Cố vấn ông Trump nghi giới tình báo Mỹ “ém” hồ sơ Trung Quốc can thiệp bầu cử

Cố vấn thương mại và công nghiệp Nhà Trắng Peter Navarro gần đây đã đăng bài trên Washington Examiner, đặt câu hỏi về việc các cơ quan tình báo Mỹ đã cắt giảm, tách nhỏ hoặc rút lại những nội dung nào khi xử lý thông tin tình báo liên quan đến sự can dự của Trung Quốc vào cuộc bầu cử Mỹ năm 2020.

Ông Navarro cho rằng nhiều tài liệu tình báo được Nhà Trắng giải mật gần đây cho thấy hai sự thật. Thứ nhất, Trung Quốc cộng sản trước cuộc bầu cử năm 2020 đã sở hữu một “kho vũ khí” toàn diện có thể được sử dụng để tác động đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ. Thứ hai, một số quan chức tình báo lại làm suy yếu thông tin về việc ĐCSTQ “thâm nhập” vào cuộc bầu cử Mỹ thông qua việc sửa đổi câu chữ, chia nhỏ báo cáo, trì hoãn công bố, thậm chí rút lại báo cáo.

Theo ông, trọng tâm của tranh cãi không nên nằm ở câu hỏi liệu Bắc Kinh có thực sự làm thay đổi kết quả cuộc bầu cử năm 2020 hay không.

“Vấn đề cốt lõi không phải là Trung Quốc (ĐCSTQ) đã không sử dụng tất cả những vũ khí mà họ tạo ra, mà là Bắc Kinh đã chế tạo, sở hữu những vũ khí đó và có khả năng triển khai chúng trong cuộc bầu cử diễn ra chưa đầy ba tháng sau đó”, ông Navarro viết.

Những gì tình báo được giải mật tiết lộ

Ngày 1/7/2020, CIA phối hợp với FBI và NSA công bố một báo cáo có tên World Intelligence Review. Báo cáo cho biết các tác nhân mạng do chính phủ Trung Quốc hậu thuẫn đã tiến hành các cuộc tấn công lừa đảo có chủ đích nhằm vào các chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ, đồng thời thu thập thông tin liên quan đến bầu cử từ cơ sở dữ liệu cử tri, các tổ chức thăm dò dư luận và tổ chức chính trị.

Trong khi đó, Bắc Kinh cũng nghiên cứu những chia rẽ trong xã hội Mỹ liên quan đến suy thoái kinh tế, đại dịch COVID-19, xung đột sắc tộc, hoạt động của cảnh sát, nhập cư và sự phân cực đảng phái. Mục đích là khai thác những điểm yếu này để đặt nghi vấn về năng lực điều hành của Tổng thống khi đó Donald Trump hoặc làm suy yếu tính chính danh trong nhiệm kỳ của ông.

Ông Navarro cho rằng Bắc Kinh không chỉ nhắm vào một đảng duy nhất mà đồng thời thu thập thông tin về cả hai phe, bao gồm Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa.

“Đây không phải là vấn đề yêu thích bên nào, mà là một chiến lược: thu thập thông tin về tất cả mọi người, xây dựng toàn bộ bức tranh thông tin rồi mới đưa ra quyết định”, ông nói.

Một bản ghi nhớ của CIA khi đó đánh giá rằng Bắc Kinh “hiện không có ý định bí mật can thiệp hoặc tìm cách tác động đến kết quả bầu cử”.

Ông Navarro lưu ý rằng ý định và năng lực là hai vấn đề khác nhau. Theo ông, các cơ quan tình báo Mỹ đã phát hiện những thế lực đối địch có khả năng xâm nhập các chiến dịch tranh cử và đánh cắp dữ liệu cử tri, ngay cả khi kết luận lúc đó là Bắc Kinh chưa quyết định sử dụng những năng lực này.

Dữ liệu cử tri và các công cụ gây ảnh hưởng

Một bản ghi nhớ được giải mật khác mô tả việc Bắc Kinh “phân tích” dữ liệu đăng ký cử tri tại 18 bang của Mỹ. Riêng tài liệu về bang Bắc Carolina đã chứa “thông tin của hơn 8 triệu cử tri”, bao gồm họ tên, ngày sinh, địa chỉ, đảng phái, lịch sử bỏ phiếu và địa điểm bỏ phiếu.

Nếu kết hợp những dữ liệu này với dữ liệu thương mại và mạng xã hội, Bắc Kinh có thể xác định những cử tri nào dễ bị thuyết phục, ai bất mãn với một số vấn đề nhất định và ai có khả năng chịu tác động hoặc tiếp nhận một câu chuyện, thông điệp cụ thể.

Bắc Kinh cũng sử dụng các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook, Twitter và YouTube, cùng “những người có ảnh hưởng và người viết truyền thông công khai lẫn bí mật” được đề cập trong tài liệu, để đóng gói các thông điệp theo hình thức giống quan điểm nội địa Mỹ rồi đưa chúng vào dòng thông tin của người dùng.

