Phương pháp mới có thể thay thế Laser trong điều trị tật khúc xạ

Một phát hiện tình cờ trong phòng thí nghiệm đã mở ra triển vọng cho 1 kỹ thuật mới có thể là bước tiến trong điều trị tật khúc xạ, giúp cải thiện thị lực mà không cần laser, không cần phẫu thuật xâm lấn.

Trong một thí nghiệm, Giáo sư hóa học Michael Hill (Đại học Occidental, Mỹ) đã vô tình phát hiện ra 1 hiện tượng thú vị khi dùng dòng điện để đốt mô sụn. Tuy nhiên khi sử dụng dòng điện ở cường độ thấp, thay vì mô sụn bị cháy, ông lại thấy 1 điều kì lạ là mô sụn trở nên mềm và dễ uốn hơn. Phát hiện bất ngờ này đã đặt nền móng cho một kỹ thuật mới có thể thay thế LASIK.

Giáo sư Hill cùng cộng sự là Tiến sĩ Brian Wong (Đại học California – Irvine) nhận ra rằng dòng điện yếu đã làm thay đổi độ pH của sụn, khiến các phân tử tách lỏng và mô trở nên dẻo hơn. Nói cách khác, điện đã “nắn” mô thay vì đốt nóng nó. Wong gọi đây là một “tai nạn khoa học 100%” – nhưng lại mở ra hướng đi mới.

Tái định hình giác mạc bằng điện

Từ đó, nhóm nghiên cứu phát triển phương pháp tái định hình cơ điện (Electro-Mechanical Reshaping – EMR). Thay vì dùng tia laser cắt mô giác mạc như LASIK, họ dùng dòng điện rất nhỏ để làm giác mạc mềm ra, sau đó định hình lại nó. Khi ngắt điện, giác mạc sẽ giữ nguyên hình dạng mới.

Trong thử nghiệm trên mắt thỏ, quá trình chỉ mất khoảng một phút – nhanh tương tự LASIK nhưng không cần dao mổ, không cần laser, cũng không phải cắt bỏ mô. Đặc biệt, kỹ thuật này còn có thể làm mờ hoặc xóa đi một số vết đục giác mạc do hóa chất, vốn phải điều trị bằng ghép giác mạc.

Lựa chọn an toàn cho điều trị tật khúc xạ

LASIK tuy phổ biến và hiệu quả nhưng vẫn có rủi ro: khô mắt, rối loạn thị giác, hoặc hiếm gặp hơn là biến chứng nghiêm trọng. Với EMR, do không rạch giác mạc và không cắt mô, nguy cơ tổn thương giảm nhiều.

Bác sĩ James R. Kelly, chuyên gia nhãn khoa tại New York, nhận định: EMR “về lý thuyết” có thể giảm đáng kể biến chứng so với LASIK. Không cần vạt giác mạc, không cắt mô, ít ảnh hưởng dây thần kinh – nghĩa là giảm nguy cơ khô mắt sau phẫu thuật. Nếu có thể điều trị khỏi hoàn toàn, EMR sẽ càng an toàn hơn.

Cần thêm thời gian và nghiên cứu

Tuy đầy hứa hẹn, EMR vẫn mới dừng ở mức thí nghiệm. Phương pháp này tạm thời làm thay đổi độ pH của mô, nên vẫn còn rủi ro tiềm ẩn. Các nghiên cứu hiện tại mới chỉ chứng minh rằng collagen giác mạc không bị phá hủy ngay lập tức, nhưng chưa có dữ liệu dài hạn.

Giác mạc vốn thay đổi theo tuổi tác, quá trình lành thương và viêm nhiễm, vì vậy chưa ai chắc chắn EMR có giữ được hiệu quả lâu dài hay không. Bác sĩ Kelly cho rằng phải mất 20 năm hoặc hơn nữa mới biết EMR có thể thay thế LASIK hay không.

Dù vậy, Hill vẫn lạc quan: “Chúng tôi mới chỉ đi được một đoạn đường. Bước tiếp theo chắc chắn sẽ là nghiên cứu trên động vật sống”.

Nguyên Khang t/h