ECDC theo dõi ca viêm phổi bí ẩn ở Nga, EU bàn nguy cơ bùng phát dịch hạch

Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC) đang theo dõi sát trường hợp một nhân viên phòng thí nghiệm tại Irkutsk, Nga tử vong vì viêm phổi chưa rõ nguyên nhân, nghi có liên quan đến dịch hạch thể phổi. Hiện chưa ghi nhận ca bệnh thứ phát hay bằng chứng lây truyền kéo dài giữa người với người, và WHO đánh giá nguy cơ đối với châu Âu là rất thấp. EU vẫn đưa sự việc ra thảo luận tại Ủy ban An ninh Y tế, trong khi một số nước Trung Á đã tăng cường biện pháp phòng ngừa.

1. ECDC: chưa có bằng chứng cho thấy dịch đang lan rộng

Ngày 6/10, Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC) xác nhận đang theo dõi vụ một nữ nhân viên phòng thí nghiệm tại Irkutsk tử vong vì viêm phổi được nghi ngờ là dịch hạch thể phổi. Tuy nhiên, dựa trên thông tin hạn chế hiện có, ECDC cho biết chưa có báo cáo về ca bệnh thứ phát và chưa có bằng chứng về lây truyền kéo dài từ người sang người có khả năng khiến bệnh lan rộng.

ECDC lưu ý dịch hạch thể phổi là bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng, có thể lây qua các giọt bắn khi ho. Tuy nhiên, lây truyền thường đòi hỏi tiếp xúc gần và kéo dài với người đã xuất hiện triệu chứng. Cơ quan này cũng nhấn mạnh EU đã không ghi nhận dịch hạch trong nhiều thập niên và bệnh có thể được điều trị hiệu quả bằng các kháng sinh sẵn có.

Theo ECDC, bệnh nhân nghi ngờ hoặc xác nhận mắc dịch hạch thể phổi cần được cách ly và điều trị thích hợp; những người tiếp xúc gần cần nhanh chóng được xác định và theo dõi. ECDC cho biết họ sẽ tiếp tục theo dõi sự việc và đang chủ động trao đổi với WHO Europe.

2. EU đưa vụ việc ra thảo luận ở cấp độ an ninh y tế

Một số tờ báo lớn tạu Châu Âu cho biết đại diện Ủy ban châu Âu và các quốc gia thành viên EU dự kiến thảo luận sự việc tại cuộc họp của Health Security Committee — Ủy ban An ninh Y tế vào sáng thứ Tư, ngày 7/10. Cuộc họp vốn đã được lên lịch trước, nhưng sự việc tại Nga được bổ sung vào chương trình nghị sự.

Ủy ban này chịu trách nhiệm đánh giá các mối đe dọa sức khỏe nghiêm trọng xuyên biên giới, vì vậy việc đưa sự cố tại Nga vào cuộc họp cho thấy EU đang theo dõi vấn đề ở cấp độ phối hợp giữa các quốc gia thành viên.

3. Nga nói chưa tìm thấy liên hệ với mầm bệnh tại phòng thí nghiệm

Nữ nhân viên làm việc tại Irkutsk Research Anti-Plague Institute qua đời ngày 2/10; nguyên nhân được mô tả là “viêm phổi chưa rõ căn nguyên”. Chính quyền Nga tuyên bố chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy bệnh của cô do bất kỳ mầm bệnh nào mà cô làm việc cùng gây ra và khẳng định tình hình đang được kiểm soát.

Bệnh viện nơi cô được điều trị đã bị cách ly, và khoảng 200 người từng tiếp xúc với cô được đặt dưới sự giám sát y tế nghiêm ngặt.

4. WHO: chưa có người tiếp xúc xuất hiện triệu chứng

WHO cho biết tính đến ngày 6/10, không người nào trong số những người tiếp xúc được theo dõi xuất hiện triệu chứng và các xét nghiệm ban đầu đều âm tính. Tuy nhiên, WHO lưu ý rằng vẫn chưa rõ chính xác những tác nhân gây bệnh nào đã được xét nghiệm.

WHO hiện đánh giá nguy cơ đối với khu vực châu Âu là “rất thấp”. ECDC cũng lưu ý lượng đi lại giữa Irkutsk và EU hiện thấp, đồng thời nhấn mạnh nghi vấn dịch hạch chưa được xác nhận.

5. Một số nước Trung Á đã áp dụng biện pháp phòng ngừa

Kazakhstan, Kyrgyzstan và Uzbekistan đã áp dụng các biện pháp phòng ngừa tại biên giới nhằm hạn chế nguy cơ bệnh truyền nhiễm xâm nhập. Trong khi đó, Bỉ và Washington tiếp tục theo dõi tình hình và kêu gọi Nga cung cấp thông tin chính xác, minh bạch hơn.

Ý chính

Điểm quan trọng nhất là: ECDC và EU coi sự việc đủ nghiêm trọng để theo dõi và thảo luận chính thức, nhưng đến ngày 6/10/2026 vẫn chưa có bằng chứng xác nhận một đợt bùng phát dịch hạch tại Nga hoặc sự lây truyền bền vững giữa người với người. Việc gọi đây là một “nghi có đợt bùng phát dịch hạch” phản ánh tình trạng đang được điều tra, chứ chưa phải xác nhận rằng một ổ dịch hạch đã xảy ra.

Theo ECDC, Euronews, The Independent, South China Morning Post