EU, Pháp: ‘Không có đề xuất nào tốt hơn’ thỏa thuận hạt nhân cho Iran

Ngày 19/9, Pháp cho biết sẽ không có lời đề nghị nào tốt hơn việc Iran khôi phục thỏa thuận hạt nhân với các cường quốc trên thế giới, và Tehran sẽ phải đưa quyết định ngay lúc này với các điều phối viên EU.

Nhiều tháng đàm phán gián tiếp giữa Iran và Hoa Kỳ đã cho thấy một số vấn đề, bao gồm cả việc Tehran đòi hỏi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) phải chấm dứt cuộc điều tra về dấu vết uranium phát hiện tại 3 địa điểm vốn không được khai báo trước khi hiệp ước khôi phục, đồng thời yêu cầu Hoa Kỳ đảm bảo Washington sẽ không từ bỏ bất kỳ thỏa thuận hạt nhân nào một lần nữa.

“Sẽ không có lời đề nghị nào tốt hơn nữa và Iran phải đưa ra quyết định đúng đắn,” Ngoại trưởng Pháp Catherine Colonna trao đổi với các phóng viên bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York.

Người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU Josep Borrell, điều phối viên của các cuộc đàm phán cũng nhắc lại quan điểm của bà Catherine Colonna, sau đó nói với các phóng viên ở New York, ông không thấy có triển vọng tiến triển nào trong cuộc họp giữa các nhà lãnh đạo thế giới vào tuần này.

Các nhà ngoại giao phương Tây nhìn nhận, hiện tại không có cuộc đàm phán tích cực nào và khó có khả năng đột phá trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11 sắp tới. Họ cáo buộc Iran đã có những bước thụt lùi trong các cuộc đàm phán, điều mà Tehran luôn phủ nhận.

Truyền thông nhà nước Iran ngày 19/9 đã dẫn lời Giám đốc hạt nhân Iran Mohammad Eslami nhận định: “Có những dấu hiệu cho thấy IAEA dự định đóng hồ sơ điều tra của ba địa điểm… Chúng tôi hy vọng họ sẽ trung thực và không lãng phí thêm thời gian để gây sức ép với Iran.”

Các quan chức châu Âu kiên quyết rằng, Iran phải đưa ra câu trả lời đáng tin cậy cho các câu hỏi của IAEA. Họ lo ngại nếu vấn đề này bị lờ đi, nó có thể làm suy yếu Hiệp ước phổ biến vũ khí hạt nhân, vốn nhằm ngăn chặn sự lan rộng khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân.

Tổng thống Iran Ebrahim Raisi hôm 19/9 tuyên bố, Iran sẽ nghiêm túc xem xét việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân, nếu có những đảm bảo chắc chắn rằng Hoa Kỳ sẽ không rút khỏi thỏa thuận này như họ đã từng thực hiện dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Các nhà ngoại giao tiết lộ, Hoa Kỳ đã đưa ra lời đảm bảo về điều đó trong vòng 2,5 năm tới, nhưng không cam kết thêm ngoài khung thời gian đó.

Một nguồn tin thân cận với nhóm hạt nhân của Iran cho hay, Tehran đã không còn quan tâm đến việc khôi phục một thỏa thuận chỉ có thể kéo dài 2 năm. “Chương trình hạt nhân của chúng tôi đang tiến triển từng ngày và lần này [ưu thế] nằm ở phía chúng tôi. Cứ để họ lo lắng về điều đó,” nguồn tin nhấn mạnh.