Cố vấn Nhà Trắng Navarro yêu cầu các nhóm vận động hành lang Canada “cút khỏi” Mỹ

Cố vấn thương mại Nhà Trắng Peter Navarro hôm thứ Ba (29/9) tuyên bố thời Canada vận động hành lang thành công ở Washington đã hết, và bảo người Canada làm nghề này hãy “cút khỏi nước chúng tôi”.

Ông Navarro, cố vấn thương mại lâu năm của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đưa ra phát biểu này tại hội nghị American Growth Summit ở Washington. Hội nghị bàn về chính sách thương mại, năng lượng và kinh tế của Mỹ, quy tụ nhiều doanh nhân và chính khách hàng đầu nước này.

“Về kinh tế, Canada giống như một chiếc thuyền chèo. Chúng tôi là một tàu sân bay. Vậy thì mọi chuyện sẽ kết thúc ra sao?” ông Navarro nói với những người tham dự.

Ông nói tiếp: “Người Canada nào đang có mặt ở đây, làm ơn, nếu các vị làm ở phố K thì hãy cút khỏi nước chúng tôi. Vấn đề của các vị là các vị vận động hành lang ở nước này, từng thành công và nghĩ rằng có thể tiếp tục làm như vậy”. “Nhắn Canada: Các vị không làm thế được nữa. Trò đó hết rồi”.

Phố K (K Street) ở Washington nổi tiếng là nơi tập trung nhiều công ty vận động hành lang và tổ chức vận động chính sách.

Ông Navarro còn cảnh báo Canada sẽ phải chịu hậu quả nếu “can thiệp” vào cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới ở Mỹ, nhưng không giải thích thêm.

“Nếu các vị can thiệp vào bầu cử của chúng tôi ở Maine hay Michigan, các vị sẽ phải trả giá đắt hơn nữa”, ông nói.

Lệnh cấm nhập khẩu hàng Canada có hiệu lực

Ông Navarro phát biểu đúng ngày Mỹ bắt đầu áp lệnh cấm nhập khẩu một số loại đồ uống có cồn, sản phẩm sữa và xe mô tô của Canada. Ông Trump công bố các lệnh cấm này hôm 8/9, căn cứ Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer giải thích đây là biện pháp đáp trả những gì Washington coi là cách làm phân biệt đối xử của Canada: các tỉnh hạn chế bán rượu Mỹ, cơ chế quản lý nguồn cung sữa và thuế Canada đánh vào ô tô Mỹ.

Ottawa khẳng định các mức thuế còn lại đánh vào ô tô Mỹ là biện pháp đối phó với thuế quan của Mỹ. Canada cũng cho rằng các biện pháp của Washington vi phạm điều khoản thương mại tự do trong Hiệp định Mỹ-Canada-Mexico.

Washington còn hạn chế hàng Canada trong hoạt động mua sắm của Chính phủ liên bang Mỹ. Ông Trump cũng tuyên bố hãng Bombardier sẽ bị cấm bán máy bay tại Mỹ nếu không sản xuất ngay trên đất Mỹ.

Ông Trump: “Tôi nghĩ sẽ có thỏa thuận”

Hôm thứ Hai (28/9), ông Trump nói với báo giới tại Nhà Trắng rằng ông nghĩ trong 3 hoặc 4 tuần tới, Canada sẽ tìm đến Mỹ và nói: “Chúng tôi sẽ bỏ hết các mức thuế”.

“Tôi nghĩ sẽ có thỏa thuận, nhưng đó sẽ là một thỏa thuận công bằng,” ông nói. Tổng thống Mỹ cho biết Chính phủ Canada “lúc nào cũng gọi cho chúng tôi”, và suốt mấy thập niên qua đã “đối xử rất bất công với nước Mỹ”.

Cùng ngày, tại Phòng Bầu dục, ông Navarro gọi Canada là nước “khó đối phó và ngạo mạn nhất” trong các cuộc đàm phán thương mại về thép, nhôm, gỗ xẻ và sữa.

“Người dân Canada thật tuyệt vời, nhưng họ gian lận với chúng tôi ở gần như mọi chỗ có thể”, ông nói.

Đàm phán đổ vỡ từ tháng 8

Đàm phán thương mại Mỹ-Canada đổ vỡ vào tối 21/8. Ngày hôm sau, Washington áp mức thuế 50% đã công bố từ trước lên lượng hàng hóa Canada trị giá 27,6 tỷ đôla Canada. Hôm 8/9, Canada đáp trả bằng các mức thuế 15%, 25% và 50% đánh vào lượng hàng nhập khẩu từ Mỹ có giá trị tương đương.

Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết phía Mỹ đã đưa ra “những điều khoản mới phi kinh tế, bất công và làm suy giảm lợi ích ròng của Canada”, liên quan đến gỗ xẻ, ô tô và các biện pháp làm suy yếu chính sách bảo vệ tiếng Pháp của Canada.

Phía Mỹ thì cho rằng Canada đã đưa ra vào phút chót những yêu cầu mà hai bên chưa từng thống nhất, và khẳng định không phản đối những nỗ lực bảo vệ tiếng Pháp của Canada.

Ông Carney vẫn để ngỏ khả năng đàm phán với Washington để đạt một thỏa thuận mới.

Văn phòng ông Dominic LeBlanc, Bộ trưởng phụ trách Thương mại Canada-Mỹ, ra tuyên bố hôm thứ Hai (28/9), một ngày trước khi lệnh cấm có hiệu lực. Văn phòng này cho biết ưu tiên hàng đầu của Ottawa, như suốt 18 tháng qua, vẫn là bảo vệ và hỗ trợ người lao động, nông dân, các gia đình và doanh nghiệp Canada trước “những hành động không chính đáng này”.