Trong Bản tóm tắt tình báo hằng ngày dành cho tổng thống ngày 25/6/2020, cộng đồng tình báo Mỹ cho biết các quan chức Trung Quốc “ít nhất từ tháng 1/2019 đã đề nghị thu thập và sử dụng ‘thông tin bất lợi’ về các quan chức Mỹ bị coi là chống Trung Quốc”, đồng thời đe dọa công khai những thông tin này trên mạng xã hội nhằm buộc họ có lập trường mềm mỏng hơn đối với Trung Quốc.

Một đánh giá “độ tin cậy cao” của cộng đồng tình báo Mỹ năm 2021 cho rằng Trung Quốc không triển khai chiến dịch can thiệp, nhưng “đã cân nhắc và cuối cùng không thực hiện” các hoạt động gây ảnh hưởng nhằm thay đổi kết quả bầu cử.

Ông Navarro nhấn mạnh: “Không hành động không có nghĩa là không có khả năng hành động”.

Báo cáo bị rút lại

Tháng 9/2020, văn phòng FBI tại Albany công bố một báo cáo chưa qua biên tập, cáo buộc Bắc Kinh liên quan đến một âm mưu làm giả giấy phép lái xe và gian lận phiếu bầu qua đường bưu điện. Chính văn phòng này đánh giá âm mưu được nêu trong báo cáo là “đúng kiểu sách giáo khoa”.

Tuy nhiên, ngay trong ngày, trụ sở FBI đã rút lại báo cáo và yêu cầu tiêu hủy toàn bộ bản sao. Khi văn phòng địa phương phỏng vấn lại nguồn tin và đề nghị công bố lại báo cáo, các email nội bộ cho biết không nên tái phát hành vì báo cáo mâu thuẫn với lời khai của Giám đốc FBI Christopher Wray.

Sáu ngày trước đó, ông Wray từng phát biểu trước Thượng viện rằng FBI “chưa bao giờ phát hiện bất kỳ hình thức gian lận cử tri có tổ chức trên toàn quốc nào trong một cuộc bầu cử lớn”.

Sau đó, FBI áp dụng quy trình kiểm duyệt trước tại trụ sở đối với tất cả báo cáo bầu cử chưa được xác minh. Khi trả lời yêu cầu của Thượng nghị sĩ Cộng hòa Chuck Grassley thuộc bang Iowa, FBI thừa nhận bộ phận Trung Quốc thuộc nhóm chuyên trách chống ảnh hưởng nước ngoài chưa bao giờ theo đuổi manh mối liên quan đến vụ làm giả giấy phép lái xe.

“Ngoài việc yêu cầu Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ cung cấp thông tin, chúng tôi không tìm thấy bất kỳ thông tin nào cho thấy bộ phận Trung Quốc của nhóm chuyên trách chống ảnh hưởng nước ngoài đã chủ động điều tra những thông tin được báo cáo”, FBI viết trong thư trả lời ông Grassley.

Hiện vẫn chưa rõ vì sao FBI không tiếp tục điều tra manh mối này.

Báo cáo của NSA bị chia nhỏ

Hai tháng sau, trong lúc kết quả cuộc bầu cử tổng thống Mỹ tháng 11/2020 vẫn gây tranh cãi, một nhà phân tích NSA đã gửi email cho các đồng nghiệp phụ trách phần Trung Quốc của báo cáo đánh giá, viết rằng:

“Chúng ta đã cố tình sửa đổi bản PDB duy nhất đang chờ phát hành để tránh bất kỳ mối liên hệ trực tiếp nào với cuộc bầu cử”.

Cùng email này cho biết: “Báo cáo lớn mà chúng ta vẫn chờ đợi đã bị chia thành 13 báo cáo và có thể phải đến cuối tuần sau mới được phát hành”.

Theo các tài liệu được giải mật, ngay cả quan chức tình báo quốc gia phụ trách an ninh mạng cũng phản đối cách xử lý này, cho rằng cộng đồng tình báo “cố tình né tránh đề cập đến mối liên hệ với cuộc bầu cử vì những lý do không mang tính thực chất”.

Ông Navarro cho rằng rất khó giải thích từ góc độ an ninh quốc gia tại sao cộng đồng tình báo lại tách các thông tin liên quan đến bầu cử ra khỏi báo cáo. Theo ông, cách xử lý này chỉ khiến công chúng và các nhà hoạch định chính sách không thể có được bức tranh đầy đủ về những rủi ro tiềm tàng từ các hoạt động gây ảnh hưởng của nước ngoài.

Ông kêu gọi Quốc hội Mỹ tiến hành một cuộc điều tra toàn diện về cách các cơ quan tình báo thu thập, phân tích, sửa đổi, chia nhỏ, trì hoãn công bố và rút lại các thông tin tình báo liên quan đến Trung Quốc và cuộc bầu cử Mỹ năm 2020.