Canada có ít nhất 575 tổ chức liên kết với Mặt trận Thống nhất Trung Quốc

Một báo cáo của viện nghiên cứu Hoa Kỳ cho biết Canada có ít nhất 575 tổ chức có liên hệ với mạng lưới Mặt trận Thống nhất của Trung Quốc, con số thuộc hàng cao nhất trong các nền dân chủ phương Tây. Các tổ chức này hoạt động trong nhiều lĩnh vực như cộng đồng, học thuật, kinh doanh và văn hóa, và được cho là có vai trò thúc đẩy ảnh hưởng chính trị – xã hội của Bắc Kinh ở nước ngoài. Chính quyền Canada và các cơ quan an ninh bày tỏ lo ngại về nguy cơ can thiệp nước ngoài, trong khi Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc này.

Chính quyền Trung Quốc (Đảng Cộng sản Trung Quốc – CCP) đã xây dựng một mạng lưới rộng khắp gồm các tổ chức có liên hệ với hệ thống Mặt trận Thống nhất (United Front Work Department – UFWD) dùng để thúc đẩy các mục tiêu chính trị và ảnh hưởng ở nước ngoài.

Canada hiện có ít nhất 575 tổ chức được cho là có liên quan đến hệ thống Mặt trận Thống nhất của Trung Quốc — con số này là lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Hoa Kỳ khi xem xét số lượng tổ chức.

Trên phạm vi toàn cầu, báo cáo cho biết có hơn 2.000 tổ chức ở bốn nền dân chủ lớn (Hoa Kỳ, Canada, Vương quốc Anh và Đức) có mối liên hệ này – với Canada là nước có mật độ các tổ chức liên kết cao nhất tính theo dân số.

Mục đích mạng lưới này là thúc đẩy lợi ích chính trị, kinh tế và chiến lược của Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) ở các nước khác thông qua các tổ chức dân sự, cộng đồng, học thuật, văn hóa, cùng nhiều khía cạnh khác.

Các hoạt động liên quan bao gồm:

• Vận động chính sách và quan hệ chính trị quốc tế,
• Ảnh hưởng dư luận và quyết định ở cấp địa phương và liên bang,
• Thậm chí hỗ trợ chiêu mộ nhân tài, chuyển giao công nghệ và liên kết với các chương trình nghiên cứu.

Những tổ chức được tính vào mạng lưới này bao gồm nhiều loại nhóm khác nhau — từ các hội đoàn cộng đồng, tổ chức chính trị tới truyền thông, học thuật, cùng nhiều lĩnh vực khác, có vai trò trong việc mở rộng ảnh hưởng chính trị, văn hoá, và xã hội phù hợp với lợi ích của Bắc Kinh ở nước ngoài.

Chính quyền Canada và mối quan ngại từ an ninh nội địa

Các cơ quan an ninh Canada, như Cơ quan Tình báo An ninh Canada (Canadian Security Intelligence Service-CSIS), từng công bố tài liệu nghiên cứu về Chiến lược Mặt trận Thống nhất của Bắc Kinh, nhấn mạnh rằng:

Canada là đối tượng của chiến dịch ảnh hưởng chính trị và xã hội lâu dài, trong đó các tổ chức cộng đồng người Hoa được theo dõi và phản ánh quan điểm của Bắc Kinh.

Các hoạt động này có thể đe dọa tới an ninh quốc gia và tính toàn vẹn của các thể chế dân chủ nếu không được giám sát thích hợp.

Chính phủ nhấn mạnh việc chống lại “can thiệp nước ngoài” và bảo vệ các giá trị độc lập, minh bạch.

Trong đó, CSIS đã từng chỉ ra các kỹ thuật phổ biến trong hoạt động Mặt trận Thống nhất như: tài trợ, mời đi thăm Trung Quốc, gặp gỡ lãnh đạo, vận động lập pháp, và hoạt động trong nền kinh tế, xã hội địa phương.

Các tổ chức và ví dụ liên quan

Một số tổ chức cộng đồng ở Canada được nhắc tới trong bối cảnh này, dù không trực tiếp đánh giá là Mặt trận Thống nhất, nhưng lại được nêu trong các đánh giá rộng hơn về ảnh hưởng:

• Liên đoàn Phúc lợi người Trung Quốc tại Vancouver (Chinese Benevolent Association of Vancouver): tổ chức cộng đồng lâu đời, từng xuất hiện các hoạt động và tuyên bố có xu hướng ủng hộ chính sách Bắc Kinh trong một số thời điểm.

Ngoài ra còn có các quan ngại rộng hơn về sự hợp tác giữa các viện nghiên cứu, trường đại học Canada với các tổ chức nghiên cứu hoặc học viện Trung Quốc, đặc biệt trong công nghệ và khoa học cao.

Bối cảnh chính trị – quan hệ Canada – Trung Quốc

Mối quan hệ giữa Canada và Trung Quốc gần đây khá phức tạp:

Canada từng trải qua giai đoạn căng thẳng ngoại giao sâu sắc (ví dụ vụ bắt giữ hai công dân Canada sau vụ Huawei) dẫn tới nghi kỵ và bất đồng.

Chính phủ Canada hiện tìm cách duy trì hợp tác thương mại và ngoại giao ổn định, ví dụ các thỏa thuận năng lượng, thương mại, cùng nhiều lĩnh vực khác nhưng đồng thời vẫn giữ khoảng cách trong các vấn đề an ninh nhạy cảm.

Quan điểm và phản ứng quốc tế

Ngoài Canada, nhiều nước dân chủ khác như Úc, Hoa Kỳ và Anh cũng lưu ý tới vai trò của Mặt trận Thống nhất trong ảnh hưởng đối với cộng đồng người Hoa ở nước ngoài và chính trị nội địa.

Bắc Kinh thường phủ nhận hoặc bác bỏ những cáo buộc này, gọi các báo cáo là thiên lệch hoặc thiếu căn cứ (đã từng xảy ra trong các tranh luận ở Úc trước đây).

Thiên Vân, theo The Epoch Times, Jamestown Foundation report, Macdonald-Laurier Institute, The Bureau