Các công ty Ả Rập Xê Út xây dựng đội xe tải để tránh đi qua eo biển Hormuz

Giữa cuộc chiến ở Iran, một mạng lưới hậu cần đường bộ đi vòng qua eo biển Hormuz và băng qua sa mạc Ả Rập đang nhanh chóng hình thành.

Theo tờ Wall Street Journal, các đoàn lạc đà chở hàng – từng là huyết mạch của thương mại Ả Rập – nay đang hồi sinh. Sau những gián đoạn trong vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, buộc các nhà sản xuất và xuất khẩu trong khu vực Vịnh Ba Tư phải tìm kiếm các tuyến đường thay thế, công ty khai thác mỏ nhà nước Maaden của Ả Rập Xê Út đã khẩn trương điều động các công ty vận tải đường bộ để vận chuyển phân bón đến các cảng ở Biển Đỏ.

Giám đốc điều hành của Maaden, Bob Wilt, cho biết ông đã cử các giám đốc cấp cao đến các cảng Biển Đỏ và chỉ trong vòng hai tuần đã nhanh chóng liên hệ với các nhà điều hành đường sắt và vận tải đường bộ để thiết lập một mạng lưới hậu cần trải khắp Ả Rập Xê Út. Đội xe của công ty đã tăng từ 600 xe tải ban đầu lên 3.500 xe, với hai tài xế mỗi xe làm việc theo ca. Hầu hết các phương tiện hoạt động 24 giờ mỗi ngày, vận chuyển hàng hóa giữa Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ.

Ông Wilt cho biết mục tiêu là giải quyết lượng hàng xuất khẩu tồn đọng vào cuối tháng 5.

Wilt cho biết tuyến đường vận chuyển này rất tốn kém, nhiều xe tải phải quay về trong tình trạng rỗng sau khi đến cảng, nhưng giá hàng hóa tăng cao đã bù đắp một phần chi phí phát sinh. Ông cho biết công ty đã xây dựng các kho tiền chế dọc tuyến đường và cải tiến thiết bị vận chuyển để chở axit sulfuric – nguyên liệu quan trọng trong sản xuất phosphate – bằng xe bồn thép không gỉ.

Các phương án thay thế vận tải bằng xe tải cũng được kỳ vọng sẽ giúp phát triển các hành lang giao thông dài hạn.

Ông Wilt cho biết công ty hy vọng sẽ sử dụng tuyến vận tải này như một phương án dự phòng lâu dài, thay vì chỉ là biện pháp khẩn cấp tạm thời. Trước đây, Maaden chủ yếu vận chuyển khoáng sản từ các cảng vùng Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz.

Ông nói với Wall Street Journal: “Chúng tôi đã chứng minh được năng lực của mình. Hãy củng cố tuyến đường này và luôn duy trì các tuyến vận tải đến Biển Đỏ.”

Sự thay đổi này không chỉ giới hạn ở Maaden. Các công ty như MSC – hãng vận tải container lớn nhất thế giới – và Maersk cũng đang sử dụng xe tải để vận chuyển hàng hóa khắp bán đảo Ả Rập. Đồng thời, Ả Rập Xê Út, UAE và Oman đang tích hợp hệ thống cảng biển, đường sắt và đường cao tốc nhằm xây dựng các tuyến vận tải tránh eo biển Hormuz.

Chuỗi siêu thị Spinneys của UAE cũng đã điều động các xe tải chở thực phẩm từ Anh – bao gồm khoai tây chiên, yến mạch và đồ ăn nhẹ cho trẻ em – đi từ Kent qua Tây Âu, Ai Cập và Ả Rập Xê Út để đến Dubai, trong hành trình kéo dài 16 ngày.

Gần đây, Etihad Rail Freight đã vận chuyển hàng trăm xe Nissan từ Fujairah ở bờ đông UAE đến Abu Dhabi ở bờ biển Vịnh Ba Tư.

Tuy nhiên, Wall Street Journal nhận định rằng các tuyến vận tải đường bộ như vậy không thể thay thế hoàn toàn vận tải đường biển vì chi phí cao hơn nhiều và cũng không giải quyết được vấn đề thiếu hụt năng lượng. Dù vậy, chúng có thể giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động thương mại, giảm thiểu cú sốc nguồn cung trong các tình huống khẩn cấp, đồng thời góp phần ổn định giá cả và kiềm chế áp lực lạm phát toàn cầu.