Cựu Tổng thống Kosovo Hashim Thaçi bị kết án 25 năm tù vì tội ác chiến tranh

Ngày 16/9, Tòa án Đặc biệt về Kosovo đặt tại The Hague, Hà Lan, đã đưa ra phán quyết mang tính lịch sử đối với cựu Tổng thống Kosovo Hashim Thaçi. Ông Thaçi bị kết án 25 năm tù vì phạm nhiều tội ác chiến tranh trong cuộc chiến Kosovo vào cuối những năm 1990.

Ngày 16/9/2026, sau khi Tòa án Đặc biệt về Kosovo tại The Hague tuyên án cựu Tổng thống Kosovo Hashim Thaçi 25 năm tù vì các tội ác chiến tranh, người biểu tình đã xảy ra xô xát với cảnh sát chống bạo động Kosovo trước trụ sở Chính phủ Kosovo ở Pristina. (Elvis Barukcic/AFP qua Getty Images)

Tòa án phán quyết rằng ông Thaçi, 58 tuổi, khi giữ chức chỉ huy tối cao của “Quân đội Giải phóng Kosovo” (KLA) của người Albania, đã tham gia và thúc đẩy một kế hoạch của “tập đoàn tội phạm chung”. Kế hoạch này nhằm thiết lập các cơ sở giam giữ tại những khu vực do KLA kiểm soát để có hệ thống bắt giữ, giam cầm, tra tấn và thậm chí sát hại những đối thủ chính trị bị xem là chống lại KLA và những người Serbia bị cáo buộc cộng tác với Serbia.

Tòa án xác định ông Thaçi phải chịu trách nhiệm về các tội danh sau:

Giết người: Sát hại 96 đối thủ chính trị và những người bị cáo buộc hợp tác với lực lượng an ninh Serbia.

Giam giữ trái phép và tra tấn: Tùy tiện giam giữ trái phép 385 người, tra tấn 303 người và đối xử tàn bạo với 49 người. Tòa án nhấn mạnh rằng tại thời điểm bị hại, các nạn nhân đều không tham gia các hoạt động thù địch.

3 cựu lãnh đạo cấp cao khác của KLA cũng bị kết tội trong cùng vụ án: cựu Chủ tịch Quốc hội Jakup Krasniqi bị phạt 25 năm tù, cựu Chủ tịch Quốc hội Kadri Veseli bị phạt 18 năm tù và cựu chỉ huy cấp cao Rexhep Selimi bị phạt 13 năm tù.

Đáng chú ý, hội đồng xét xử gồm 3 thẩm phán đã bác cáo buộc “tội ác chống lại loài người” và mức án 45 năm tù mà công tố viên đưa ra trước đó, với lý do bên công tố không thể chứng minh những tội ác này là một cuộc tấn công quy mô lớn hoặc có hệ thống nhằm vào dân thường.

Phán quyết đã gây chấn động mạnh tại vùng Balkan. Ông Thaçi vẫn được nhiều người Albania tại Kosovo xem là anh hùng giành độc lập. Sau khi phán quyết được công bố, hàng trăm người đã tuần hành tại thủ đô Pristina. Cảnh sát triển khai lực lượng chống bạo động, trong khi lực lượng gìn giữ hòa bình nước ngoài cũng được đặt trong tình trạng cảnh giác.

Thủ tướng Albania Edi Rama cũng lên mạng xã hội phản đối mạnh mẽ. Ông đăng một bản đồ châu Âu bị bao quanh bởi hàng rào dây thép gai, kèm từ tiếng Albania “Marrë” (có nghĩa là “hổ thẹn” hoặc “không thể tin được”), ám chỉ phiên tòa bất công của tòa án quốc tế do Liên minh châu Âu dẫn dắt và đặt tại The Hague đối với một anh hùng Albania trong cuộc đấu tranh giành độc lập.

Trong khi đó, bên ngoài tòa án ở The Hague, hàng trăm người ủng hộ ông Thaçi đã xảy ra xô xát trong thời gian ngắn với cảnh sát.

Các thẩm phán nhấn mạnh phiên tòa nhằm xét xử hành vi phạm tội của các cá nhân, chứ không phải đặt vấn đề về tính chính đáng của cuộc đấu tranh giành độc lập của Kosovo. Ngoài ra, quá trình xét xử trong thời gian dài đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi hoạt động “đe dọa nhân chứng”.

Ông Thaçi hoàn toàn phủ nhận các cáo buộc và đã cho biết sẽ kháng cáo. Đồng thời, ông còn phải đối mặt với một vụ kiện riêng khác liên quan đến cáo buộc đe dọa nhân chứng.