Ông Trump hoãn tấn công các nhà máy điện Iran, giá dầu lập tức giảm 10%

Hôm thứ Hai (23/3), chỉ vài giờ trước thời hạn tối hậu thư liên quan đến kế hoạch tấn công các nhà máy điện và hạ tầng năng lượng của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hai bên đã đạt được đồng thuận chủ chốt trong đàm phán, đồng thời quyết định hoãn 5 ngày chiến dịch quân sự nhằm vào các nhà máy điện của nước này.

• Ông Trump: Mỹ và Iran đã đạt đồng thuận chủ chốt trong đàm phán

Ông Trump vừa phát biểu, giá dầu lập tức giảm mạnh

Ngay sau tuyên bố của ông Trump, giá dầu giảm khoảng 10%, xuống mức thấp nhất trong một tuần. Theo Reuters, vào lúc 10h19 sáng (giờ miền Đông Mỹ), giá dầu Brent kỳ hạn giảm 11,64 USD, tương đương 10,4%, xuống còn 100,55 USD/thùng; trong khi dầu thô WTI của Mỹ giảm 9,66 USD, tương đương 9,8%, xuống còn 88,57 USD/thùng.

Trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran từng cảnh báo nếu Mỹ phá hủy lưới điện của nước này, họ sẽ tấn công các nhà máy điện tại Israel cũng như các cơ sở cung cấp điện cho căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh. Cho đến nay, cuộc chiến Iran đã làm hư hại nhiều cơ sở năng lượng chủ chốt tại khu vực Vùng Vịnh, trên thực tế khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu — bị gián đoạn nghiêm trọng.

Do ảnh hưởng của xung đột, giá dầu đã biến động mạnh trong những tuần gần đây, với dầu Brent tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 7/2022 vào cuối tuần trước. Các nhà phân tích ước tính sản lượng dầu Trung Đông đã giảm từ 7 đến 10 triệu thùng/ngày do tác động của chiến sự. Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ông Fatih Birol, nhận định cuộc khủng hoảng Trung Đông lần này nghiêm trọng hơn tổng cộng hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ trong thập niên 1970.

Để giải quyết tình trạng nguồn cung thắt chặt và kiềm chế đà tăng giá dầu, Mỹ đã tạm thời miễn trừ trừng phạt đối với các lô dầu của Nga và Iran đã được vận chuyển ra thị trường. Các nhà giao dịch cho biết các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đang có kế hoạch nối lại việc mua dầu Iran, trong khi nhiều doanh nghiệp lọc dầu tại châu Á cũng cân nhắc động thái tương tự.

• Nhà ngoại giao: Việt Nam, Bangladesh và Philippines có thể cạn dầu trong 3 tuần

Các nước ứng phó với khủng hoảng

Theo giới trong ngành, cảng Ust-Luga của Nga ở biển Baltic đã nối lại hoạt động bốc xếp dầu sau khi cảnh báo tấn công bằng máy bay không người lái được dỡ bỏ, trong khi cảng Primorsk lân cận vẫn đóng cửa sau các cuộc không kích, làm gia tăng tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu. Tại Libya, mỏ dầu El Feel đã phải ngừng hoạt động từ tuần trước do đường ống của Công ty Dầu khí Quốc gia (NOC) bị hư hại vì hỏa hoạn; một kỹ sư cho biết sản xuất có thể được khôi phục trong vòng 7–10 ngày.

Tại Mỹ, Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Stephen Miran cho rằng còn quá sớm để đánh giá tác động của cú sốc giá năng lượng từ cuộc chiến Iran đối với lạm phát, nhưng nhấn mạnh cần xem xét hạ lãi suất để hỗ trợ thị trường việc làm. Việc giảm lãi suất có thể giúp hạ chi phí vay của người tiêu dùng, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nhu cầu dầu mỏ.

Tại Nhật Bản, đồng yen suy yếu cùng với căng thẳng Trung Đông đang gây áp lực lạm phát, khiến khả năng tăng lãi suất trong ngắn hạn vẫn được đặt ra. Nguồn tin thị trường cho biết Chính phủ Nhật Bản đang cân nhắc can thiệp vào thị trường hợp đồng tương lai dầu thô để đối phó với đà tăng giá năng lượng.

Cùng ngày, nhằm giảm bớt tác động của giá nhiên liệu tăng cao, Trung Quốc đã nâng trần giá bán lẻ xăng và dầu diesel, nhưng mức tăng chỉ bằng khoảng một nửa so với mức điều chỉnh thông thường theo cơ chế giá. Các nguồn tin trong ngành cho biết sau khi Mỹ tạm nới lỏng trừng phạt, các thương nhân đã bán dầu Iran cho các nhà máy lọc dầu Ấn Độ với mức giá cao hơn giá Brent niêm yết trên sàn ICE.

Theo Politico, một nhà ngoại giao châu Á làm việc tại Mỹ cảnh báo trước thềm một hội nghị năng lượng lớn ở Houston rằng Việt Nam, Bangladesh và Philippines được cho là có thể cạn kiệt nguồn dầu trong vòng 3 tuần, nếu cuộc chiến tại Iran tiếp tục làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz.