Điều trị tiêu chảy và nôn ở trẻ nhỏ

Phần lớn trẻ bị nôn hoặc tiêu chảy không cần dùng thuốc. Các triệu chứng thường tự giảm trong vài ngày. Điều quan trọng nhất là bù nước và nghỉ ngơi. Với những trường hợp nặng, bác sĩ có thể kê thêm 1 số thuốc.

1. Điều trị cơ bản

Khi trẻ bị nôn hoặc tiêu chảy do viêm dạ dày – ruột (thường do virus), người lớn nên:

• Cho trẻ uống nhiều nước/ORS để tránh mất nước.
• Cho ăn trở lại khi trẻ có thể giữ được thức ăn.
• Tránh dùng kháng sinh (vì bệnh do virus, kháng sinh không có tác dụng).
• Không dùng thuốc chống tiêu chảy cho trẻ nhỏ.
• Có thể dùng thuốc chống nôn (Ondansetron) trong trường hợp nôn nhiều, nhưng cần bác sĩ kê đơn.

2. Bù nước

Bù nước cho trẻ theo hướng dẫn của WHO:

• Không nên dùng: nước trái cây, nước ngọt có ga,… vì nhiều đường, ít muối → dễ làm tiêu chảy nặng thêm.
• Nên dùng: dung dịch Oresol (ORS) pha đúng hướng dẫn trên gói hoặc ORS đã pha sẵn.

Nếu trẻ nôn nhiều, chỉ cho uống từng thìa nhỏ (5 ml) mỗi 5 phút, sau đó tăng dần.

Lượng dịch cần bù:

Không mất nước:

• <10 kg: 60–120 ml sau mỗi lần nôn/tiêu chảy.
• 10 kg: 120–240 ml sau mỗi lần.

Mất nước nhẹ – vừa (khô miệng, ít tiểu, sụt 3–9% cân nặng): 25–50 ml/kg trong 2–4 giờ.

Mất nước nặng (mắt trũng, không có nước mắt, không đi tiểu, tay chân lạnh, thở nhanh): Đưa đi cấp cứu ngay để truyền dịch tĩnh mạch