Nghi án gián điệp quanh ông Jensen Huang: Vốn hóa Nvidia có lúc mất 470 tỷ USD sau 2 phiên

Vốn hóa Nvidia có lúc mất khoảng 470 tỷ USD sau 2 phiên giao dịch, khi cổ phiếu hãng chip Mỹ hôm thứ Ba (10/11) có thời điểm giảm thêm hơn 6%. Giới đầu tư ngày càng lo ngại sau khi truyền thông đưa tin CEO Jensen Huang (Hoàng Nhân Huân) có quan hệ ngoài hôn nhân với một nữ doanh nhân Trung Quốc, người được cho là gián điệp của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).

Mối quan hệ này, vốn bị cho là dính líu tới gián điệp ĐCSTQ, đã đẩy Nvidia vào khủng hoảng. Vụ việc cũng khiến dư luận chú ý hơn tới ảnh hưởng mà ông Huang có thể có đối với chính sách bán chip của Mỹ cho Trung Quốc, nơi Nvidia từng kinh doanh phát đạt. Mối quan tâm lớn nhất là liệu những dòng chip Nvidia bị hạn chế xuất khẩu có lọt vào tay doanh nghiệp Trung Quốc qua một số khách hàng hay không.

Trang tin công nghệ The Information hôm thứ Ba đưa tin mối quan hệ giữa ông Huang và nữ doanh nhân này, bà Alice Huang (Hoàng Lạc), đã thúc đẩy các thương vụ bán chip Nvidia trị giá ít nhất 7,5 tỷ USD cho doanh nghiệp Trung Quốc, theo hai người quen biết bà. Thông tin này hiện chưa được kiểm chứng độc lập, hãng tin Reuters cho biết.

Các bài báo này khiến Nvidia bị xem xét kỹ hơn về quản trị doanh nghiệp, về việc tuân thủ quy định kiểm soát xuất khẩu và về việc công ty phụ thuộc quá nhiều vào vai trò lãnh đạo của riêng ông Huang. Nhà đầu tư cũng thêm bất an. Họ lo ngại những khoản đầu tư khổng lồ vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) có mang lại đủ lợi nhuận hay không.

Hôm thứ Hai (9/11), cổ phiếu Nvidia giảm 4,3%, khiến vốn hóa của hãng mất 192,01 tỷ USD. Trong phiên thứ Ba, cổ phiếu có lúc giảm thêm hơn 6%. Đà giảm này giúp Microsoft lần đầu tiên kể từ tháng 6/2025 có thời điểm vượt Nvidia, trở thành công ty có vốn hóa lớn thứ hai thế giới.

“Điều giới đầu tư đang tranh luận lúc này là liệu đây chỉ là vấn đề riêng của công ty, hay sẽ dẫn tới các biện pháp hạn chế và gây xáo trộn cho cả lĩnh vực hạ tầng AI,” các nhà phân tích của Bank of America viết trong một báo cáo. Họ nhận định thêm: “Chúng tôi sẽ không đánh đồng các cáo buộc với thiệt hại kinh doanh đã được chứng minh”.

Hội đồng quản trị Nvidia hôm Chủ nhật (8/11) đã mở một cuộc điều tra nội bộ. Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cũng đang điều tra xem ông Huang có phải là mục tiêu của một chiến dịch tình báo nước ngoài hay không. Cùng ngày, ông Huang thừa nhận với nhân viên rằng ông đã không chung thủy với vợ, nhưng không tiết lộ thêm chi tiết về mối quan hệ này.

Sau khi chính quyền Tổng thống Joe Biden siết thêm các hạn chế xuất khẩu, Nvidia đã thiết kế lại một mẫu bộ xử lý đồ họa (GPU) phục vụ AI dành riêng cho thị trường Trung Quốc, mang tên H20. Từng có thông tin cho rằng DeepSeek, công ty phát triển mô hình AI của Trung Quốc, đã sử dụng chip Nvidia thuộc diện hạn chế. Sau đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump hạn chế bán H20. Nvidia cho biết hãng sẽ phải chịu khoản chi phí 5,5 tỷ USD vì các đơn đặt hàng loại chip thiết kế lại này bị hủy.

Dù Nvidia từng nêu trong dự báo rằng công ty “giả định thị trường Trung Quốc đóng góp 0%”, trên thực tế hãng vẫn kinh doanh tại khu vực này. Trong năm tài chính trước, Nvidia báo cáo khoảng 9% doanh thu đến từ Trung Quốc (kể cả Hồng Kông). Tuy nhiên, con số này gồm cả doanh thu ngoài mảng chip trung tâm dữ liệu bị hạn chế, chẳng hạn trò chơi điện tử, ô tô và công nghiệp. Trong quý gần nhất, thị trường Trung Quốc chiếm 8% doanh thu của Nvidia.

Trong một báo cáo công bố hồi tháng 5, công ty bán khống Culper Research cho rằng mức độ Nvidia thực tế phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc lớn hơn nhiều. Báo cáo nêu hơn 20% doanh thu mảng điện toán của Nvidia trong năm tài chính 2026 đến từ Trung Quốc, thông qua “việc tuồn GPU trái phép và các bên trung gian ở Đông Nam Á”.

Bà Hoàng Lạc cùng chồng và chị em gái, theo The Information, đã lập ra một mạng lưới công ty ở Trung Quốc và Singapore nhằm có được chip Nvidia. Trung tâm của mạng lưới này là Shanghai Century Litong, một công ty Trung Quốc. Năm 2023, công ty này trở thành “đối tác đám mây ưu tiên” của Nvidia, nhờ đó được ưu tiên tiếp cận chip của hãng. Khi các đơn hàng chip Nvidia thuộc diện Mỹ hạn chế xuất khẩu bị chặn, bà Hoàng Lạc đã dùng quan hệ với Nvidia và các nhà phân phối của hãng để tìm nguồn hàng, giúp khoảng 240.000 chip H100, H200 và một số chip A100 vào được Trung Quốc, hai người quen biết bà nói với tờ báo.

The Information đưa tin Shanghai Century Litong còn khai thác số chip Nvidia này bằng cách cho thuê năng lực tính toán và vận hành trung tâm dữ liệu. Số chip đó có cả một số dòng bị cấm bán cho Trung Quốc, và cuối cùng đến tay Alibaba, Tencent cùng một số phòng thí nghiệm AI nhỏ của Trung Quốc.

Ông Patrick Moorhead, CEO công ty Moor Insights & Strategy, dự đoán sẽ có thêm các đạo luật về kiểm soát xuất khẩu được thông qua sau sóng gió lần này. Các đề xuất có thể gồm trao cho Quốc hội quyền giám sát giấy phép xuất khẩu chip, hoặc buộc các nhà sản xuất chip trang bị cơ chế bảo mật để theo dõi vị trí cụ thể của chip, từ đó xác định chip có bị đưa vào Trung Quốc hay không.

“Giờ đây, mọi giấy phép liên quan đến Trung Quốc đều sẽ bị nhìn qua lăng kính của vụ việc này,” ông Moorhead nói với kênh CNBC. “Ông Jensen Huang lâu nay là người lên tiếng chính của Nvidia về Trung Quốc, và tiếng nói ấy nay đã yếu đi.”

Xem thêm: