EU hoãn đàm phán thương mại với Úc sau vụ lùm xùm tàu ngầm

Giới chức Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định tạm hoãn các cuộc đàm phán thương mại giữa khối này với Úc bất chấp bộ trưởng thương mại Úc đã đáp máy bay tới lục địa già.

Động thái EU hoãn đàm phán với Úc xảy ra sau khi Pháp không hài lòng về việc Canberra quyết định hủy dự án tàu ngầm trị giá khoảng 64 tỷ USD với Paris và quay sang ký kết với Anh và Mỹ.

Trong tuyên bố gửi Reuters hôm 1/10, Bộ trưởng Thương mại Úc Dan Tehan cho hay: “Tôi sẽ gặp người đồng cấp EU Valdis Dombrovskis vào tuần tới để thảo luận về vòng đàm phán [thương mại EU – Úc] thứ 12, hiện đã rời sang tháng Mười Một thay vì tháng Mười”.

Ông Dan Tehan nói thêm: “Một thỏa thuận thương mại tự do đem đến lợi ích cho cả Úc, EU và sẽ củng cố mối quan hệ của chúng ta vốn được xây dựng dựa trên cam kết chung về dân chủ, nhân quyền, pháp quyền và cởi mở kinh tế”.

“Chúng tôi hiểu phản ứng của Pháp đối với quyết định của chúng tôi về dự án tàu ngầm, nhưng rốt cuộc tất cả các nước đều phải hành động vì lợi ích quốc gia của mình, đó là những gì Úc đã đang làm”, ông Dan Tehan giải thích thêm.

Tháng trước, chính phủ Úc đã hủy Chương trình Tàu ngầm Tương lai nhiều tỷ USD với nhà thầu quốc phòng Pháp, Tập đoàn Naval.

Chương trình Tàu ngầm Tương lai được Úc ký với Tập đoàn Naval từ năm 2016, trong đó Canberra thuê tập đoàn của Pháp chuyển đổi 12 tàu ngầm hạt nhân lớp Barracuda thành tàu ngầm lớp Attack chạy bằng diesel và tương thích với các hệ thống vũ khí của Mỹ.

Tuy nhiên, dự án nêu trên đã bị trì hoãn nhiều lần và đội chi phí lên cao. Thủ tướng Úc Scott Morrison tiết lộ rằng chính phủ của ông đã chi 1,7 tỷ USD vào dự án này rồi.

Giữa tháng Chín, Úc cùng với Mỹ và Anh loan báo ký kết thành lập liên minh an ninh ba bên Mỹ, Anh, Úc gọi tắt là nhóm AUKUS. Trong thỏa thuận này, Úc đã cam kết mua ít nhất 8 tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Mỹ và Anh. Đồng thời, Canberra đơn phương hủy hợp đồng dự án tàu ngầm với Pháp.

Thủ tướng Morrison nói rằng Úc có quyền chấm dứt hợp tác với đối tác Pháp trong dự án tàu ngầm. Nhưng động thái đó của Canberra đã khiến phía Pháp phản ứng giận dữ. Hai bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng của Pháp đã lên tiếng chỉ trích gay gắt quyết định của Úc và gọi đó là hành động “đâm sau lưng” đồng minh. Pháp đã triệu hồi hai đại sứ của họ tại Washington D.C và Canberra về nước.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng đã đặt nghi vấn liệu vụ lùm xùm tàu ngầm có thể gây ảnh hưởng tới thỏa thuận thương mại giữa EU với Úc hay không.

Hôm 1/10, nhận định về việc EU hoãn các cuộc đàm phán thương mại với Úc, ông Euan Graham, thành viên cao cấp của Viện Quốc tế về Nghiên cứu Chiến lược, chuyên trách vấn đề An ninh Châu Á – Thái Bình Dương, đã viết trên Twitter: “Thật đáng kinh ngạc. Tôi đang phán đoán sự trả đũa kinh tế này đã không có trong các hướng dẫn chính sách về Ấn Độ – Thái Bình Dương của EU?”

“Những gì đặt cược vào hành vi trì hoãn này là để có thêm thời gian cho Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vận động chính phủ Đức sắp tới về một lập trường ủng hộ EU?” ông Graham nói thêm. “Liệu có lợi hay không khi chứng kiến Úc bây giờ sẽ đẩy nhanh các cuộc đám phán Thỏa thuận Thương mại Tự do Úc – Anh”.

Đức Thiện (Theo The Epoch Times) 

Xem thêm: