Tỷ giá đồng yên tiếp tục giảm, nguy cơ Nhật Bản tăng lãi suất có thể tăng cao

Đồng yên Nhật đang tiếp tục chịu sức ép giảm giá, khi tỷ giá USD/JPY ngày 11/8 giao dịch quanh mức 159,30 yên/USD, tiến sát ngưỡng 160 yên/USD – mức thường khiến thị trường gia tăng lo ngại về khả năng Tokyo tiếp tục can thiệp. Đồng yên đã mất gần một nửa mức tăng đạt được sau đợt can thiệp tiền tệ phối hợp chưa từng có giữa Nhật Bản và Mỹ hồi cuối tháng 7.

Sự suy yếu trở lại của đồng yên cho thấy các biện pháp can thiệp ngoại hối có thể chỉ mang lại hiệu quả trong ngắn hạn nếu những nguyên nhân cơ bản gây áp lực lên đồng tiền này không được giải quyết. Một trong những yếu tố lớn nhất là chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật, khi lợi suất tại Mỹ vẫn cao hơn đáng kể, khuyến khích nhà đầu tư vay bằng yên với chi phí thấp để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn – hoạt động thường được gọi là carry trade (chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền).

Cuối tháng 7, đồng yên từng giảm xuống gần 164 yên/USD, mức thấp nhất trong khoảng 40 năm. Nhật Bản sau đó đã tiến hành mua yên để hỗ trợ tỷ giá, trong khi Bộ Tài chính Mỹ cũng tham gia mua yên, đánh dấu lần đầu tiên Tokyo và Washington phối hợp trực tiếp theo cách này kể từ năm 1998. Đợt can thiệp đã nhanh chóng đưa tỷ giá xuống vùng 157 yên/USD, nhưng hiệu quả đang dần suy giảm.

Giới phân tích cho rằng nếu không có thêm biện pháp can thiệp hoặc một sự thay đổi đáng kể trong chính sách tiền tệ, đồng yên có nguy cơ tiếp tục mất giá. Chiến lược gia Lee Ferridge của State Street nhận định thị trường đang thất vọng vì chưa chứng kiến thêm động thái can thiệp. Trong khi đó, Goldman Sachs cảnh báo áp lực giảm giá đối với đồng yên có thể xuất hiện trở lại theo thời gian nếu môi trường toàn cầu hoặc chính sách không có sự thay đổi bất ngờ.

Điều này đang làm gia tăng sức ép đối với Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Theo lịch công bố chính thức, BOJ đã công bố “Tổng hợp quan điểm – Summary of Opinions” của cuộc họp ngày 30-31/7 vào ngày 10/8, trong khi biên bản chi tiết của cuộc họp sẽ được công bố sau đó.

Thị trường hiện đặc biệt chú ý đến khả năng BOJ tăng lãi suất sớm hơn dự kiến. Một số nhà phân tích cho rằng nếu Tokyo muốn tạo nền tảng bền vững hơn cho đồng yên thay vì chỉ dựa vào can thiệp ngoại hối, BOJ cần phát đi tín hiệu rõ ràng về một đợt tăng lãi suất mới. Một số dự báo trên thị trường đang hướng tới khả năng BOJ hành động vào tháng 9 hoặc tháng 10.

Đây là bài toán khó đối với BOJ. Tăng lãi suất có thể giúp thu hẹp chênh lệch với Mỹ và hỗ trợ đồng yên, nhưng đồng thời làm tăng chi phí vay đối với doanh nghiệp và hộ gia đình Nhật Bản. Ngược lại, nếu tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ tương đối nới lỏng, áp lực giảm giá đồng yên có thể kéo dài.

Trong khi đó, ngưỡng 160 yên/USD đang trở thành tâm điểm của thị trường. Nếu tỷ giá vượt trở lại mức này, giới đầu tư sẽ đặc biệt theo dõi khả năng chính phủ Nhật Bản tái can thiệp. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng can thiệp đơn thuần khó đảo ngược xu hướng nếu chênh lệch lãi suất và dòng tiền carry trade vẫn tiếp tục gây sức ép lên đồng yên.

Vì vậy, thị trường hiện không chỉ theo dõi tỷ giá mà còn chờ tín hiệu từ BOJ: liệu Nhật Bản có chấp nhận tăng lãi suất sớm hơn để bảo vệ đồng yên, hay tiếp tục dựa vào các biện pháp can thiệp ngoại hối để ngăn đồng tiền này trượt sâu hơn.

Lý Ngọc t/h