‘Chủ nghĩa Trump’ thành hình: Chiến lược cứng rắn định hình lại Tây Bán cầu

Theo tổng hợp đưa tin của Daily Mail và Fox News, cùng với việc Mỹ tiến hành đột kích Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro, chiến lược đối ngoại do Tổng thống Trump dẫn dắt đang ngày càng trở nên rõ ràng. Một tài liệu Chiến lược An ninh Quốc gia mới được công bố cho thấy Washington đang lấy phiên bản tăng cường của Học thuyết Monroe làm hạt nhân, xây dựng một khuôn khổ địa – chính trị được gọi là ‘Chủ nghĩa Trump’, với mục tiêu bảo đảm Tây Bán cầu không rơi vào sự kiểm soát của các thế lực đối thủ, đồng thời tái định hình trật tự khu vực dựa trên ưu thế quân sự và năng lượng của Mỹ.

Tài liệu nêu rõ việc tuyên bố và thực thi cái gọi là “Hệ luận Trump” – được xem là sự mở rộng của Học thuyết Monroe – trong đó kết hợp răn đe quân sự, gây sức ép chính trị và tái cấu trúc kinh tế thành một thể thống nhất, nhấn mạnh “tích hợp sức mạnh” của Mỹ và ưu tiên tuyệt đối cho việc duy trì vị thế thống trị.

Mô hình Venezuela: “tái thiết năng lượng” sau can thiệp quân sự

Trong khuôn khổ chiến lược này, Venezuela được coi là “dự án mẫu” đầu tiên. Tổng thống Trump công khai tuyên bố Mỹ sẽ “tạm thời tiếp quản” các vấn đề then chốt của quốc gia này, đồng thời để các tập đoàn dầu khí Mỹ đóng vai trò chủ đạo trong việc tái thiết hệ thống năng lượng của Venezuela. Ông cho biết quá trình tái thiết sẽ tiêu tốn nguồn kinh phí rất lớn, nhưng chi phí có thể được thu hồi thông qua lợi nhuận từ năng lượng; trong trường hợp cần thiết, không loại trừ khả năng người nộp thuế Mỹ sẽ phải tham gia gánh vác.

Ông Trump cũng nhấn mạnh rằng trước khi bộ máy quốc gia cơ bản được khôi phục, việc tổ chức bầu cử là không thực tế, và “trước hết phải chăm sóc đất nước cho đến khi trở lại trạng thái khỏe mạnh”. Truyền thông Mỹ tiết lộ rằng khoảng một tháng trước khi hành động diễn ra, ông Trump đã yêu cầu các lãnh đạo ngành năng lượng Mỹ chuẩn bị sẵn sàng, cho thấy chiến dịch này không phải là quyết định nhất thời, mà là một phần của kế hoạch triển khai mang tính hệ thống.

Colombia có thể trở thành “điểm chịu áp lực” tiếp theo dưới ‘Chủ nghĩa Trump’

Việc thúc đẩy ‘Chủ nghĩa Trump’ nhanh chóng tạo ra hiệu ứng dây chuyền trong khu vực. Tổng thống Colombia Gustavo Petro, sau hành động của Mỹ, đã cảnh báo rằng nếu Washington sử dụng vũ lực với Colombia, ông sẽ “cầm lại vũ khí” để kháng cự.

Tổng thống Trump sau đó đáp trả rằng Colombia “cũng đang mắc bệnh rất nặng”, và khi được hỏi liệu có khả năng hành động quân sự hay không, ông thẳng thắn nói: “Nghe có vẻ không tệ”. Trước đó, Mỹ đã thu hồi thị thực nhập cảnh của ông Petro với cáo buộc có “hành vi kích động”. Các nhà phân tích cho rằng chuỗi động thái này phát đi tín hiệu rõ ràng: bất kỳ chính quyền nào bị xem là dung túng ma túy hoặc thách thức vai trò lãnh đạo của Mỹ đều có thể bị đưa vào danh sách mục tiêu của ‘Chủ nghĩa Trump’.

Mở rộng toàn cầu: Từ Mỹ Latinh đến Greenland – sự tích hợp chiến lược

Đáng chú ý, ‘Chủ nghĩa Trump’ không chỉ giới hạn ở Mỹ Latinh. Cố vấn về an ninh nội địa của Mỹ, Stephen Miller, gần đây công khai đặt nghi vấn về cơ sở chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland, cho rằng để bảo đảm lợi ích an ninh của NATO và Mỹ tại Bắc Cực, Greenland “nên thuộc về Mỹ”, đồng thời không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự.

Theo giới phân tích, logic này hoàn toàn tương đồng với chính sách tại Mỹ Latinh: lấy danh nghĩa an ninh và tài nguyên để tái xác định phạm vi ảnh hưởng, đồng thời kết hợp quân sự, năng lượng và hệ thống liên minh thành một bố cục toàn cầu đặt lợi ích Mỹ lên hàng đầu.

Từ sự can thiệp cứng rắn tại Venezuela, lời đe dọa công khai với Colombia, cho tới những thăm dò chiến lược quanh vấn đề Greenland, ‘Chủ nghĩa Trump’ đã không còn dừng ở khẩu hiệu, mà đang chuyển hóa thành một lộ trình chính sách có thể thực thi. Cốt lõi của chiến lược này không nằm ở một cuộc xung đột đơn lẻ, mà là nỗ lực mang tính hệ thống nhằm tái định hình trật tự do Mỹ dẫn dắt.

Lý Ngọc t/h