Ấn Độ: Bạo loạn phản đối siêu đập gần biên giới Trung Quốc, 26 người bị bắt

Cảnh sát bang Arunachal Pradesh, Ấn Độ, hôm thứ Hai (26/10) cho biết đã bắt 26 người sau bạo loạn phản đối dự án siêu đập sông Siang, được New Delhi coi là đối trọng với đập của Trung Quốc.

Những người này bị bắt vì liên quan đến vụ bạo loạn tại thị trấn Pasighat trong cuộc tổng đình công phản đối siêu đập hôm thứ Sáu (23/10). Trong số đó có 5 người chưa thành niên, được giữ kín danh tính theo quy định pháp luật, hãng tin PTI đưa tin.

Trong một thông cáo, Cảnh sát trưởng huyện East Siang Pankaj Lamba cho biết cảnh sát đã lập 8 vụ án hình sự và tạm giữ 6 người để thẩm vấn. Các tội bị cáo buộc gồm tụ tập trái phép, gây bạo loạn, cản trở người thi hành công vụ, âm mưu phạm tội và phá hoại tài sản công, theo Bộ luật Hình sự Ấn Độ và Đạo luật Phòng chống phá hoại tài sản công.

Nhà hoạt động chống đập Ebo Mili và thủ lĩnh thanh niên Otul Jerang cũng nằm trong số người bị bắt. Cả hai đã ra đầu thú và lên án các hành vi bạo lực, phá hoại.

Ông Mili khẳng định cuộc đình công lúc đầu diễn ra ôn hòa.

Văn phòng tập đoàn thủy điện bị đốt

Cuộc tổng đình công 12 giờ do các tổ chức phản đối siêu đập kêu gọi diễn ra tại các huyện Siang, Upper Siang và một phần huyện East Siang. Mục đích chính là đòi thả những nhà hoạt động bị bắt trong các đợt biểu tình trước đó.

Căng thẳng leo thang sau khi có tin lực lượng an ninh bắn hơi cay để giải tán người biểu tình tại Dite Dime, gần Geku, huyện Upper Siang. Sau vụ việc, 4 phụ nữ phải vào trạm y tế Geku và được cho về sau khoảng hai giờ theo dõi. Cảnh sát bác bỏ các tin đồn trên mạng xã hội về người thiệt mạng.

Đêm thứ Sáu, đám đông ở Pasighat phóng hỏa văn phòng của Tập đoàn Thủy điện Quốc gia Ấn Độ (NHPC), tấn công một đồn cảnh sát và đốt các xe đỗ trong khuôn viên đồn. Nhà riêng của ông Kaling Moyong, Chủ tịch Đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) cấp bang, và của nghị sĩ bang Ninong Ering cũng bị đập phá.

Đám đông còn nhắm vào trụ sở Adi Bane Kebang, tổ chức đại diện cao nhất của cộng đồng người Adi. Một số cảnh sát và người biểu tình được cho là đã bị thương trong các cuộc đụng độ, trong đó có nhân viên an ninh trúng đá ném.

Biểu tình lan sang huyện giáp biên giới Trung Quốc

Hôm thứ Hai, làn sóng phản đối lan sang huyện Upper Subansiri, nơi giáp biên giới Trung Quốc, The New Indian Express đưa tin. Tại thị trấn Daporijo, trung tâm hành chính của huyện, người ủng hộ đình công dựng rào chắn và đốt lốp xe để chặn đường. Ít nhất một xe máy bị đốt, một xe cảnh sát bị tấn công và một cảnh sát được cho là bị thương.

Daporijo từng được báo chí nhắc đến vì các cáo buộc binh sĩ Trung Quốc xâm nhập.

Lần này, mục tiêu là dự án thủy điện Thượng Subansiri công suất 1.605 MW do NHPC triển khai, người dân địa phương gọi là đập Menga. Theo The Hindu, người biểu tình được cho là đã phá hỏng hoặc đốt thiết bị, linh kiện máy tính và dụng cụ khảo sát tại một văn phòng liên quan đến tập đoàn này.

Sau vụ bạo lực, phiên điều trần công khai về dự án đã bị hủy.

Cuộc đình công do Hội Sinh viên Tagin (ATSU) cùng nhiều tổ chức địa phương kêu gọi. Một nguyên nhân là cảnh sát bị cho là đã tìm cách bắt Chủ tịch ATSU Tadak Pakba vào khuya thứ Bảy. Các tổ chức sinh viên đòi rút dự án vì lo ngại tác động tới môi trường, sinh kế và quyền của người bản địa. Họ cảnh báo sẽ tiếp tục biểu tình nếu yêu cầu không được đáp ứng.

Đối trọng với dự án thủy điện của Trung Quốc

Siêu đập trên sông Siang, tức Dự án đa mục đích Thượng Siang công suất 11.200 MW, vấp phải sự phản đối của một bộ phận cộng đồng bản địa, phần lớn là người Adi. Họ lo ngại bị di dời trên diện rộng, mất đất của tổ tiên và chịu rủi ro môi trường.

New Delhi thì coi dự án là cần thiết để đối trọng với dự án thủy điện 60.000 MW mà Trung Quốc đang xây ở phía thượng nguồn, trên sông Yarlung Tsangpo. Con sông này chảy từ Tây Tạng vào Ấn Độ với tên gọi Siang, rồi hợp lưu với sông Dibang và sông Lohit để thành sông Brahmaputra.

Chính quyền bang Arunachal Pradesh khẳng định việc nghiên cứu khả thi sơ bộ không đồng nghĩa với phê duyệt xây dựng dự án và kêu gọi các cộng đồng bị ảnh hưởng đối thoại.

Sau vụ Pasighat, Chính phủ trung ương điều thêm hai đại đội Lực lượng Phản ứng Nhanh đến khu vực sông Siang, cùng các đại đội Lực lượng Cảnh sát Dự bị Trung ương từ bang Assam. Lệnh cấm tụ tập vẫn còn hiệu lực tại một số nơi ở East Siang.

Hai ông Mili và Jerang, đang bị cảnh sát Pasighat tạm giữ, được cho là đã bắt đầu tuyệt thực từ hôm thứ Hai.