Đại sứ Mỹ: Lời các lãnh đạo Canada nói có thể bị coi là can thiệp bầu cử Mỹ

Đại sứ Mỹ tại Canada Pete Hoekstra cho rằng phát ngôn của Bộ trưởng Công nghiệp Canada Mélanie Joly và một số chính trị gia khác có thể bị coi là can thiệp bầu cử Mỹ. Bà Joly đã bác bỏ.

Ông Hoekstra đưa ra nhận định trên trong chương trình podcast “The Really Big Show”, đăng hôm thứ Ba (13/10). Ông cho biết những phát ngôn của bà Joly và một số nhà lập pháp Canada trong vài tuần qua có thể bị xem là can thiệp vào các cuộc đua đang sát nút.

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định đảng nào kiểm soát Hạ viện và Thượng viện Mỹ trong phần còn lại nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.

“Chúng tôi đang theo dõi sát các hoạt động của Canada, vì có vẻ một số việc trong đó, xét theo cách chúng tôi nhìn nhận bầu cử, có thể bị coi là can thiệp bầu cử,” ông Hoekstra nói.

Ông dẫn lại câu nói của bà Joly: “Tất nhiên chúng tôi sẽ đánh thuế nhắm vào các bang nhạy cảm về chính trị”.

Bà Joly nói câu này tại cuộc họp báo hôm 25/8, khi cùng Bộ trưởng Tài chính François-Philippe Champagne công bố biện pháp đáp trả tương xứng từng đô la với việc Nhà Trắng áp thuế quan lên Canada theo Điều 338.

Bà cho biết việc Ottawa chọn đánh thuế đáp trả mặt hàng nào, tại bang nào, là lựa chọn chiến lược nhằm tạo sức ép chính trị lên Washington.

Bà Joly: Canada không can thiệp chính trường Mỹ

Tại cuộc họp báo ở Ottawa hôm thứ Tư (14/10), bà Joly được hỏi về nhận định của Đại sứ Mỹ. Bà khẳng định Canada sẽ không bao giờ can thiệp vào chính trường Mỹ.

“Hoàn toàn không, chúng tôi sẽ không bao giờ làm điều đó, cũng như không bao giờ chấp nhận việc đó xảy ra với mình tại Canada,” bà nói.

Nữ bộ trưởng cho biết đã nhiều lần sang Mỹ để “làm việc với” đại diện các bang, cả bên Dân chủ lẫn Cộng hòa.

“Về cơ bản, việc tôi làm tại Mỹ là thu hút đầu tư, và tôi nghĩ mình sẽ có tin vui về các khoản đầu tư của nhiều công ty Mỹ vào Canada,” bà Joly nói. “Đó sẽ tiếp tục là chiến lược của tôi tại Mỹ và trên khắp thế giới.”

Ông Trudeau, ông Ford cũng bị nhắc tên

Đại sứ Hoekstra còn nhắc đến phát biểu của cựu Thủ tướng Justin Trudeau tại Đại học Brown hôm 22/9. Ông Trudeau chỉ trích chính sách thương mại của chính quyền Trump, nói chính sách này khiến người tiêu dùng Mỹ phải trả giá cao hơn, trong khi chưa chắc mang lại lợi ích cho nước Mỹ.

Cựu Thủ tướng gọi Canada là một trong những đồng minh lâu đời và tốt nhất của Mỹ và đặt câu hỏi về tác động của cuộc tranh chấp thương mại giữa Washington với Ottawa.

Ông Hoekstra nói lãnh đạo đối ngoại các nước được chào đón khi sang Mỹ, nhưng họ nên “đứng ngoài chính trị Mỹ khi chỉ còn 4 tuần là đến bầu cử”.

Đại sứ Mỹ không nhắc đến chuyến đi Michigan trong tuần này của lãnh đạo Đảng Bảo thủ Canada Pierre Poilievre. Ông Poilievre đến gặp lãnh đạo ngành ô tô để vận động miễn thuế cho ngành ô tô giữa hai nước.

Một số quan chức Mỹ, khi trao đổi với phóng viên Canada và đề nghị không nêu tên, cho biết họ cũng lo ngại về các chính trị gia Canada khác, trong đó có nghị sĩ Đảng Tự do Anthony Housefather. Ông Housefather từng vận động tranh cử cho Hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ Debbie Wasserman Schultz tại Florida trong vòng bầu cử sơ bộ hồi tháng 8.

Thủ hiến Ontario Doug Ford cũng bị ông Hoekstra chỉ trích vì đã chi hàng triệu đô la cho chiến dịch quảng cáo phản đối thuế quan Mỹ hồi năm ngoái. Đại sứ Mỹ nhận xét chiến dịch này có thể bị “hiểu là can thiệp chính trị”.

“Điều đó chưa từng xảy ra ở Mỹ… nhưng Canada quyết định thăm dò xem họ có thể đi xa đến đâu,” ông nói.

Ông Ford nhiều lần chỉ trích thuế quan của chính quyền Trump, cho rằng các mức thuế này gây hại cho người lao động và người tiêu dùng ở cả hai bên biên giới. Hôm 24/8, sau khi đàm phán thương mại Mỹ-Canada đổ vỡ và Washington áp thuế mới lên hàng hóa Canada, ông kêu gọi người Mỹ cân nhắc tác động kinh tế khi đi bầu giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

“Về bầu cử giữa nhiệm kỳ, tôi có lời nhắn tới người Mỹ: Đừng bầu cho người sẽ làm các bạn mất việc,” ông Ford nói khi đó.

Ông Hoekstra: Mỹ sẽ không dung thứ can thiệp bầu cử

Trong cuộc phỏng vấn, ông Hoekstra khẳng định Mỹ sẽ không dung thứ bất kỳ hành vi can thiệp nào vào tiến trình bầu cử. Ông cho biết mỗi cáo buộc nước ngoài can thiệp sẽ được xử lý theo từng trường hợp, tùy vào vi phạm cụ thể.

“Chúng tôi có luật rất nghiêm về những gì người nước ngoài được và không được làm trong các cuộc bầu cử tại Mỹ,” ông nhấn mạnh.

Hôm 21/8, Thủ tướng Canada Mark Carney triệu hồi các nhà đàm phán thương mại Canada khỏi Washington khi đàm phán bế tắc. Ông nói các điều khoản Nhà Trắng đưa ra là không thể chấp nhận.

Mỹ áp thuế 50% lên khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada từ ngày 22/8. Ottawa đáp trả bằng thuế tương xứng lên hàng hóa Mỹ, công bố hôm 25/8 và có hiệu lực từ ngày 8/9.