12 y tá tại Trung tâm Y tế Montefiore bị sa thải sau khi bệnh viện đưa AI vào sử dụng

Làn sóng mất việc do trí tuệ nhân tạo (AI) nay đã lan tới bệnh viện. Hiệp hội Y tá bang New York (NYSNA), ngày 1/7 tổ chức họp báo cho biết Trung tâm Y tế Montefiore ở quận Bronx đã gửi thông báo sa thải cho 12 y tá kỳ cựu, và nguyên nhân phía sau là phần mềm tự động hóa dùng AI mà bệnh viện mới đưa vào vận hành.

Dù người phát ngôn bệnh viện sau đó ra thông cáo bác bỏ cáo buộc của công đoàn là “không chính xác và mang tính gây hiểu lầm”, công đoàn đã công khai bản sao thư sa thải mà các y tá nhận được, khiến vụ việc – được xem là ca đầu tiên tại New York mà “AI cướp việc của y tá” – nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận.

Theo công đoàn, 12 y tá bị cắt giảm đều làm việc tại bộ phận “Rà soát sử dụng dịch vụ” (Utilization Review) của bệnh viện. Nhiệm vụ của họ là dựa trên chuyên môn lâm sàng để làm việc với các công ty bảo hiểm y tế, chứng minh rằng các dịch vụ chẩn đoán, phẫu thuật hay thời gian nằm viện của bệnh nhân là cần thiết về mặt y khoa, qua đó bảo đảm chi phí được phía bảo hiểm chi trả.

Tuy nhiên, các y tá bị sa thải cho biết từ đầu năm nay, Montefiore âm thầm thay đổi quy trình này, chuyển sang phụ thuộc nhiều vào một phần mềm AI do một công ty công nghệ phát triển.

Theo bản sao thư sa thải mà công đoàn xuất trình, lá thư do một quản lý nhân sự ký ngày 28/5, nêu rõ: “Chúng tôi vô cùng tiếc phải thông báo rằng vị trí của bạn sẽ bị bãi bỏ sau 45 ngày kể từ ngày ra thông báo này.” Bệnh viện cho biết trong khoảng thời gian 45 ngày đó sẽ tìm kiếm trong nội bộ hệ thống xem có vị trí trống nào “phù hợp” để bố trí lại số y tá trên. Điều này có nghĩa là nếu không có chỗ trống, các y tá sẽ chính thức mất việc vào ngày 12/7.

Trong thỏa ước lao động tập thể mà công đoàn và bệnh viện Montefiore ký kết trước đây có quy định rõ: nếu việc đưa công nghệ AI vào sử dụng dẫn đến sa thải thành viên công đoàn, ban lãnh đạo bệnh viện phải trao đổi trước với công đoàn để cùng tìm cách tránh cho nhân viên mất việc.

Công đoàn cho rằng trước khi gửi thư sa thải vào cuối tháng 5, bệnh viện hoàn toàn không thực hiện nghĩa vụ tham vấn. Do đó, ngày 1/6, công đoàn đã khởi động quy trình tố tụng tập thể và trọng tài lao động, cáo buộc bệnh viện vi phạm thỏa thuận.

Đáp lại, người phát ngôn Montefiore ra thông cáo nói: “Như thường lệ, các cáo buộc của NYSNA là không chính xác và mang tính gây hiểu lầm. Sự thật là chúng tôi luôn đầu tư vào các công nghệ mới để bảo đảm bệnh nhân nhận được chất lượng chăm sóc và kết quả điều trị tốt nhất, và chúng tôi sẽ tiếp tục làm vậy vì lợi ích cộng đồng mà mình phục vụ.” Tuy nhiên, phía bệnh viện từ chối trả lời liệu có thực sự gửi thư sa thải hay không, cũng như không tiết lộ chi tiết hợp đồng với công ty công nghệ.

Nhiều dân biểu địa phương ở Bronx cũng có mặt tại buổi họp báo của công đoàn để bày tỏ ủng hộ các y tá. Nghị sĩ bang New York Amanda Septimo, thuộc Đảng Dân chủ, nói bà không phản đối tiến bộ công nghệ, nhưng nhấn mạnh AI phải được quản lý chặt chẽ và không thể trở thành công cụ để bệnh viện cắt giảm chi phí bằng cách đánh đổi chất lượng chăm sóc bệnh nhân.

Công đoàn yêu cầu Montefiore lập tức ngừng đếm ngược thời hạn sa thải và trở lại bàn đàm phán để cùng thảo luận giải pháp thay thế. Phóng viên Epoch Times cho biết đã gửi email liên hệ bộ phận truyền thông của Montefiore để xin phản hồi, nhưng đến thời điểm bài viết được đăng, phía bệnh viện vẫn chưa phản hồi.