EU dự kiến cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội và chatbot AI

Reuters đã được tiếp cận với tài liệu của Ủy ban châu Âu, trong đó cho biết EU sẽ đề xuất cấm người dưới 15 tuổi tự mình sử dụng mạng xã hội, nền tảng chia sẻ video, chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) và trò chơi trực tuyến. Đây là kế hoạch toàn diện nhất từ trước đến nay nhằm bảo vệ trẻ em trước những mối nguy hiểm trên mạng.

Hiện nay, mối lo ngại trên toàn cầu về ảnh hưởng của các nền tảng trực tuyến đối với sức khỏe và sự an toàn của trẻ em ngày càng gia tăng. Những nền tảng được nhắc đến bao gồm Facebook và Instagram của Meta, TikTok, YouTube của Google và các ứng dụng phổ biến như ChatGPT.

Đề xuất này là một phần của Đạo luật Trẻ em EU (EU Kids Act), dự kiến được Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và người phụ trách các vấn đề công nghệ của EU Henna Virkkunen chính thức trình bày vào thứ Năm (17/9). Bà von der Leyen có thể công bố trước một số chi tiết trong bài phát biểu Thông điệp Liên minh (State of the Union) dự kiến vào thứ Tư (16/9).

Tài liệu nêu rõ: “Cách tiếp cận của EU phải giúp trẻ vị thành niên tận dụng tiềm năng to lớn của các dịch vụ kỹ thuật số, đồng thời được bảo vệ khỏi hành vi xâm hại và bóc lột. Chúng ta nên hạn chế việc các công ty công nghệ tiếp cận trẻ em của chúng ta, thay vì để trẻ em tiếp cận các công ty công nghệ một cách không kiểm soát.”

Đề xuất của Ủy ban châu Âu cũng bao gồm các nền tảng trò chơi điện tử và dự kiến áp dụng chính sách mở quyền tiếp cận theo từng độ tuổi. Nghĩa vụ quản lý mà doanh nghiệp phải thực hiện sẽ phụ thuộc vào loại hình dịch vụ và độ tuổi của người dùng.

Ủy ban châu Âu từ chối bình luận.

Doanh nghiệp phải nộp phí quản lý và tuân thủ quy định phân theo độ tuổi

Theo tài liệu, các doanh nghiệp liên quan sẽ phải nộp phí quản lý để tài trợ cho hoạt động thực thi và giám sát của các cơ quan chức năng. Quy định cụ thể theo từng nhóm tuổi như sau:

Từ 15 tuổi trở lên: Có thể tự đăng ký và sử dụng tài khoản cá nhân.

Từ 13 đến 14 tuổi: Phụ huynh phải đứng tên mở tài khoản khởi đầu và trẻ chỉ được sử dụng dưới sự giám sát của cha mẹ, với phạm vi liên hệ và thời lượng sử dụng bị hạn chế.

Từ 3 đến 12 tuổi: Tài khoản hoàn toàn do cha mẹ kiểm soát và chỉ được truy cập các dịch vụ dành cho trẻ em đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt.

Dưới 3 tuổi: Bị cấm hoàn toàn sử dụng các dịch vụ liên quan.

Trước khi được chính thức công bố, các chi tiết trong dự thảo vẫn có thể được điều chỉnh. Trước khi dự thảo trở thành luật, Ủy ban châu Âu vẫn phải đạt được sự đồng thuận với các quốc gia thành viên EU và Nghị viện châu Âu trong những tháng tới.

Ngoài ra, dự thảo yêu cầu các doanh nghiệp ngăn chặn thiết kế gây nghiện và việc đề xuất nội dung độc hại, cung cấp kênh thuận tiện để báo cáo nội dung có hại cũng như các công cụ kiểm soát hiệu quả dành cho phụ huynh. Các nền tảng mạng xã hội và chia sẻ video phải xác minh độ tuổi khi người dùng đăng ký tài khoản mới, trong khi các nền tảng trò chơi trực tuyến phải hoàn tất xác minh độ tuổi trước khi cho phép tải xuống.

Các công ty công nghệ lớn phản hồi rằng họ đã triển khai những biện pháp phòng ngừa, đồng thời hầu hết các nền tảng hiện đều quy định độ tuổi đăng ký tối thiểu là 13.

Bối cảnh toàn cầu về bảo vệ trẻ em trước các mối nguy trên mạng

Dự luật nghiêm ngặt của EU không phải trường hợp cá biệt mà là diễn biến mới nhất trong làn sóng toàn cầu nhằm tăng cường giám sát trẻ vị thành niên trên mạng đối với các tập đoàn công nghệ lớn. Những năm gần đây, nhiều quốc gia lần lượt thông qua luật hoặc đưa ra các dự luật, hình thành xu hướng siết quản lý ngày càng mạnh:

Australia đã thông qua đạo luật đầu tiên trên thế giới vào cuối năm 2024, buộc các nền tảng mạng xã hội phải xác minh độ tuổi người dùng và cấm toàn diện người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng phổ biến như TikTok, Instagram, X và YouTube. Các doanh nghiệp vi phạm có thể đối mặt với mức phạt lên tới 50 triệu AUD.

Tại Mỹ, Quốc hội đang thúc đẩy Đạo luật An toàn Trực tuyến cho Trẻ em (KOSA), yêu cầu các nền tảng thực hiện “nghĩa vụ chăm sóc hợp lý” (Duty of Care) và hạn chế việc đề xuất cho trẻ vị thành niên những nội dung có hại như tự làm hại bản thân, bắt nạt và rối loạn ăn uống. California, Florida và một số bang khác cũng đã thông qua luật cấp bang nhằm hạn chế trẻ vị thành niên mở tài khoản mạng xã hội.

Đạo luật An toàn Trực tuyến (Online Safety Act) của Anh đã chính thức có hiệu lực, trao cho cơ quan quản lý Ofcom quyền xử lý nội dung độc hại. Các lãnh đạo doanh nghiệp không thực hiện trách nhiệm bảo vệ người dùng có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự và các khoản tiền phạt lớn.