi đầu quý IV một cách vững chắc. Trong tháng Mười, sản xuất công nghiệp của Đức tăng 1,4% so với tháng trước, mức tăng nổi bật trong khu vực đồng euro.

Tuy nhiên, các cơ quan chức năng của Liên minh châu Âu cũng thừa nhận rằng, do chi phí năng lượng ở mức cao và xuất khẩu toàn cầu suy yếu, tăng trưởng kinh tế tiềm năng của khu vực đồng euro vẫn chỉ nhỉnh hơn 1%.

GTAI cũng dự báo rằng, tăng trưởng xuất khẩu tổng thể của Đức sẽ chỉ đạt 0,6%, năm thứ 3 liên tiếp duy trì ở mức tương đương năm 2022, cho thấy triển vọng vẫn còn ảm đạm.

Sau khi Mỹ và Trung Quốc đạt được thỏa thuận tạm ngừng “cuộc chiến thương mại” gần đây, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ cùng Chủ tịch Tập Cận Bình “mở cửa thị trường Trung Quốc cho hàng hóa Mỹ”. Tuy nhiên, thực tế đang đi ngược lại kỳ vọng đó. Trong khi xuất khẩu của Trung Quốc tăng mạnh, nhập khẩu gần như không tăng trưởng kể từ cuối năm 2022.

Theo dữ liệu từ Cục Phân tích Chính sách Kinh tế Hà Lan, tính đến tháng 3/2025, xuất khẩu của Trung Quốc tăng 33% về khối lượng, trong khi nhập khẩu không có biến động. Điều này phản ánh xu hướng ngày càng rõ rệt: Trung Quốc muốn bán hàng ra thế giới, nhưng lại không còn mặn mà với việc mua hàng từ các nước khác.

Nguyên nhân chính nằm ở chiến lược của ông Tập Cận Bình: xây dựng nền kinh tế “pháo đài”, tự cung tự cấp trong các ngành then chốt, đồng thời hạn chế phụ thuộc vào nước ngoài – đặc biệt là Mỹ và phương Tây. Đầu tư được dồn vào các nhà máy sản xuất, trong khi tiêu dùng nội địa lại ảm đạm.

Các doanh nghiệp Mỹ, châu Âu và Nhật Bản ngày càng khó chen chân vào thị trường Trung Quốc. Nhu cầu tiêu dùng nội địa yếu, cùng với chính sách “ưu tiên hàng nội địa” khiến nhiều công ty nước ngoài mất dần thị phần, dù Trung Quốc vẫn tuyên bố ủng hộ toàn cầu hóa.