Canada áp thuế tới 50% lên hàng hóa trị giá 20 tỷ USD của Mỹ để đáp trả

Cao Vân
•
Thứ Tư, 26/08/2026

Hôm thứ Ba (25/8), Canada công bố vòng biện pháp đáp trả thuế quan mới đối với Mỹ, áp mức thuế cao nhất 50% lên hàng hóa trị giá khoảng 20 tỷ USD nhập khẩu từ Mỹ, đồng thời triển khai các biện pháp hỗ trợ trị giá hàng tỷ đô Canada nhằm giúp các doanh nghiệp và người lao động chịu ảnh hưởng bởi cuộc chiến thương mại.

Theo Reuters và New York Post, hôm thứ Ba, Bộ trưởng Tài chính Canada François-Philippe Champagne tuyên bố Canada sẽ đáp trả Mỹ theo nguyên tắc “từng đôla, từng mức thuế”. Kể từ ngày 8/9, Canada sẽ áp mức thuế 15%, 25% hoặc 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ trị giá 27,6 tỷ đôla Canada, tương đương khoảng 20 tỷ USD, bao gồm khoảng 700 mặt hàng.

Trong đó, thép, nhôm, đồ nội thất và quần áo sẽ chịu mức thuế 50%; phô mai, thiết bị gia dụng và một số loại hải sản chịu thuế 25%; các sản phẩm điện tử và dụng cụ chịu thuế 15%.

Các mặt hàng khác nằm trong danh sách còn có một số loại thực phẩm chế biến, nước hoa và sản phẩm vệ sinh cá nhân, nhựa, gỗ, bột giấy, sản phẩm giấy, thảm, cũng như vật liệu xây dựng và nông sản.

Về các sản phẩm công nghiệp, danh sách bao gồm thép, nhôm, dụng cụ cầm tay và các sản phẩm kim loại khác, máy móc, thiết bị điện, đầu máy xe lửa, xe máy, đồ nội thất và thiết bị trò chơi.

Bộ trưởng Champagne cho biết biện pháp đáp trả của Canada là “tương xứng, có mục tiêu và mang tính chiến lược”. Ông nói: “Chúng tôi áp dụng thuế quan đáp trả theo từng đôla, từng mức thuế, cùng với các chương trình hỗ trợ trị giá hàng tỷ đôla Canada, nhằm bảo vệ người lao động, nông dân, các gia đình và doanh nghiệp”.

Động thái đáp trả lần này của Canada nhằm phản ứng với các biện pháp thuế quan mới nhất do Tổng thống Donald Trump đưa ra. Sau khi đàm phán Mỹ-Canada đổ vỡ vào tuần trước, Mỹ áp mức thuế mới 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Canada trị giá khoảng 20 tỷ USD, chính thức có hiệu lực từ thứ Bảy tuần trước.

Mức thuế mới của Tổng thống Trump ảnh hưởng đến khoảng 5% tổng kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Mỹ. Mặc dù phạm vi tổng thể tương đối hạn chế, các chuyên gia thương mại cho rằng một số ngành vốn đã gặp khó khăn có thể chịu tác động tập trung, đặc biệt là ngành sản phẩm gỗ, trong đó có các nhà sản xuất tủ bếp.

Theo số liệu thương mại năm 2024, các biện pháp thuế quan đáp trả lần này của Canada bao phủ lượng hàng hóa chiếm khoảng 4,5% tổng kim ngạch nhập khẩu của Canada từ Mỹ.

Bộ trưởng Công nghiệp Canada Mélanie Joly cho biết, trước hết, thuế quan đáp trả nhằm bảo vệ các doanh nghiệp Canada, đồng thời cũng nhằm tạo áp lực chính trị đối với Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào ngày 3/11.

Bà Joly nói Canada cũng cân nhắc tác động của những mặt hàng được lựa chọn đối với một số bang của Mỹ, nhằm gia tăng áp lực chính trị bằng “cách thức khôn ngoan và có chiến lược”.

Ngoài việc tăng thuế, Chính phủ Canada cũng công bố một chương trình hỗ trợ trị giá 7,5 tỷ đôla Canada, bao gồm hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cung cấp nguồn vốn lưu động cho doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ những người lao động có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi mức thuế mới.

Ngân hàng Phát triển Kinh doanh Canada (Business Development Bank of Canada) sẽ tham gia hỗ trợ các doanh nghiệp bị ảnh hưởng, trong đó có các khoản vay không lãi suất từ 2,5 triệu đến 5 triệu đôla Canada. Bà Joly cho biết doanh nghiệp không phải hoàn trả các khoản vay này trong vòng 36 tháng; thời hạn này sẽ kéo dài qua cả thời điểm kết thúc nhiệm kỳ hiện tại của chính quyền Tổng thống Trump.

