Quan chức Mỹ: Iran tấn công tàu hàng tại eo biển Hormuz

Theo một quan chức Mỹ trao đổi với tờ The Epoch Times, lực lượng Iran đã tấn công một tàu chở hàng ở eo biển Hormuz vào ngày 24/6.

Trước đó, Cơ quan Hoạt động Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) báo cáo rằng một con tàu đã bị trúng “một vật thể phóng không xác định” khi đang hoạt động ngoài khơi Oman. Tuy nhiên, cơ quan này không quy kết vụ tấn công cho bất kỳ quốc gia hay tổ chức nào.

UKMTO, đơn vị do Hải quân Hoàng gia Anh vận hành, cho biết vật thể phóng đã làm hư hại khu vực buồng lái của tàu, nhưng không ghi nhận thương vong hay ảnh hưởng môi trường.

Khi được đề nghị bình luận về vụ việc, một quan chức Mỹ nói rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng một thiết bị bay không người lái nhằm vào con tàu nói trên.

Sự việc xảy ra sau khi Iran và Mỹ ký một bản ghi nhớ (MOU), trong đó bao gồm thỏa thuận chấm dứt thù địch và mở quyền tiếp cận cho hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz.

Trong các tuyên bố được truyền thông nhà nước Iran đăng tải hôm thứ Năm, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo cũng khẳng định rằng các tàu đi qua eo biển Hormuz chỉ được phép sử dụng những tuyến đường do Iran chỉ định chính thức. Quân đội Iran cho biết họ đưa ra cảnh báo này nhằm phản ứng trước thông tin về việc một tuyến hàng hải mới được mở mà không tham vấn trước với Tehran.

Dù phía Iran chưa chính thức nhận trách nhiệm về vụ tấn công tàu hàng trong ngày thứ Năm, hãng thông tấn nhà nước Iran PressTV đã thừa nhận sự việc này.

Các diễn biến liên quan

Hôm thứ Năm, Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran—một cơ quan mới được thành lập để quản lý việc đi lại qua eo biển Hormuz và các vùng nước lân cận—tuyên bố: “Mọi hậu quả phát sinh từ việc đi qua các tuyến đường không được phép sẽ thuộc trách nhiệm của chủ tàu, đơn vị vận hành và thuyền trưởng”.

Eo biển Hormuz trong những tháng gần đây đã trở thành tâm điểm của các cuộc đàm phán ngoại giao căng thẳng. Sau khi lực lượng Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào chính quyền Hồi giáo vào ngày 28/2, Iran được cho là đã tìm cách phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược này—nơi vận chuyển khoảng 20% lượng xuất khẩu dầu khí toàn cầu.

Bản ghi nhớ (MOU) được Washington và Tehran ký ngày 17/6 quy định Iran sẽ đảm bảo “cho phép tàu thương mại đi qua an toàn, không thu phí trong vòng 60 ngày, theo cả hai chiều giữa Vịnh Ba Tư và Biển Oman”. Theo thỏa thuận này, Iran cũng cam kết loại bỏ mìn và các chướng ngại quân sự khác khỏi eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực.

Việc quản lý lâu dài hoạt động hàng hải qua eo biển này sẽ tiếp tục là nội dung của các vòng đàm phán tiếp theo.

Tài liệu ký ngày 17/6 cũng nêu rằng Iran sẽ tham vấn Oman—quốc gia nằm đối diện điểm nghẽn hàng hải này—để “xác định cơ chế quản lý tương lai và dịch vụ hàng hải tại eo biển Hormuz, thảo luận cùng các quốc gia ven Vịnh Ba Tư khác, phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và quyền chủ quyền của các quốc gia ven biển tại khu vực eo biển Hormuz”.

Tổng thống Donald Trump, trong một bài đăng ngày 24/6 trên Truth Social, cho biết phía Iran đã cam kết không áp đặt phí hoặc thu tiền đối với các tàu đi qua eo biển.

Ông nói thêm: “Nếu thông tin này là sai, các cuộc đàm phán sẽ chấm dứt ngay lập tức!”