Eo biển Hormuz: 600 tàu chở dầu khổng lồ bị sinh vật biển bám đầy thân tàu

Sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ (MOU), nhiều bên từng kỳ vọng eo biển Hormuz sẽ nhanh chóng trở lại hoạt động bình thường. Tuy nhiên, thực tế lại xuất hiện một tình huống bất ngờ: có tới 600 tàu chở dầu khổng lồ vẫn đang bị kẹt ngoài khơi, chưa thể lưu thông trở lại.

Nguyên nhân không liên quan đến việc rà phá mìn hay xung đột quân sự, mà là do phần đáy tàu đã bị sinh vật biển bám dày đặc.

Các tàu này đã neo đậu trong vùng biển ấm của Vịnh Ba Tư suốt 4 tháng, khiến thân tàu tích tụ một lớp dày các sinh vật biển như hàu biển (barnacles), vẹm, nghêu, tảo biển và các loài sinh vật bám khác. Mức độ bám quá nghiêm trọng khiến tàu không thể vận hành bình thường, buộc phải tiến hành dịch vụ vệ sinh đáy tàu có trả phí, thuê đội thợ lặn làm sạch.

Các chuyên gia cho biết, để xử lý lượng tàu tồn đọng hiện nay có thể cần hàng ngàn giờ công lao động, và thời điểm eo biển Hormuz hoạt động bình thường trở lại có thể bị kéo dài.

Ông Brian McCauley, chủ một công ty chuyên về lặn bảo trì biển và bảo dưỡng tàu thuyền, trả lời CNN rằng việc vệ sinh đáy tàu không quá phức tạp về mặt kỹ thuật, nhưng quy mô khổng lồ của các tàu chở dầu khiến công việc trở nên rất khó khăn.

Ông Aron Sorensen, Giám đốc phụ trách môi trường của tổ chức ngành vận tải biển lớn nhất thế giới “Hiệp hội Hàng hải Baltic quốc tế” (BIMCO), cho biết hiện chi phí làm sạch một con tàu đã lên tới hàng chục nghìn USD mỗi chiếc.

Hàu bám đáy tàu khó xử lý, quy trình vệ sinh được tiết lộ

Hiện nay, các tàu chở dầu siêu lớn thường dài hơn 1.000 feet (khoảng 300 mét), với diện tích đáy tàu khoảng 15.000 feet vuông (khoảng 14.000 m²). Chỉ riêng việc làm sạch một con tàu cũng cần từ 5 đến 6 thợ lặn làm việc trong nhiều giờ.

Các thợ lặn thường sử dụng vòi phun áp lực cao và dụng cụ cạo chuyên dụng để loại bỏ sinh vật bám trên bề mặt. Với những mảng bám cứng đầu, đặc biệt là hàu đã hóa cứng, họ phải dùng máy mài điện và hệ thống thiết bị thủy lực áp lực cao kết nối với nguồn điện trên tàu.

Trong quá trình vệ sinh, đội kỹ thuật phải tránh làm hư hại lớp sơn và lớp phủ chống hàu của thân tàu. Đây là lớp bảo vệ giúp giảm tốc độ sinh vật biển bám vào bề mặt tàu. Nếu lớp phủ này bị hư hỏng, có thể dẫn đến vi phạm quy định môi trường cũng như điều khoản bảo hiểm.

Vì sao phải làm sạch sinh vật bám mới có thể vận hành?

Hiện tượng “bám sinh học” (biofouling) nếu quá nghiêm trọng sẽ làm thay đổi đặc tính thủy động lực học của tàu, khiến lực cản tăng lên đáng kể. Điều này làm tàu tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn và khiến chi phí vận hành tăng mạnh.

Đối với các tàu chở dầu đường dài, chỉ cần hiệu suất nhiên liệu giảm nhẹ cũng có thể khiến chi phí tăng đáng kể.

Các chuyên gia cho biết việc xử lý lớp sinh vật bám không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của toàn bộ ngành vận tải dầu khí.