Bảo tàng tưởng niệm vụ Thảm sát Thiên An Môn bị phá hoại trước thềm ngày tưởng niệm

Trước thềm ngày tưởng niệm vụ Thảm sát Thiên An Môn (4/6/1989), Bảo tàng Tưởng niệm 4/6 ở Los Angeles vào rạng sáng Chủ nhật tuần trước (31/5) đã bị đột nhập phá hoại, một số hiện vật và bố trí trưng bày bị làm hư hại bằng sơn phun. Cảnh sát địa phương đã chính thức lập hồ sơ điều tra. Hoạt động sáng hôm đó sau khi xác nhận an toàn đã được hoãn đến buổi chiều, nhưng người tham gia vẫn lấp đầy hội trường.

Cảnh sát thành phố El Monte đã trích xuất video tại thời điểm xảy ra vụ việc và tiến hành thu thập chứng cứ tại bảo tàng suốt buổi sáng Chủ nhật. Điều tra ban đầu cho thấy, có người không rõ danh tính đột nhập vào lúc 0:10 rạng sáng để phá hoại. Các hiện vật bị làm bẩn bao gồm áo thun do những người phản kháng thời đó mặc, báo lịch sử song ngữ Trung–Anh, một tác phẩm thư pháp và áo thun chủ đề 4/6. Khu vực lối vào, một phần tường và nhiều tủ trưng bày bị phun sơn màu nâu vàng; một bức tường còn bị viết chữ “Americ”.

Bảo tàng Tưởng niệm 4/6 hôm thứ Hai (1/6) ra tuyên bố cho biết tài sản trong bảo tàng bị phá hoại nghiêm trọng, lên án mạnh mẽ thủ phạm và những kẻ chỉ đạo phía sau, đồng thời sẽ truy cứu trách nhiệm pháp lý. Bảo tàng cũng đã nắm được một số manh mối và nghi vấn, sẽ tích cực phối hợp với cảnh sát để sớm làm rõ vụ việc.

Ngày 4/6/1989, ĐCSTQ đã điều xe tăng và súng máy đàn áp sinh viên và người dân biểu tình ôn hòa, gây chấn động thế giới. Trong suốt 37 năm, ngày 4/6 vẫn là một trong những chủ đề nhạy cảm và cấm kỵ nhất về chính trị ở Trung Quốc. Tuy nhiên, vụ đổ máu này được biết đến rộng rãi ở thế giới phương Tây, và cứ mỗi ngày 4/6, nhiều khu vực trên thế giới lại tổ chức các sự kiện tưởng niệm để tưởng nhớ các nạn nhân và lên án những hành động tàn bạo của ĐCSTQ.

Lên án “đàn áp xuyên quốc gia” của ĐCSTQ

Việc ĐCSTQ phá hoại các hoạt động kỷ niệm trước ngày 4/6 ngày càng trở nên phổ biến trong những năm gần đây.

Trong các năm 2023 và 2024, tượng “Người đứng chặn xe tăng” tại Công viên Điêu khắc Tự do ở Nam California từng bị kẻ xâm nhập phá hoại; trước ngày 4/6 năm 2025, nhiều bia tưởng niệm trong công viên cũng bị hủy hoại, 3 con chó bảo vệ lần lượt bị đầu độc hoặc đánh chết.

Bảo tàng Tưởng niệm 4/6 năm ngoái đã chuyển từ New York sang Los Angeles và gần đây đang tổ chức một loạt hoạt động tưởng niệm 4/6; hội thảo “Diễn đàn Trung Quốc” dự kiến diễn ra vào buổi sáng ngày xảy ra vụ việc cũng được hoãn đến chiều sau khi cảnh sát hoàn tất điều tra sơ bộ.

“Không ngờ chúng tôi tị nạn đến nước Mỹ tự do dân chủ mà vẫn có thể cảm nhận được sự đe dọa từ ĐCSTQ,” Tổng giám đốc bảo tàng – ông Kim Nham  – nói rằng vụ việc được xem là một ví dụ điển hình của “đàn áp xuyên quốc gia”, và đã báo cáo lên Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cùng Quốc hội.

Tuyên bố của bảo tàng nêu rằng vụ việc xảy ra ngay trước thềm 4/6 “rõ ràng mang tính chất đe dọa và khủng bố”, và “sự việc nhằm vào bảo tàng càng cho thấy tầm quan trọng của ký ức 4/6, đồng thời chứng minh ý nghĩa và giá trị tồn tại của Bảo tàng Tưởng niệm 4/6”.

Giám đốc bảo tàng Vương Đan đăng trên nền tảng X rằng: “Áp bức chỉ khiến chúng tôi nhận được nhiều ủng hộ hơn! Sự ngu ngốc của ĐCSTQ thật khó tin”.

Nhiều bên lên tiếng ủng hộ Bảo tàng Tưởng niệm 4/6

Bảo tàng này đã nhận được nhiều tin nhắn quan tâm và động viên. Một người ủng hộ đã nhanh chóng quyên góp 800 USD để phục vụ việc sửa chữa hiện vật.

Chủ tịch Trung tâm Tổng bộ Đảng Dân chủ Trung Quốc tại Mỹ, ông Trịnh Tồn Trụ, người tham dự hoạt động tưởng niệm ngày hôm đó, cho rằng thời điểm xảy ra vụ việc rất nhạy cảm: “Mọi người đều hiểu rõ, phía sau chắc chắn là người của ĐCSTQ, những người mang ‘nhiệm vụ’ nào đó”. Ông cho rằng việc ĐCSTQ thường tấn công các nhóm phản đối ở nước ngoài trước ngày 4/6 nhằm thể hiện rằng “đe dọa của họ ở khắp nơi”, đây là một hình thức mới của đàn áp xuyên quốc gia.

Kể từ loạt vụ phá hoại như vụ tượng “virus Trung Cộng” tại Công viên Điêu khắc Tự do bị đốt phá vào tháng 7/2021, một số đặc vụ ĐCSTQ và đồng phạm đã bị bắt tại Mỹ. Tuy nhiên, từ vụ việc lần này, ông Trịnh cho rằng “có thể thấy họ vẫn rất ngang ngược”.

Ông Trịnh nhận định rằng vụ thảm sát 4/6 đã trực tiếp bộc lộ bản chất tàn bạo của ĐCSTQ, và họ muốn che giấu, thậm chí bằng nhiều cách khiến thế hệ trẻ không biết về sự kiện xảy ra 37 năm trước. Theo ông, nhiều người trẻ từ Trung Quốc sang Mỹ hoặc biết về 4/6 qua Internet đều đặt câu hỏi phẫn nộ: Tại sao thế hệ trước và giáo viên lại không cho họ biết sự thật này?

Ông Vương Đan nói: “Bảo tàng Tưởng niệm 4/6 sẽ không vì những phá hoại và đe dọa như vậy mà dừng lại. Ngược lại, chúng tôi kỳ vọng với sự ủng hộ của các giới, sẽ làm cho bảo tàng ngày càng tốt hơn”.