TP HCM: Số ca nhiễm HIV ở giới trẻ tăng cao, 81% lây qua đường tình dục

Tình hình lây nhiễm HIV tại TP HCM đang cho thấy những chuyển dịch đáng lo ngại, khi độ tuổi người nhiễm ngày càng trẻ và đường lây truyền chủ yếu không còn là tiêm chích ma túy, mà là quan hệ tình dục không an toàn.

• Nghệ An: Hơn 11.000 ca nhiễm HIV lũy tích, 99% phường xã đã ghi nhận người bệnh

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo phòng, chống AIDS, ma túy, mại dâm TP HCM gửi UBND thành phố, trong 9 tháng đầu năm 2025, thành phố ghi nhận 3.197 ca nhiễm HIV mới. Đáng chú ý, nhóm tuổi từ 15–29 chiếm tới 42% số ca, tương đương gần một nửa tổng số người nhiễm mới.

Người trẻ trở thành nhóm nguy cơ cao

So với cả nước, tỷ lệ người trẻ nhiễm HIV tại TP HCM cao hơn rõ rệt, phản ánh xu hướng trẻ hóa dịch HIV tại đô thị lớn nhất cả nước.

• Nhóm 15–29 tuổi: Chiếm 42% (so với 37,7% trong năm 2024)
• Nhóm 30–39 tuổi: Khoảng 30%
• Nhóm từ 40 tuổi trở lên: Khoảng 28%

Số liệu cũng cho thấy nam giới chiếm đa số, lên tới 87% tổng số ca nhiễm mới. Điều này cho thấy sự mất cân đối giới rõ rệt trong nhóm nguy cơ.

Lây nhiễm qua đường tình dục chiếm ưu thế

Một thay đổi quan trọng khác là đường lây truyền HIV. Nếu trước đây, tiêm chích ma túy từng là nguyên nhân chính, thì hiện nay 81% ca nhiễm HIV mới tại TP HCM lây qua đường tình dục, chủ yếu là quan hệ tình dục không an toàn.

Trong nhóm lây qua đường tình dục, nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) chiếm tới 54%. Theo các chuyên gia y tế, hành vi nguy cơ cao này liên quan chặt chẽ đến việc thiếu sự giáo dục, chỉ dẫn từ nhà trường và gia đình, thông tin kém lành mạnh trên mạng xã hội, ứng dụng hẹn hò và các hình thức môi giới trực tuyến. Điều này khiến việc kiểm soát dịch trở nên phức tạp hơn.

Trước thực trạng này, TP HCM đã triển khai nhiều phương pháp kiểm soát, bao gồm rà soát, kiểm tra hàng nghìn cơ sở kinh doanh dịch vụ nhạy cảm, xử phạt vi phạm hành chính và đẩy mạnh các hoạt động truyền thông phòng chống HIV.

Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay là tiếp cận người trẻ – nhóm có tỷ lệ nhiễm cao nhưng thường chủ quan với nguy cơ, ít xét nghiệm sớm, cũng như chưa có hiểu biết đầy đủ về mối liên quan giữa bệnh và hoạt động tình dục.

Chiến lược ngăn ngừa HIV phù hợp với người trẻ

Các chuyên gia y tế nhấn mạnh, để kiểm soát dịch HIV hiệu quả trong giai đoạn mới, cần:

• Tăng cường giáo dục sức khỏe sinh sản và tình dục an toàn, đặc biệt cho thanh thiếu niên và người trẻ
• Mở rộng xét nghiệm HIV sớm
• Đẩy mạnh dự phòng trước phơi nhiễm và các phương pháp bảo vệ phù hợp với hành vi nguy cơ
• Kết hợp truyền thông trên nền tảng số, nơi người trẻ thường xuyên hiện diện

Tình hình HIV tại TP HCM cho thấy dịch bệnh không còn là câu chuyện của một nhóm nhỏ, mà đang dịch chuyển mạnh vào độ tuổi trẻ – nhóm giữ vai trò quan trọng với xã hội. Việc phòng, chống HIV trong giai đoạn hiện nay vì thế không chỉ là vấn đề y tế, mà còn là bài toán về giáo dục, truyền thông và thay đổi hành vi lâu dài.