Thủ hiến Ontario Doug Ford cũng cảnh báo Mỹ, đe dọa cắt nguồn cung điện và khoáng sản quan trọng cho Mỹ.

Ông Ford nói với Associated Press: “Chúng tôi cung cấp điện cho 1,5 triệu hộ gia đình và doanh nghiệp. Mọi phương án đều được đặt trên bàn. Tôi sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết”.

Các khoáng sản quan trọng có liên quan đến an ninh quốc gia và ngành sản xuất của Mỹ. Bộ Quốc phòng Mỹ từ lâu đã tìm kiếm những nguồn cung khoáng sản an toàn hơn để sử dụng cho máy bay quân sự, tên lửa, đạn dược và thiết bị điện tử, nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.

Tổng thống Trump sau đó chỉ trích ông Ford và đề xuất có thể đổi tên Hồ Ontario (Lake Ontario), nằm giữa Mỹ và Canada, thành “Hồ Mỹ” (Lake of America).

Trong bối cảnh tranh chấp thương mại Mỹ-Canada leo thang, Đảng Cộng hòa Mỹ đang phải đối mặt với các cuộc bầu cử Thượng viện quan trọng tại Michigan, Maine, Ohio và Alaska. Những bang này đều có quan hệ thương mại lớn với Canada. Một số thành viên Đảng Cộng hòa, trong đó có Thượng nghị sĩ Susan Collins của bang Maine, đã bày tỏ lo ngại về việc cuộc chiến thương mại tiếp tục leo thang trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Chính quyền Tổng thống Trump cảnh báo rằng nếu Canada áp dụng thuế quan trả đũa, Mỹ sẽ tiếp tục đưa ra các biện pháp đáp trả. Tổng thống Trump yêu cầu Canada “tuân thủ quy tắc”, nếu không có thể phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với mức thuế hiện tại.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump cũng cho biết kể từ ngày 1/1/2027, Mỹ có thể áp mức thuế mới 50% đối với phụ tùng ô tô, ô tô, xe tải và thép của Canada.

Cùng ngày, Tổng thống Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social: “Canada đã lợi dụng Hợp chúng quốc Hoa Kỳ trong nhiều năm”. Ông cũng chỉ trích Canada áp mức thuế quá cao đối với nông dân và nông sản Mỹ, đồng thời cho rằng hai nước từ lâu có mức thâm hụt thương mại 60 tỷ USD.

Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết trong quá trình đàm phán Mỹ-Canada, Canada nhận thấy các điều kiện do Mỹ đưa ra sẽ gây tổn hại đến những ngành công nghiệp chủ chốt của Canada như ô tô, thép và nhôm, vì vậy Canada từ chối chấp nhận thỏa thuận.

Ông Carney cũng bày tỏ lo ngại rằng xe tải hạng trung và hạng nặng không được đưa vào diện miễn giảm thuế ô tô, đồng thời cho rằng Mỹ đưa ra yêu cầu liên quan đến việc sử dụng tiếng Pháp tại tỉnh Quebec và các rào cản văn hóa tại địa phương đã ảnh hưởng đến thương mại Mỹ-Canada.

Tổng thống Trump phủ nhận điều này và viết trên Truth Social: “Tôi tuyệt đối sẽ không can thiệp vào việc người Canada nói tiếng Pháp!” Ông nói mình chưa bao giờ cân nhắc chuyện như vậy và cáo buộc ông Carney đưa ra thông tin không đúng sự thật.

Hai bên Mỹ-Canada ban đầu gần đạt được thỏa thuận vào tuần trước, nhưng cuối cùng đàm phán đổ vỡ ở giai đoạn cuối. Hiện Canada là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ, chỉ sau Mexico.

Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump hiện chủ yếu dựa vào Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930 (Tariff Act of 1930) để áp thuế đối với Canada. Trước đó, chính quyền Tổng thống Trump từng sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế, nhưng Tối cao Pháp viện Mỹ đã bác bỏ các mức thuế liên quan vào tháng 2 năm nay.

Điều 338 có tính linh hoạt thấp hơn IEEPA, nhưng cho phép Mỹ áp dụng các biện pháp thuế quan đối với những quốc gia bị cho là phân biệt đối xử với sản phẩm hoặc dịch vụ của Mỹ. Vòng thuế mới nhất của Tổng thống Trump đối với Canada bao gồm các mặt hàng như bia, phô mai và sản phẩm điện tử.