Norovirus gia tăng theo giám sát nước thải tại Mỹ – Dự án nghiên cứu WastewaterSCAN

Theo WastewaterSCAN, một chương trình giám sát do các trường Đại học Stanford và Emory điều hành, Norovirus đã tăng đều đặn tại Mỹ kể từ giữa tháng 10, đặc biệt là ở các tiểu bang Louisiana, Michigan và Indiana.

Theo bà Amanda Bidwell, giám đốc  chương trình khoa học của WastewaterSCAN, nồng độ Norovirus trong nước thải đã tăng 69% trên phạm vi toàn quốc kể từ tháng 10, đưa mức độ hoạt động tại Mỹ vào nhóm “cao”.

Nồng độ virus đặc biệt cao tại vùng Đông Bắc và Trung Tây. Mặc dù virus đang lây lan rộng rãi, mức độ hiện tại vẫn thấp hơn so với đợt tăng đột biến bất thường năm ngoái, do chủng GII.17 gây ra.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), từ tháng 8 đến tháng 11/2024, CDC ghi nhận 235 ổ dịch Norovirus; năm nay trong cùng kỳ, con số là 153.

Bà Bidwell cảnh báo rằng còn quá sớm để biết mức độ nghiêm trọng của phần còn lại của mùa dịch, nhưng cho biết virus này thường có xu hướng hoạt động theo chu kỳ hàng năm từ tháng 11 đến tháng 4.

CDC theo dõi Norovirus thông qua dữ liệu báo cáo tự nguyện từ các phòng thí nghiệm và sở y tế, nhưng không giám sát qua nước thải, điều này có thể khiến số liệu chính thức chậm hơn so với thực tế lây nhiễm.

Theo bà Bidwell, nước thải là một “cách quan sát khách quan về những gì đang diễn ra trong cộng đồng”.

Trong hơn 3 thập kỷ, hầu hết các đợt bùng phát liên quan đến một chủng gọi là GII.4. Nhưng vào năm 2024, khoảng 75% ca bệnh có liên quan đến biến thể GII.17, vốn đang trở nên phổ biến hơn trên toàn cầu.

Các nhà khoa học cho rằng sự thay đổi này có thể đến từ đột biến virus, thay đổi trong miễn dịch cộng đồng, hoặc cả hai. Một số chuyên gia tin rằng đợt lây lan mạnh bất thường năm ngoái xảy ra do nhiều người Mỹ có rất ít miễn dịch với biến thể GII.17 mới.

Norovirus là một trong những bệnh truyền nhiễm ở người dễ lây lan nhất, gây ra gần 20 triệu ca mắc bệnh ở Hoa Kỳ mỗi năm và chiếm hơn một nửa số ca bệnh do thực phẩm gây ra.

Virus lây lan qua các hạt vi thể từ chất nôn hoặc phân, thực phẩm hoặc nước bị nhiễm bẩn, và tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus.

Triệu chứng thường xuất hiện trong vòng 12–48 giờ, bao gồm nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, sốt và đau nhức cơ thể, theo bệnh viện Mayo Clinic.

Các nhóm dễ tổn thương — bao gồm người lớn tuổi, trẻ nhỏ và người có hệ miễn dịch suy yếu — có nguy cơ cao bị mất nước và gặp biến chứng.

Ngay cả sau khi hồi phục, người bị nhiễm vẫn có thể tiếp tục thải virus trong hơn hai tuần.

Norovirus cũng cực kỳ bền bỉ, chịu được nhiệt độ cao và kháng nhiều chất khử trùng thông dụng, bao gồm cả dung dịch rửa tay chứa cồn.

CDC khuyến nghị rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, tẩy sạch các bề mặt bị nhiễm bằng thuốc tẩy, giặt các vật dụng bẩn bằng nước nóng và rửa kỹ rau củ quả. Động vật có vỏ như sò, trai nên được nấu chín hoàn toàn để giảm nguy cơ.

Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu ngoài bù nước, dù công ty công nghệ sinh học Moderna của Mỹ đang tiến hành thử nghiệm giai đoạn 3 cho một loại vắc xin tiềm năng phòng Norovirus.