California ban hành luật An tử vĩnh viễn cho người bệnh giai đoạn cuối

Ngày 3/10, Thống đốc California, Gavin Newsom, đã ký một dự luật nhằm xóa bỏ ngày hết hạn của Đạo luật Tùy chọn Cuối đời (End of Life Option Act) của tiểu bang, cho phép người lớn mắc bệnh nan y được tiếp cận dịch vụ hỗ trợ an tử vĩnh viễn.

Dự luật SB 403 có hiệu lực ngay lập tức vì nó đơn giản bãi bỏ một điều khoản trong Bộ luật Y tế và An toàn, vốn sẽ chấm dứt Đạo luật Lựa chọn Cuối đời. Dự luật, do Thượng nghị sĩ Dân chủ Catherine Blakespear của Encinitas soạn thảo, đã được Cơ quan Lập pháp tiểu bang thông qua vào tháng trước với sự ủng hộ của cả hai đảng. Văn phòng của Newsom đã từ chối bình luận khi ông ký dự luật.

Theo Đạo luật Lựa chọn Cuối đời, cư dân California từ 18 tuổi trở lên được chẩn đoán mắc bệnh nan y và có tuổi thọ dự kiến ​​sáu tháng trở xuống có thể yêu cầu bác sĩ kê đơn “thuốc an tử để chấm dứt sự sống”. Bệnh nhân phải minh mẫn, đã đưa ra hai yêu cầu bằng miệng (cách nhau 48 giờ) và nộp một yêu cầu bằng văn bản có chữ ký của hai người làm chứng, và phải tự uống thuốc. Luật cũng quy định các hình phạt hình sự đối với hành vi ép buộc hoặc gây ảnh hưởng không chính đáng, được coi là trọng tội.

Đạo luật gốc đã được Thống đốc Jerry Brown ký thành luật vào năm 2015 và có hiệu lực vào tháng 6/2016, đưa California trở thành tiểu bang thứ năm cho phép hỗ trợ tự tử. Tính đến năm 2025, hỗ trợ y tế khi chết (MAID) đã được hợp pháp hóa tại Colorado, Delaware, Hawaii, Maine, Montana, New Jersey, New Mexico, Oregon, Vermont, tiểu bang Washington, California và Quận Columbia.

Dữ liệu từ Sở Y tế và Dịch vụ Nhân sinh California cho thấy vào năm 2024, tổng cộng có 1.591 người nhận được đơn thuốc theo chương trình MAID, trong số đó có 1.032 người tử vong sau khi dùng thuốc, bao gồm 50 người đã nhận được đơn thuốc trước năm 2024. Hầu hết những người tham gia (khoảng 88%) đang được chăm sóc tại nhà vào thời điểm đó, hầu hết đều trên 60 tuổi và khoảng 2/3 số trường hợp là bệnh nhân ung thư.

Đã có những nỗ lực nhằm mở rộng Đạo luật Lựa chọn Cuối đời, bao gồm, ví dụ, bệnh nhân mắc một số bệnh thoái hóa thần kinh (kể cả những bệnh nhân có tiên lượng sống trên 6 tháng), nhưng những nỗ lực này cuối cùng đã bị gác lại. Hiện tại, việc tham gia chương trình là tự nguyện, và nhiều bệnh viện đã chọn không tham gia. Sở Y tế và Dịch vụ Nhân sinh California dự kiến ​​sẽ ra mắt một hệ thống đăng ký trực tuyến mới vào cuối năm nay để đơn giản hóa quy trình đăng ký và thông báo.

Những người phản đối dự luật SB403, bao gồm Ủy ban Gia đình California, chỉ trích rằng điều này sẽ dẫn đến “hiệu ứng trượt dốc”, khiến việc tự tử trở nên bình thường hóa. Phó Chủ tịch của tổ chức này, ông Greg Burt, tuyên bố trong một thông cáo rằng việc xóa bỏ điều khoản hết hiệu lực (sunset clause) chẳng khác nào loại bỏ một hàng rào an toàn quan trọng.

“Dự luật này gửi đi một thông điệp đáng sợ: một số sinh mạng không còn đáng được bảo vệ nữa”, ông nói. “Nếu chúng ta biến việc hỗ trợ tự tử thành vĩnh viễn, chúng ta đang nói với người già, người khuyết tật và những người mắc chứng trầm cảm rằng cuộc sống của họ có thể bị bỏ rơi. Đây không phải là lòng trắc ẩn, mà là sự phi nhân tính, là sự bỏ rơi.”