Lễ kỷ niệm Tôn Trung Sơn làm dấy nghi vấn về sức khỏe ông Tập

Lễ kỷ niệm 160 năm ngày sinh Tôn Trung Sơn do Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tổ chức tại Bắc Kinh hôm thứ Năm (12/11) có nhiều điểm khác thường so với sự kiện cách đây 10 năm. Những điểm tương tự cũng xuất hiện tại lễ kỷ niệm cuộc Trường Chinh hồi tháng 10, làm dấy lên thêm đồn đoán rằng sức khỏe ông Tập Cận Bình đã suy giảm đáng kể.

Tư thế phát biểu của ông Tập cũng có sự thay đổi. Ngày 11/11/2016, tại lễ kỷ niệm 150 năm ngày sinh Tôn Trung Sơn, ông đứng đọc diễn văn. Trong khi đó, tại lễ kỷ niệm 160 năm năm nay, ông ngồi phát biểu.

Năm 2016, truyền hình và các nền tảng trực tuyến phát trực tiếp toàn bộ buổi lễ. Năm nay, sự kiện chỉ được tường thuật qua các bản tin ghi hình và nội dung cập nhật liên tục bằng văn bản, hình ảnh và video ngắn trên các nền tảng truyền thông mới. Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) không phát trực tiếp toàn bộ buổi lễ.

Một tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại lễ kỷ niệm cái gọi là “thắng lợi Trường Chinh”. Ngày 21/10/2016, tại lễ kỷ niệm 80 năm, ông Tập đứng phát biểu. Đến ngày 22/10 năm nay, tại lễ kỷ niệm 90 năm, ông lại ngồi phát biểu.

Bài phát biểu của ông tại lễ kỷ niệm 80 năm năm 2016 dài hơn 9.700 chữ, trong khi bài phát biểu năm nay chỉ khoảng 3.000 chữ.

Lễ kỷ niệm Trường Chinh năm 2016 cũng được phát trực tiếp toàn bộ, trong khi sự kiện năm nay không được truyền hình trực tiếp.

Ông Lý Lâm Nhất, chuyên gia về các vấn đề Trung Quốc, cho rằng những thay đổi này có thể liên quan đến các dấu hiệu bất thường từng xuất hiện trong những chuyến công du của ông Tập. Theo ông, việc chuyển từ đứng sang ngồi phát biểu, cùng với thời lượng bài phát biểu ngắn hơn đáng kể so với 10 năm trước, có thể là dấu hiệu cho thấy sức khỏe ông Tập đang gặp vấn đề. Chuyên gia này cho rằng chính quyền có thể đã cố ý hạn chế thời gian phát biểu của ông.

Trong chuyến thăm Mỹ hồi tháng 9, những dấu hiệu bất thường về sức khỏe của ông Tập đã thu hút sự chú ý. Truyền thông Mỹ đưa tin ông Tập cần Nhà Trắng bố trí phòng nghỉ, đồng thời cho biết giữa các hoạt động, ông không chỉ nghỉ 15 phút hay nửa tiếng mà có những khoảng nghỉ kéo dài tới 4-5 giờ.

Khi lên xuống cầu thang, ông dường như đều cần phu nhân Bành Lệ Viện dìu đỡ. Ông cũng vắng mặt tại bữa tiệc trưa do Tổng thống Mỹ chủ trì. Trước đó, trong chuyến thăm Ấn Độ, ông cũng bất ngờ vắng mặt tại một buổi tiệc tối.

Về việc cả hai lễ kỷ niệm năm nay đều không được phát trực tiếp, ông Lý cho rằng chính quyền rất khó kiểm soát những gì xảy ra trong một buổi phát sóng trực tiếp. Mọi biểu hiện trong lúc ông Tập phát biểu, chẳng hạn như đọc nhầm hoặc ho, đều có thể bị người ngoài nhận ra.

Theo ông, để tránh những suy đoán, chính quyền đã thay đổi hẳn cách thức đưa tin. Ông đặc biệt nhắc đến sự cố trước lễ duyệt binh ngày 3/9 năm ngoái, khi cuộc trò chuyện riêng giữa ông Tập và Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc cấy ghép nội tạng vô tình bị phát sóng trực tiếp. Ông Lý cho rằng chính quyền đã đặt ra những quy định mới sau sự cố này.

Tình trạng sức khỏe của lãnh đạo ĐCSTQ từ lâu vẫn là bí mật tối cao. Trong vài năm qua, ông Tập nhiều lần vướng tin đồn về tình trạng sức khỏe không tốt, đồng thời thỉnh thoảng xuất hiện những dấu hiệu bất thường.

Tờ Wall Street Journal của Mỹ từng đưa tin rằng, trong cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Joe Biden tại San Francisco năm 2023, ông Tập đã dùng bữa trưa với món ravioli nhân phô mai ricotta và rau thơm tại một điền trang kín đáo ở ngoại ô. Sau bữa ăn, có người chứng kiến các vệ sĩ Trung Quốc mặc vest sẫm màu thu dọn dao nĩa và bát đĩa ông Tập đã sử dụng, rồi phun lên những vật dụng này một loại chất lỏng không rõ thành phần.

Ông Lý Lâm Nhất trước đây từng nói với The Epoch Times rằng chất lỏng được nhân viên Trung Quốc phun lên có thể là dung dịch tẩy rửa hoặc khử khuẩn. Ông giải thích rằng ông Tập đang đối mặt với những cuộc khủng hoảng cả trong lẫn ngoài nước, vì vậy ngày càng lo ngại thông tin về cơ thể mình bị thu thập và phân tích để tìm ra những bí mật liên quan đến sức khỏe.

Điều này có thể khiến các tin đồn về bệnh tình của ông thêm lan rộng, từ đó dẫn đến những hệ quả bất lợi cho chế độ. Theo ông Lý, cách làm này trước đây hiếm thấy ở ĐCSTQ và nhiều khả năng xuất phát từ việc ông Thái Kỳ, người thân tín của ông Tập và là Chánh Văn phòng Trung ương ĐCSTQ, đã tăng cường các biện pháp phòng ngừa trong khâu này.

Trong những năm gần đây, vào các thời điểm nhạy cảm khi cuộc đấu tranh quyền lực trong nội bộ ĐCSTQ diễn ra căng thẳng, thường xuất hiện những tin đồn rằng ông Tập bị đột quỵ, u não, xơ gan hoặc bí mật trải qua phẫu thuật. Tuy nhiên, sau mỗi đợt tin đồn, ông Tập đều xuất hiện trở lại trước công chúng một cách rầm rộ.

Mặc dù những tin đồn về việc ông Tập “mắc bệnh” chưa thể được kiểm chứng, nhiều đoạn video ghi lại hình ảnh ông trong những dịp khác nhau suốt vài năm qua cho thấy ông đi lại loạng choạng, đầu rung không tự chủ, nói chuyện hụt hơi và liên tục chớp mắt.

Xem thêm: