Nghiên cứu: Người cao tuổi hay ngủ ngày có nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn 48%

Nghiên cứu của Đại học Johns Hopkins trên 995 người cao tuổi cho thấy việc thường xuyên ngủ ngày có liên quan đến nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn 48%.

• Người mắc chứng sa sút trí tuệ ngày càng tăng; 3 thói quen giúp giảm nguy cơ

Công trình do nhóm nhà khoa học tại Trường Y tế Công cộng thuộc Đại học Johns Hopkins thực hiện, đăng trên tạp chí The Journals of Gerontology: Series A năm 2026.

Nghiên cứu theo dõi 995 người từ 65 tuổi trở lên từ năm 2013 đến năm 2023. Các đặc điểm của giấc ngủ được phân tích bao gồm: ngủ thường xuyên hay thỉnh thoảng, ngủ có chủ ý hay ngủ gật ngoài ý muốn, và mỗi giấc dài bao lâu.

Kết quả cho thấy:

• So với người không ngủ ngày, người thường xuyên ngủ ngày có nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn 48%.
• Ở những người có lúc ngủ thiếp đi vào ban ngày dù không định ngủ, nguy cơ này là 39%.
• Không thấy mối liên quan nào giữa sa sút trí tuệ và việc thỉnh thoảng mới ngủ ngày hay ngủ ngày có chủ ý.

Tuy nhiên, tác giả cấp cao Adam Spira, giáo sư Khoa Sức khỏe Tâm thần của trường nhấn mạnh: “Ngủ ngày thường xuyên hơn có thể là dấu hiệu của những thay đổi trong não, chứ không phải nguyên nhân gây ra những thay đổi dẫn tới sa sút trí tuệ”. 

Nhóm nghiên cứu cho rằng mối liên quan có thể đi theo cả hai chiều: ngủ ngày có thể là một yếu tố nguy cơ, nhưng giai đoạn đầu của sa sút trí tuệ cũng có thể ảnh hưởng đến vùng não điều hòa sự tỉnh táo, khiến người bệnh ngủ ngày nhiều hơn.

“Theo dõi thói quen ngủ ngày có thể là một chỉ dấu sớm và dễ tiếp cận, giúp nhận ra người cao tuổi có nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn”, tác giả chính nghiên cứu Kening Jiang cho biết. Theo cô, chỉ dấu đó cũng có thể giúp định hướng các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Các tác giả cũng nêu ra hai hạn chế chính của nghiên cứu: thói quen ngủ ngày do người tham gia tự khai nên có thể không chính xác, còn tình trạng sa sút trí tuệ được xác định bằng một thuật toán đã kiểm định, không phải chẩn đoán lâm sàng. Cần thêm những nghiên cứu ghi nhận giấc ngủ ngày chi tiết hơn và theo dõi lâu hơn.

Các công trình tiếp theo cũng nên xem xét liệu thay đổi thói quen ngủ ngày hay cải thiện giấc ngủ ban đêm có giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ hay không.