Tổng thống Trump nâng thuế quan toàn cầu lên 15%

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy (21/2) thông báo sẽ nâng mức thuế quan toàn cầu mà ông áp dụng hôm thứ Sáu từ 10% lên 15%, có hiệu lực ngay lập tức – đây mức tối đa mà luật cho phép. Đồng thời, ông cho biết trên mạng xã hội rằng quyết định tăng thuế được đưa ra sau một “quá trình xem xét kỹ lưỡng, chi tiết và toàn diện” phán quyết của tòa.

Ông Trump công bố mức thuế mới trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social:

“Sau khi xem xét kỹ lưỡng và toàn diện phán quyết về thuế quan mà Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đưa ra ngày hôm qua — một quyết định mà tôi cho là vô lý, soạn thảo kém và mang tính chống Mỹ — và sau nhiều tháng cân nhắc, tôi xin tuyên bố rằng với tư cách Tổng thống Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, tôi sẽ nâng mức thuế quan toàn cầu 10% áp dụng đối với các quốc gia — nhiều nước trong số đó đã ‘lợi dụng’ Mỹ suốt nhiều thập kỷ mà không phải chịu bất kỳ sự đáp trả nào (cho đến khi tôi xuất hiện) — lên mức tối đa được pháp luật cho phép và đã được kiểm chứng là 15%, có hiệu lực ngay lập tức.”

Ông cho biết thêm chính quyền của mình “sẽ xác định và ban hành các mức thuế mới hợp pháp” trong những tháng tới.

Trước đó, sau khi Tối cao Pháp viện ra phán quyết với tỷ lệ 6–3 bác bỏ các mức thuế của ông Trump được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), ông Trump đã công bố mức thuế toàn cầu 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Trước khi được nâng lên hôm thứ Bảy, mức thuế thực tế gần tương đương với thời điểm các mức thuế theo IEEPA còn hiệu lực.

Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng chiều thứ Sáu, ông Trump chỉ trích mạnh mẽ phán quyết của tòa án. Trong quyết định này, Chánh án John Roberts cùng 2 thẩm phán do ông Trump bổ nhiệm là bà Amy Coney Barrett và ông Neil Gorsuch đã đứng về phía các thẩm phán theo khuynh hướng tự do để chống lại chính quyền. 3 thẩm phán Clarence Thomas, Samuel Alito và Brett Kavanaugh đưa ra ý kiến phản đối.

“Phán quyết của Tối cao Pháp viện về thuế quan là vô cùng đáng thất vọng, và tôi xấu hổ về một số thành viên của tòa án, hoàn toàn xấu hổ, vì họ không có đủ dũng khí làm điều đúng đắn cho đất nước chúng ta,” ông nói.

Hiện ông Trump đang viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để ban hành mức thuế này. Điều 122 không yêu cầu tiến hành điều tra chính thức, vì vậy có thể là một trong những con đường nhanh nhất để vượt qua các rào cản pháp lý từ tòa án. Quy định này cho phép ông Trump áp thuế tối đa 15% trong thời hạn không quá 150 ngày, sau đó cần có hành động từ Quốc hội.

Trong thông báo công bố hôm thứ Sáu, Nhà Trắng đã liệt kê một số mặt hàng được miễn thuế, bao gồm một số khoáng sản quan trọng, kim loại dùng cho tiền tệ và vàng bạc thỏi, năng lượng và các sản phẩm năng lượng; cũng như các tài nguyên thiên nhiên và phân bón không thể trồng, khai thác hoặc sản xuất tại Mỹ, hoặc không thể sản xuất đủ để đáp ứng nhu cầu trong nước.

Thông báo của Nhà Trắng cũng cho biết trong một sắc lệnh hành pháp khác, Tổng thống Trump tái khẳng định và tiếp tục đình chỉ chế độ miễn thuế đối với hàng hóa giá trị thấp (De Minimis), bao gồm cả các lô hàng vận chuyển qua hệ thống bưu chính quốc tế. Các mặt hàng này cũng sẽ chịu mức thuế nhập khẩu tạm thời theo quy định tại Điều 122.

Việc ông Trump nhanh chóng chuyển sang Điều 122 — và lập tức nâng lên mức tối đa — gửi thông điệp rõ ràng tới thị trường: cơ sở pháp lý của thuế quan có thể thay đổi trong một ngày, nhưng chiến lược thuế quan thì không.