Việt Nam chuẩn bị 3 kịch bản tăng trưởng nông nghiệp để ứng phó với thuế quan Mỹ

Trước khả năng Mỹ áp thuế đối ứng cao với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam, Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường dự báo một số kịch bản và giải pháp cần thực hiện.

• Mỹ dự định dùng đàm phán thuế quan để cô lập ĐCSTQ – WSJ
• Tổng thống Trump chỉ ra 8 hành vi gian lận thương mại phí thuế quan

Hiện nay, Mỹ đang tạm hoãn việc áp dụng mức thuế đối ứng 46% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam.

Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa đưa ra 3 kịch bản dự báo về tác động của chính sách thuế quan này, đồng thời đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro và đảm bảo mục tiêu tăng trưởng của ngành nông lâm thủy sản trong năm 2025.

Cụ thể, với kịch bản 1, nếu thuế duy trì ở mức 10% trong cả năm và áp dụng đồng đều với nhiều nước, tác động đến tăng trưởng ngành nông nghiệp sẽ không đáng kể.

Với kịch bản 2, nếu hai bên đàm phán và thống nhất mức thuế là 20% sau giai đoạn hoãn, kim ngạch xuất khẩu 6 tháng cuối năm có thể giảm khoảng 20%. Khi đó, tăng trưởng ngành nông lâm thủy sản cả năm 2025 sẽ giảm từ 0,15 đến 2 điểm phần trăm, còn khoảng 3,8–3,85%.

Với kịch bản 3, trường hợp sau thời gian hoãn thuế, Mỹ vẫn áp mức thuế 46% với hàng nhập khẩu từ Việt Nam. Khi đó, dự kiến xuất khẩu 6 tháng cuối năm 2025 sẽ giảm 40%. Với mức giảm này thì tăng trưởng ngành nông lâm thủy sản năm 2025 sẽ có thể giảm 0,3-0,4 điểm phần trăm, còn từ 3,6-3,8%.

Trước nguy cơ trên, Viện Chiến lược đề xuất cần tăng cường đối thoại với Mỹ để tìm giải pháp giảm thuế nhập khẩu hai chiều hoặc xin miễn giảm thuế đối với một số mặt hàng nông sản chiến lược; cần đẩy mạnh minh bạch hóa xuất xứ hàng hóa và xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng rõ ràng.

Viện cũng đề xuất triển khai nhanh các biện pháp hỗ trợ khẩn cấp cho các ngành hàng chịu tác động mạnh, như miễn giảm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đối với các hộ sản xuất nông lâm thủy sản. Ngoài ra, có thể tạm hoãn thu thuế, hỗ trợ lãi suất tín dụng và giảm thuế nhập khẩu đầu vào để giảm chi phí sản xuất.

Cùng với đó là tiếp tục nâng cao năng suất, chất lượng và giảm giá thành, chủ yếu thông qua nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ để tăng sức cạnh tranh cho nông lâm thủy sản Việt Nam.

Một số giải pháp khác là đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Bên cạnh các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ và châu Âu, Việt Nam cần mở rộng sang các quốc gia thuộc BRIC (Brazil, Nga, Ấn Độ), Mỹ Latinh, châu Phi và các thị trường Halal.

Theo thống kê, quý 1/2025, tổng sản phẩm trong nước của toàn ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt 3,74%, đóng góp 6,09% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế.

Đây cũng là mức tăng cao nhất trong quý 1 của 4 năm gần đây. Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản quý 1/2025 của cả nước là 15,72 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm 2024.

Một số mặt hàng có giá trị xuất khẩu giảm như gạo giảm 19,7% do giá xuất khẩu bình quân giảm 20,1%; rau quả giảm 11,3% do xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 38,9%.

Trong khi đó, giá nguyên liệu đầu vào tăng, chỉ số giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu dùng cho sản xuất tăng 4,93% so với cùng kỳ năm trước, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất.