Việc đọc to có thể giúp chúng ta cải thiện kết quả học tập, trau dồi vốn từ vựng phong phú, hỗ trợ xử lý thông tin và tạo điều kiện để mọi người gần nhau hơn. (Ảnh minh họa: fizkes/ Shutterstock)
Nghiên cứu của Đại học Stanford (Hoa Kỳ) về “người siêu cao tuổi” cho thấy, kiểu hoạt động của não có thể dự báo nguy cơ suy giảm nhận thức từ nhiều năm trước khi trí nhớ suy giảm rõ rệt.
Ở tuổi 75, có những người vẫn duy trì trí nhớ tốt tương đương người 45 tuổi. Vậy, bộ não của những người được gọi là “người siêu cao tuổi” (SuperAgers) có gì đặc biệt? Một nghiên cứu mới của Đại học Stanford (Hoa Kỳ) cho thấy, thông qua phân tích kiểu hoạt động của não, các nhà khoa học có thể dự báo được nguy cơ suy giảm nhận thức của một người nhiều năm sau, ngay cả khi trí nhớ chưa có dấu hiệu suy giảm rõ rệt.
Nghiên cứu được công bố ngày 04/11 trên Tập san Học thuật Quốc tế Science Advances. Kết quả cho thấy, ngay cả khi hai người có khả năng ghi nhớ tương đương ở thời điểm hiện tại thì sự khác biệt trong kiểu hoạt động của não vẫn có thể dự báo được những thay đổi về khả năng nhận thức của họ trong nhiều năm tiếp theo.
Không phải ai cũng bị suy giảm trí nhớ rõ rệt theo tuổi tác. Tùy theo tiêu chí đánh giá, khoảng 10% người cao tuổi có thể thuộc nhóm “người siêu cao tuổi” (SuperAgers).
Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học định nghĩa “người siêu cao tuổi” là những người từ 75 tuổi trở lên, có khả năng ghi nhớ tương đương người 45 tuổi và chức năng điều hành (bao gồm khả năng lập kế hoạch, ra quyết định) tương đương những người cùng độ tuổi.
Để tìm hiểu những điểm khác biệt trong não bộ của nhóm người này, các nhà nghiên cứu Đại học Stanford đã so sánh 180 “người siêu cao tuổi” với 110 người mắc bệnh Alzheimer. Họ sử dụng chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI), kỹ thuật cho phép quan sát hoạt động của các vùng não, để khảo sát não bộ của những người tham gia trong hai nhóm trong trạng thái nghỉ ngơi.
Kết quả cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong kết nối giữa các vùng não ở hai nhóm. Ở nhóm “người siêu cao tuổi”, kết nối chức năng giữa một số vùng não trước mạnh hơn, trong khi ở nhóm mắc bệnh Alzheimer, một số kết nối liên quan đến thùy đảo (insula, vùng nằm sâu bên trong não) lại mạnh hơn.
Dựa trên những khác biệt về kết nối giữa các vùng não, các nhà khoa học xây dựng thang điểm ARC để đánh giá xem kiểu hoạt động não của mỗi người giống với kiểu hoạt động não của nhóm “người siêu cao tuổi” hay nhóm mắc bệnh Alzheimer hơn.
Sau đó, nhóm nghiên cứu áp dụng thang điểm ARC cho 1.315 người từ 55 đến 70 tuổi có chức năng nhận thức bình thường, đồng thời theo dõi diễn biến sức khỏe của họ trong những năm tiếp theo. Phần lớn người tham gia được theo dõi trong 5 – 6 năm, một số trường hợp kéo dài đến 12 năm.
Ở thời điểm bắt đầu nghiên cứu, những người có điểm ARC khác nhau không có sự chênh lệch đáng kể về kết quả các bài kiểm tra nhận thức, bao gồm cả bài kiểm tra trí nhớ. Tuy nhiên, sự khác biệt đã dần dần bộc lộ theo thời gian.
Những người có kiểu hoạt động não gần với nhóm mắc bệnh Alzheimer bị suy giảm trí nhớ, khả năng chú ý và chức năng điều hành nhanh hơn. Họ cũng có nguy cơ cao hơn bị suy giảm nhận thức nhẹ (suy giảm trí nhớ và khả năng tư duy vượt mức thường gặp ở người cùng tuổi, nhưng chưa nghiêm trọng đến mức sa sút trí tuệ) hoặc được chẩn đoán mắc bệnh Alzheimer. Ngược lại, những người có kiểu hoạt động não gần với nhóm “người siêu cao tuổi” có suy giảm nhận thức chậm hơn.
Nghiên cứu cũng ghi nhận, tại thời điểm bắt đầu, lượng β-amyloid trong não ở hai nhóm gần như tương đương. Đây là loại protein có liên quan đến bệnh Alzheimer và có thể tích tụ thành các mảng trong não. Tuy nhiên, trong thời gian theo dõi, β-amyloid tích tụ nhanh hơn ở những người có kiểu hoạt động não gần với nhóm mắc bệnh Alzheimer.
Khi kết hợp điểm ARC với các dấu ấn sinh học của bệnh Alzheimer (các chỉ số sinh học giúp nhận diện bệnh) thì khả năng dự báo nguy cơ suy giảm nhận thức còn được cải thiện hơn nữa.
Bước tiếp theo, các nhà nghiên cứu Đại học Stanford muốn tìm hiểu liệu có thể điều chỉnh kiểu hoạt động não của người bình thường để trở nên gần với nhóm “người siêu cao tuổi” hay không. Họ hướng đến các phương pháp như rèn luyện nhận thức và kích thích từ xuyên sọ (sử dụng từ trường tác động lên não từ bên ngoài hộp sọ). Nhóm nghiên cứu cũng dự định tiến hành thêm các thử nghiệm để đánh giá liệu những thay đổi này có giúp duy trì chức năng nhận thức hay không.
Theo Sở Phương Minh/ Epoch Times
Báo cáo mới của Los Angeles Times cho thấy giới lãnh đạo ngành nhựa đã…
Đảng One Nation ở Úc cam kết cắt giảm 90% chỉ tiêu tiếp nhận người…
Ông Kim Jong-un thị sát khu du lịch gần biên giới Trung Quốc, làm dấy…
Thượng viện Úc tranh luận về dự luật của Đảng Xanh đề xuất cấm nhập…
Ông Musk viết rằng Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy từng được đề nghị…
Google cảnh báo “kỷ nguyên tấn công tự động đã đến”, khi tin tặc dùng…