Ông Newsom đối đầu làn sóng phản đối sau quyết định giảm án cho toàn bộ 548 tử tù

Kế hoạch giảm án cho toàn bộ 548 tử tù của Thống đốc California Gavin Newsom đang vấp phải sự phản đối của gia đình nạn nhân và giới công tố. Công tố viên quận Los Angeles, nơi có 162 người trong danh sách, hôm thứ Năm (12/11) đã công khai ủng hộ một vụ thách thức pháp lý, phản đối việc giảm án “đồng loạt”.

Hôm 5/11, ông Newsom tuyên bố sẽ sử dụng quyền ân giảm của thống đốc để giảm án cho mọi tử tù đang chờ thi hành án xuống tù chung thân không được tạm tha. Quyết định này không bãi bỏ án tử hình, chỉ áp dụng cho những người hiện đang mang án tử.

Hôm thứ Năm, Quỹ Pháp lý Tư pháp Hình sự (CJLF), một tổ chức phi lợi nhuận, tổ chức họp báo trước tòa nhà Quốc hội bang ở thủ phủ California. Quỹ này thông báo sẽ thách thức quyết định của ông Newsom bằng con đường pháp lý. Đại diện Liên minh Nạn nhân Tội phạm (Crime Victims United), Hiệp hội Cảnh sát California, Hiệp hội Công tố viên California, Hiệp hội Giám đốc Quản chế California và Hiệp hội Cảnh sát trưởng California cũng có mặt.

Công tố viên quận Los Angeles Nathan Hochman cho biết văn phòng của ông hoàn toàn ủng hộ vụ thách thức pháp lý của CJLF. Ông chỉ trích: “Quyết định của thống đốc gạt gia đình nạn nhân ra ngoài và phớt lờ ý nguyện của cử tri, bồi thẩm đoàn và thẩm phán California”.

CJLF lo ngại án chung thân sẽ còn được nới lỏng

CJLF chỉ ra rằng những năm gần đây, California liên tục thúc đẩy các đạo luật nới lỏng án tù chung thân không được tạm tha. Nếu chính sách tiếp tục được nới thêm, cùng với việc ông Newsom giảm án cho toàn bộ tử tù, những kẻ giết người vốn bị kết án chung thân không được tạm tha vẫn có thể tìm đường ra tù trong tương lai.

Ông Hochman cũng có mối lo ngại tương tự và dẫn ví dụ vụ án anh em nhà Menendez, từng gây chấn động nước Mỹ. Năm 1996, hai anh em bị kết án chung thân không được tạm tha vì giết cha mẹ. Gần 30 năm sau, do luật California thay đổi, họ được tuyên lại mức án và có cơ hội xin tạm tha.

Một khi các tử tù này được giảm xuống án chung thân, thống đốc không thể bảo đảm họ sẽ không được thả ra trong tương lai vì luật thay đổi, ông Hochman nhận định. Ông cũng nhắc lại rằng cử tri California đã hai lần bỏ phiếu giữ án tử hình cho những tội ác nghiêm trọng nhất. Theo ông, giảm án “đồng loạt” không chỉ bỏ qua phán quyết của bồi thẩm đoàn và thẩm phán trong từng vụ án, mà còn chưa cân nhắc đầy đủ nỗi đau mà gia đình nạn nhân đã chịu đựng suốt nhiều năm.

Trong thư ngỏ gửi người dân California, ông Newsom thừa nhận các tử tù “đã gây ra đau khổ không thể diễn tả” cho các nạn nhân, gia đình họ, cộng đồng và cả tiểu bang. Tuy nhiên, ông viết: “Trên cương vị Thống đốc, tôi đã đi đến kết luận rằng xét về đạo đức, tiểu bang không thể giết họ”.

162 tử tù của quận Los Angeles nằm trong danh sách

Văn phòng ông Hochman cho biết trong 548 tử tù ở California, 162 người đến từ quận Los Angeles. Khoảng 70% trong số này bị kết án nhiều trọng tội, thậm chí gây ra nhiều án mạng, như hai kẻ giết người hàng loạt khét tiếng Chester Turner và Michael Gargiulo.

Turner, nay khoảng 59 tuổi, là một trong những kẻ giết người hàng loạt tàn bạo trong lịch sử tội phạm Mỹ. Từ năm 1987 đến 1998, hắn cưỡng hiếp rồi siết cổ 14 phụ nữ ở Los Angeles. Một nạn nhân khi đó đang mang thai, và thai nhi cũng không qua khỏi. Turner lần lượt bị tuyên án tử hình vào năm 2007 và năm 2014.

Turner gây án chủ yếu quanh hành lang Figueroa (Figueroa Corridor) ở phía nam Los Angeles và bị công tố viên gọi là “Sát thủ khu Nam” (Southside Slayer). Sau khi cưỡng hiếp và siết cổ nạn nhân đến chết, hắn thường vứt thi thể ở những nơi khuất như ngõ hẻm hay nhà để xe bỏ hoang.

Một kẻ giết người hàng loạt khác cũng gây chú ý là Michael Gargiulo, khoảng 50 tuổi, có biệt danh “Đồ tể Hollywood” (Hollywood Ripper). Năm 2021, hắn bị tuyên án tử hình vì sát hại hai phụ nữ ở Nam California và toan sát hại người phụ nữ thứ ba. Hắn gây án với thủ đoạn cực kỳ tàn bạo.

Ông Hochman kêu gọi Tòa án Tối cao California giữ cách xem xét từng vụ một và phản đối việc giảm án đồng loạt cho mọi tử tù. Ông cho biết hơn 60% số vụ trong danh sách phải qua Tòa án Tối cao California xem xét thì thủ tục giảm án mới hoàn tất, vì bị cáo trong các vụ này bị kết án nhiều trọng tội.