Ca nghi dịch hạch ở Nga: Chuyên gia cảnh báo rủi ro do thiếu minh bạch

Các chuyên gia y tế trả lời phỏng vấn The Epoch Times cảnh báo rủi ro do thiếu minh bạch quanh ca nghi dịch hạch ở Nga, nơi một nhân viên phòng thí nghiệm tử vong hôm thứ Sáu (2/10).

Ông Lâm Hiểu Húc (Lin Xiaoxu), cựu nhà vi sinh vật học của Quân đội Mỹ, hiện là phó giáo sư khoa học y sinh tại cơ sở phía Bắc của Fei Tian College ở New York. Theo ông, vấn đề lớn nhất lúc này là sự thiếu minh bạch về nguyên nhân cái chết của nữ nhân viên.

“Chẩn đoán chính thức vẫn mơ hồ, nhưng các biện pháp kiểm soát dịch bệnh lại cực kỳ nghiêm ngặt. Bản thân sự vênh nhau này đã cần lời giải thích,” ông nói với The Epoch Times.

Cô Darya Shipilova, 28 tuổi, nhân viên phòng thí nghiệm của Viện Nghiên cứu Chống dịch hạch Siberia và Viễn Đông tại Irkutsk, nhập viện vì viêm phổi nặng hôm 29/9 và qua đời hôm 2/10. Cái chết của cô làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bùng phát dịch hạch.

Giới chức Nga thông báo với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) rằng khoảng 200 người từng tiếp xúc đã được đưa vào diện cách ly và theo dõi. Thống đốc vùng Irkutsk Igor Kobzev cho biết cô qua đời vì “viêm phổi không rõ nguyên nhân”.

Phía Nga bác bỏ thông tin cô Shipilova chết vì dịch hạch thể phổi.

Dịch hạch thể phổi là thể bệnh nặng, tấn công phổi và có thể lây qua các giọt bắn đường hô hấp.

Ông Lâm còn đặt câu hỏi về những khó khăn trong quá trình điều trị cho cô Shipilova. Ông cho rằng Nga cần công bố kết quả xét nghiệm PCR và xét nghiệm gen. “Trong thời đại sinh học phân tử phát triển như hiện nay, không thể chỉ kết luận đơn giản là ‘viêm phổi không rõ nguyên nhân’.”

Bác sĩ Đường Tĩnh Viễn, nhà phân tích các vấn đề Trung Quốc sống tại Mỹ, cũng cho rằng cần làm rõ nguyên nhân cái chết của cô Shipilova, vốn được ghi là viêm phổi không rõ nguồn gốc. Nếu không, các biện pháp phòng dịch sẽ không thể triển khai hiệu quả. Hậu quả, theo ông, “có thể là một đợt bùng phát giống đại dịch COVID-19”.

“Các viện nghiên cứu của cả Trung Quốc và Nga đều gắn chặt với các chương trình phát triển vũ khí sinh học và có can thiệp nhân tạo vào virus,” ông Đường nhận định.

Ông cho rằng dưới chế độ toàn trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc và nước Nga của ông Putin, mỗi khi nghi có dịch bùng phát, “nhà cầm quyền luôn tìm cách che giấu sự thật, và vì thế sẽ bỏ lỡ thời cơ dập tắt dịch bệnh”.

Ông Billingslea: “Nó có thể còn tệ hơn nhiều”

Ông Marshall Billingslea, từng là đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump về kiểm soát vũ khí tại Bộ Ngoại giao Mỹ, viết trên mạng X rằng vào thập niên 1990, ông từng làm việc với Ken Alibek sau khi người này đào tẩu sang Mỹ. Ông gọi Alibek “nguyên là nhân vật số 2 của chương trình vũ khí sinh học Liên Xô”.

Theo ông Billingslea, Alibek từng nói chương trình này đã tạo ra một chủng dịch hạch kháng kháng sinh và nghiên cứu cả các thể lai dịch hạch. Alibek còn chỉ đích danh Irkutsk là nơi tham gia chương trình.

“Đợt bùng phát này rất đáng lo ngại. Đây có thể không chỉ là ‘dịch hạch’. Nó có thể còn tệ hơn nhiều,” ông viết.

WHO chưa thể đánh giá đầy đủ nguy cơ

Truyền thông địa phương Nga sau đó đưa tin chưa được kiểm chứng về một nạn nhân thứ hai, cũng là nhân viên của viện. Hôm thứ Ba (6/10), Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus viết trên mạng X:

“WHO đã đề nghị cung cấp thêm thông tin để làm rõ nguyên nhân gây viêm phổi nặng và mầm bệnh khiến nhà chức trách áp dụng các biện pháp y tế công cộng.”

Ông cho biết WHO cũng đề nghị làm rõ các tin tức truyền thông về một nhân viên thứ hai bị viêm phổi chưa rõ nguyên nhân.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio kêu gọi Chính phủ Nga cung cấp thêm thông tin về cái chết của nữ nhân viên phòng thí nghiệm.

Hôm thứ Tư (7/10), Chính phủ Nga bác bỏ tin một nhân viên thứ hai của viện đã tử vong liên quan đến ca nghi dịch hạch thể phổi.

Tại cuộc họp báo ở Geneva, ông Tedros nói: “Chúng tôi chưa có bức tranh đầy đủ về sự việc này và chưa thể tiến hành đánh giá rủi ro toàn diện”.

Bắc Kinh nói tiếp tục hợp tác với Moscow

Cũng hôm thứ Ba, Trung Quốc lần đầu chính thức lên tiếng về vụ việc. Tại cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn cho biết hai nước đang hợp tác và trao đổi chặt chẽ để phòng chống các bệnh truyền nhiễm, trong đó có dịch hạch.

Trước đó, các nước láng giềng của Nga gồm Uzbekistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Mông Cổ đã tăng cường cách ly và xét nghiệm để ngăn dịch lan sang lãnh thổ nước mình. Nhà chức trách Trung Quốc chưa công bố biện pháp phòng ngừa tương tự nào.

Từ ngày 24 đến 27/8, Trung Quốc và Nga đã tổ chức một cuộc diễn tập y tế khẩn cấp chung tại thành phố Phủ Viễn, tỉnh Hắc Long Giang, gần biên giới hai nước. Cuộc diễn tập mô phỏng việc ứng phó với các đợt bùng phát bệnh truyền nhiễm, nhất là dịch hạch xâm nhập từ nước ngoài. Ông Sergey Balakhonov, viện trưởng viện dịch hạch Irkutsk, cũng tham gia cuộc diễn tập. Viện này đã hợp tác nghiên cứu với nhiều cơ quan Trung Quốc từ nhiều năm nay.

Vùng Irkutsk nằm ở phía bắc Mông Cổ, cách nước này chỉ 150 dặm (khoảng 241 km). Vùng này không giáp Trung Quốc, nhưng thủ phủ của vùng là đầu mối giao thông lớn, có nhiều chuyến bay và tuyến đường sắt đến các thành phố Trung Quốc.