Trung Quốc: Người cao tuổi nhiều hơn trẻ em, nhiều nơi biến mẫu giáo thành viện dưỡng lão

Số liệu năm 2025 cho thấy gánh nặng nuôi người cao tuổi ở Trung Quốc lần đầu vượt gánh nặng nuôi trẻ em. Nhiều nơi đã chuyển trường mẫu giáo thiếu trẻ em thành trung tâm dưỡng lão.

Già hóa dân số và tình trạng ít sinh con ở Trung Quốc đang đi đến một điểm giao nhau về cơ cấu. Không chỉ trường mẫu giáo đổi công năng, các trường sư phạm mầm non cũng bắt đầu mở thêm ngành học liên quan đến dưỡng lão.

Tỷ số phụ thuộc của người cao tuổi vượt trẻ em

Niên giám Thống kê Trung Quốc 2026 do Cục Thống kê Quốc gia của Đảng Cộng sản Trung Quốc phát hành cho thấy tỷ số phụ thuộc của người cao tuổi (gánh nặng nuôi người cao tuổi) năm 2025 đã lên 23,1%. Con số này lần đầu vượt tỷ số phụ thuộc của trẻ em, ở mức 22%.

Nói cách khác, cứ 100 người trong độ tuổi lao động phải nuôi 23,1 người cao tuổi và 22 trẻ em. Tổng tỷ số phụ thuộc là 45,1%.

Như vậy, nhóm người cần được nuôi dưỡng ở Trung Quốc đã chính thức bước sang giai đoạn mới: “người già nhiều hơn trẻ nhỏ”.

Năm 2025, Trung Quốc có 212,76 triệu trẻ từ 0 đến 14 tuổi, chiếm 15,1% dân số, theo số liệu của niên giám mà Đệ Nhất Tài Kinh (Yicai) đăng hôm Chủ nhật (25/10). Số người từ 65 tuổi trở lên là 223,65 triệu, chiếm 15,9%.

Tỷ số phụ thuộc, còn gọi là hệ số phụ thuộc, là tỷ lệ giữa số người ngoài độ tuổi lao động và số người trong độ tuổi lao động (ở đây là nhóm 15–64 tuổi). Tổng tỷ số phụ thuộc là tỷ số phụ thuộc trẻ em cộng với tỷ số phụ thuộc người cao tuổi.

Mẫu giáo đóng cửa hàng loạt, một số trường bỏ trống thành viện dưỡng lão

Tỷ lệ sinh giảm mạnh kéo theo làn sóng đóng cửa trường mẫu giáo. Thông cáo thống kê phát triển giáo dục toàn quốc năm 2025 cho thấy chỉ trong năm 2025, số trường mẫu giáo cả nước giảm hơn 20 nghìn, số trẻ học mẫu giáo giảm mạnh, hơn 3,5 triệu em.

Vắng trẻ, nhiều trường đang chuyển thành viện dưỡng lão.

Theo báo chí Trung Quốc, hôm 30/7, kế hoạch cải tạo khu nhà bỏ trống của trường mẫu giáo Thuận Viên Nhị Thôn ở trấn Tiết Gia, quận Tân Bắc, thành phố Thường Châu thành cơ sở dịch vụ dưỡng lão đã chính thức được ký kết. Tại phường Bảo Hoa Nhai, quận Thiên Kiều, thành phố Tế Nam, một trường mẫu giáo tư thục hoạt động hơn 30 năm đã trở thành Trung tâm Dịch vụ Dưỡng lão Tổng hợp Tam Giác Tuyến.

Còn ở Kim Hoa, tỉnh Chiết Giang, một trường mẫu giáo lâu năm, có lịch sử 25 năm, đã được cải tạo thành “viện an dưỡng cộng đồng” vào năm 2023.

Một trường mẫu giáo bỏ trống tại Khu mới Phúc Châu (quận Trường Lạc) vừa được cải tạo thành trung tâm dịch vụ chăm sóc tại nhà, Nhật báo Phúc Kiến đưa tin hôm thứ Hai (26/10). Khi cơ cấu dân số thay đổi, nhiều trường mẫu giáo gặp khó trong tuyển sinh, và nhiều nơi ở Phúc Kiến đã cho trường mẫu giáo “lột xác” thành trung tâm dịch vụ dưỡng lão.

AgeClub, một nền tảng dịch vụ thương mại chuyên về kinh tế người cao tuổi ở Trung Quốc, cho rằng chuyển trường mẫu giáo thành cơ sở dưỡng lão không chỉ là thay tấm biển. Cầu thang, nhà vệ sinh, phòng tắm và không gian sinh hoạt sẵn có phải được điều chỉnh cho phù hợp với người cao tuổi. Cơ sở còn phải giải quyết các vấn đề về lối đi cho người khuyết tật, cấp cứu y tế và an toàn phòng cháy.

Tận dụng trường mẫu giáo bỏ trống có thể tiết kiệm một phần chi phí mặt bằng và xây mới, nhưng sau đó vẫn phải bỏ vốn cải tạo, gánh chi phí nhân sự và vận hành hằng ngày. Nền tảng này cho biết việc có đủ nhân viên điều dưỡng chuyên nghiệp hay không và nguồn thu có bù được chi phí vận hành hay không đều có thể ảnh hưởng đến việc dự án trụ được lâu dài.