Thống đốc California Gavin Newsom kiện Tổng thống Donald Trump về chính sách thuế quan

Thống đốc tiểu bang California, ông Gavin Newsom (Đảng Dân chủ), vào ngày thứ Tư (16/04) đã tuyên bố California đang đệ đơn kiện Tổng thống Donald Trump về các biện pháp thuế quan mới đây, với lý do các chính sách này gây tổn hại cho tiểu bang và rằng Tổng thống không có thẩm quyền để ban hành chúng.

Đài phát thanh công cộng KQED tại Khu vực Vịnh San Francisco đưa tin: “Thống đốc Gavin Newsom và Tổng chưởng lý Rob Bonta đang yêu cầu một tòa án liên bang tạm hoãn thi hành các mức thuế quan đang được áp đặt đối với Mexico, Trung Quốc và Canada, cũng như mức thuế quan phổ quát 10% mà Tổng thống Trump đã ban hành. Đơn kiện lập luận rằng đạo luật mà Tổng thống đang viện dẫn — Đạo luật Quyền Hạn Kinh Tế Quốc Tế Trong Tình Trạng Khẩn Cấp — chưa từng được sử dụng trước đây [như một căn cứ pháp lý] để biện minh cho các chính sách thuế quan, và rằng ông Trump cần có sự chuẩn thuận của Quốc hội để thực hiện những hành động có hậu quả kinh tế sâu rộng như vậy”. 

“Các mức thuế quan bất hợp pháp của Tổng thống Trump đang gây ra hỗn loạn cho các gia đình, doanh nghiệp và nền kinh tế của California — đẩy giá cả tăng cao và đe dọa công ăn việc làm. Chúng tôi đang đứng lên để bảo vệ các gia đình Mỹ không [đủ sức để chịu đựng] tình trạng hỗn loạn này tiếp diễn“, ông Newsom tuyên bố bằng văn bản.

Theo Đài KQED, đơn kiện viện dẫn học thuyết “những vấn đề trọng yếu” (major questions doctrine) của Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ — một nguyên tắc pháp lý cho rằng Quốc hội phải tham gia quyết định những vấn đề có tầm ảnh hưởng chính trị hoặc kinh tế lớn. Tối cao Pháp viện đã căn cứ vào học thuyết này để bãi bỏ các đạo luật liên quan đến kiểm soát ô nhiễm và xóa nợ sinh viên dưới thời các Tổng thống Joe Biden và Barack Obama, theo văn phòng Thống đốc cho biết.

Ông Newsom, cùng với nghị viện tiểu bang California, đã dành riêng 50 triệu USD để phục vụ cho các hành động pháp lý chống lại chính phủ liên bang, mặc dù cùng lúc đó tiểu bang California cũng đang xin chính phủ liên bang hỗ trợ 40 tỷ USD để phục hồi sau các vụ cháy rừng gần đây.

Ngoài ra, tiểu bang California còn phải vay hàng tỷ USD mỗi tháng chỉ để duy trì chương trình bảo hiểm y tế cho người nghèo Medicaid, Medi-Cal — sau khi ông Newsom mở rộng diện được hưởng quyền lợi ra cả cho những người nhập cư bất hợp pháp vào năm ngoái.

Ông Newsom và Tổng trưởng lý California Bonta hy vọng sẽ thách thức quyền hạn của Tổng thống Trump với lập luận rằng, mặc dù các vị tổng thống tiền nhiệm từng sử dụng quyền khẩn cấp để áp đặt các biện pháp chế tài đối với kẻ thù ngoại bang, nhưng chưa từng có vị tổng thống nào dùng quyền này để áp thuế đối với hoạt động thương mại.

Hiện ngoại giới vẫn chưa rõ tác động kinh tế ròng của các mức thuế quan do ông Trump áp đặt sẽ ra sao, và dư luận Hoa Kỳ dường như đang chia rẽ về vấn đề này — một số hoan nghênh khả năng lãnh đạo của ông Trump trong khi những người khác lại lo sợ về sự bất ổn kinh tế.

Thiên Vân