Ông Rubio: Hệ thống bầu cử Venezuela được dựng để gian lận, phải thay trước khi bỏ phiếu

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Hai (26/10) cho biết hệ thống bầu cử Venezuela do chính quyền ông Nicolás Maduro dựng lên để gian lận, phải sớm thay thế thì mới tổ chức được bầu cử hợp lệ.

Ông Rubio, người được Tổng thống Mỹ Donald Trump giao làm đầu mối về Venezuela, đưa ra nhận định trên khi trao đổi với báo chí qua điện thoại, một ngày sau khi lãnh đạo đối lập Maria Corina Machado trở về nước, hãng tin Reuters đưa tin.

Về các cuộc đàm phán đang diễn ra ở Venezuela, ông Rubio nói: “Tôi nghĩ chúng tôi đang đạt được tiến bộ thực sự về mặt này. Nhưng nếu ai tìm cách làm chệch hướng tiến trình đó, họ đang gây hại lớn cho Venezuela”.

Ông không đưa ra mốc thời gian cho cuộc bầu cử.

Bà Machado từng nói bầu cử nên diễn ra chậm nhất vào giữa năm 2027. Còn ông Trump trước đây cho biết ông không nghĩ Venezuela đã sẵn sàng cho một cuộc bỏ phiếu toàn quốc.

Đàm phán không có phong trào của bà Machado

Trong tháng này, chính quyền lâm thời và một bộ phận phe đối lập đã họp thêm một vòng đàm phán, với mục tiêu tổ chức lại Tòa án Tối cao và hội đồng bầu cử trước khi tiến tới bầu cử. Phong trào Vente Venezuela của bà Machado không tham gia.

Vòng đàm phán thứ ba mở lại tại Caracas hôm 14/10. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott khi đó nói với NTD, cơ quan truyền thông trực thuộc The Epoch Times, rằng Mỹ ủng hộ “100%” các cuộc đàm phán này.

Ông Pigott cho biết đàm phán đã mang lại những “bước đi cụ thể”, gồm tái lập một Tòa án Tối cao độc lập, mở lại các trang web bị chặn và sửa những luật hà khắc mà chế độ Maduro từng dùng để nhắm vào đối thủ chính trị. Ông Rubio cũng từng đánh giá đàm phán là cơ hội tốt nhất trong “gần một thế hệ” để Venezuela có bầu cử tự do, công bằng.

Sau hai vòng đàm phán đầu, Quốc hội Venezuela đã yêu cầu cải cách quy trình chọn thành viên Tòa án Tối cao. Một ủy ban dự kiến chọn ra 32 ứng viên trước tháng 12. Theo Đại sứ quán Mỹ tại Caracas, tòa án này sẽ xem xét các khiếu nại liên quan đến những cuộc bầu cử sắp tới.

Washington cho biết bà Machado hoàn toàn có quyền hiện diện tại Venezuela, nhưng cũng khen ngợi Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez, người từng là cấp phó của ông Maduro. Mỹ ủng hộ tiến trình đàm phán giữa chính quyền của bà Rodríguez với các nhóm đối lập không thuộc phong trào Vente Venezuela.

Ông Rubio: Bà Machado “thuộc về đất nước mình”

Bà Machado, người đoạt giải Nobel Hòa bình, về tới Venezuela hôm Chủ nhật (25/10) sau nhiều lần tìm cách trở về không thành. Đây là lần đầu bà về nước kể từ khi Mỹ bắt ông Maduro hồi tháng 1 và đưa sang New York xét xử.

Năm 2024, bà bị ngăn không cho ra tranh cử tổng thống để đối đầu ông Maduro. Sau cuộc bầu cử gây tranh cãi năm đó, bà phải lẩn trốn suốt một năm, rồi sống ở nước ngoài 10 tháng.

Ông Rubio cho biết lần duy nhất ông “can ngăn” bà Machado về nước là ngay sau các trận động đất tàn khốc mùa hè vừa qua, khi Venezuela đang phải ứng phó với khủng hoảng nhân đạo.

Theo ông, vài tuần trước, Mỹ đã báo với chính quyền lâm thời Venezuela rằng bà Machado “thuộc về đất nước mình” và “phải được phép trở về mà không bị quấy nhiễu”. Chính quyền này đã đồng ý.

Khi được hỏi về việc bà Machado chỉ trích thỏa thuận dầu mỏ mà ông Trump ký với chính quyền lâm thời, ông Rubio khẳng định đây là thỏa thuận tốt cho cả hai nước. Tuy nhiên, ông cho rằng bà có quyền bày tỏ ý kiến về vấn đề này.

Ông Trump công bố thỏa thuận hồi tháng 8 và cho biết Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát 65 tỷ thùng dầu trong trữ lượng của Venezuela. Tại buổi công bố, ông Rubio nói thỏa thuận sẽ mang lại hàng ngàn việc làm lương cao và gần 100 tỷ USD vốn đầu tư tư nhân cho Venezuela.

Ông Trump nhiều lần bày tỏ ủng hộ bà Rodríguez và hoan nghênh các thỏa thuận khai thác dầu cùng nhiều dự án kinh doanh khác của doanh nghiệp Mỹ tại quốc gia Nam Mỹ này.