Ngày 23 tháng 9 năm 2026, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump đã chào đón nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình tại Căn cứ Liên hợp Andrews, Maryland. (Ảnh: Madalina Kilroy/The Epoch Times)
Cuộc gặp Trump-Tập khép lại, nhiều nhà phân tích từ các góc độ khác nhau đã đánh giá về kết quả của cuộc gặp cũng như logic ngoại giao mà ông Trump sử dụng.
Sáng thứ Sáu (25/9), Tổng thống Mỹ Donald Trump và phu nhân cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân đã dùng trà tại “Phòng Đỏ” ở Nhà Trắng, sau đó cùng tham quan Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Mỹ, khép lại chuyến thăm kéo dài ba ngày.
Chuyến thăm Mỹ lần này của ông Tập diễn ra đúng dịp Mỹ kỷ niệm 250 năm lập quốc. Hôm thứ Sáu, tại sảnh tròn của Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Mỹ, ông Trump và ông Tập cùng xem các văn kiện lập quốc của Mỹ, bao gồm Tuyên ngôn Độc lập, Hiến pháp Mỹ và Tuyên ngôn Nhân quyền.
Trong lúc tham quan cơ quan lưu trữ, khi được phóng viên hỏi liệu ông có thảo luận với ông Tập về cuộc chiến Iran hay không, ông Trump trả lời: “Chúng tôi thực sự đã thảo luận.”
Trước thềm cuộc gặp Trump-Tập, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí kéo dài thời hạn đình chiến thương mại thêm hai tháng, từ ngày 10/11/2026 đến ngày 10/1/2027.
Ngoài vấn đề Iran, hai bên cũng phát đi những tín hiệu hạ nhiệt trong lĩnh vực thương mại và nghi thức ngoại giao.
Nhà báo kỳ cựu Phương Vi phân tích trong chương trình Fang Vi Time rằng ban đầu phía Trung Quốc muốn kéo dài thời gian đình chiến thương mại đến khi nhiệm kỳ của ông Trump kết thúc, nhưng cuối cùng chỉ được gia hạn thêm hai tháng. “Đây chính là một dạng kiểm tra mang tính biểu hiện đối với những cam kết của phía Trung Quốc. Anh thể hiện tốt thì tôi cho anh thêm thời gian; thể hiện không tốt thì sẽ không có phần thưởng.”
Tuy nhiên, ông Phương Vi cũng lưu ý rằng các cam kết về mua nông sản và đơn đặt hàng máy bay Boeing đã từng xuất hiện tại hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 5, vì vậy cần tiếp tục theo dõi xem lần này chúng có thực sự được triển khai hay không.
Trong cuộc gặp lần này, ông Tập tuyên bố sẽ cung cấp hai con gấu trúc khổng lồ cho Vườn thú Atlanta. Phương Vi cho rằng xét trên tổng thể kết quả chuyến thăm, “hai con gấu trúc” trở thành một trong những thành quả mang tính biểu tượng nhất.
Trước những tranh luận về việc “cuộc gặp Trump-Tập có thể đạt được những thành quả gì”, Giáo sư Trương Thiên Lượng thuộc Khoa Khoa học Nhân văn, Đại học Feitian ở Mỹ đưa ra một góc nhìn khác.
Ông nói trong chương trình Tianliang Shifen: “Nhiều người cho rằng sẽ không có thành quả gì, nhưng tôi muốn nói với mọi người rằng nếu thực sự không có thành quả gì thì đó lại chính là điều ông Tập Cận Bình mong muốn.”
“Bởi vì đồng hồ chính trị mà Trump và Tập Cận Bình phải đối mặt không giống nhau. Trump phải đối mặt với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11, chiến tranh Nga-Ukraine, tình hình Trung Đông, giá năng lượng, lạm phát và hàng loạt vấn đề khác.” Ông Trương Thiên Lượng nói rằng nếu cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung leo thang toàn diện vào thời điểm này, chi phí thuế quan và chuỗi cung ứng sẽ nhanh chóng chuyển sang người tiêu dùng Mỹ và có thể tạo ra áp lực chính trị trong vài tháng.
Theo ông Trương Thiên Lượng, ngược lại, ông Tập không chịu áp lực từ các cuộc bầu cử định kỳ. “Điều ông ấy cần là thời gian, và ông ấy sẽ đưa ra một số nhượng bộ nhất định để kéo dài thời gian.” Tuy nhiên, việc không phải đối mặt với bầu cử không có nghĩa là những vấn đề kinh tế và áp lực nội bộ trong giới lãnh đạo quân đội Trung Quốc sẽ tự động biến mất.
Theo ông Trương Thiên Lượng, ông Trump cần đạt được những kết quả có thể trình bày với công chúng Mỹ trong thời gian tương đối ngắn, trong khi ông Tập coi trọng hơn việc liệu có thể dùng những nhượng bộ có giới hạn để tránh một cuộc đối đầu toàn diện và tranh thủ thêm thời gian cho mình hay không.
Phương Vi chú ý đến một chi tiết khác trong cuộc gặp Trump-Tập: Khi nói về lịch sử Trung Quốc, ông Trump đề cập từ Khổng Tử đến Tôn Trung Sơn nhưng không tập trung vào chính quyền Cộng sản Trung Quốc sau năm 1949. Ông cho rằng cách diễn đạt này, thay vì nhấn mạnh hệ tư tưởng, dường như nhấn mạnh sự phân biệt giữa “nền văn minh Trung Quốc” và “chính quyền Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa”.
Phương Vi đặc biệt chú ý đến các cuộc biểu tình xuất hiện gần Nhà Trắng trong thời gian ông Tập thăm Mỹ. Ông cho rằng, khác với Trung Quốc, xã hội Mỹ cho phép những tiếng nói phản đối chính phủ hoặc lãnh đạo nước ngoài công khai xuất hiện gần dinh tổng thống.
Về chuỗi sắp xếp này, Phương Vi cho rằng ông Trump đã sử dụng nghi thức tiếp đón ở cấp độ cao để giảm sự cảnh giác của đối phương, đồng thời âm thầm thể hiện sức mạnh và thể chế của Mỹ.
Phương Vi cho biết logic của ông Trump là “kéo kẻ thù lại gần hơn”, thông qua quan hệ cá nhân để giảm xung đột công khai, đồng thời tranh thủ thời gian giải quyết các vấn đề của chính nước Mỹ.
Bên cạnh cách thể hiện vừa mềm vừa cứng về mặt nghi thức, một số nhà quan sát cũng tập trung vào cuộc tranh luận về cách truyền thông xây dựng câu chuyện.
Nhà bình luận độc lập Trương Tu Kiệt phân tích trong chương trình ‘Tianguo Haikuo Trương Tu Kiệt’ rằng cái gọi là “tin giả” hiện nay không chỉ đơn giản là biến trời nắng thành trời mưa, mà còn có thể là việc thay đổi góc độ diễn giải những sự việc thực tế đã xảy ra, từ đó khiến công chúng có cách hiểu khác.
Ông lấy ví dụ một đoạn video về việc ông Tập đến Washington đang lan truyền trên mạng. Hình ảnh cho thấy trước khi ông Tập bước xuống chuyên cơ, một số nhân viên quân đội Mỹ mặc quân phục phụ trách tiếp đón đang quỳ để chỉnh sửa và trải phẳng thảm đỏ. Một số phương tiện truyền thông mô tả cảnh này là “binh sĩ Mỹ quỳ gối nghênh đón ông Tập Cận Bình”, nhưng hình ảnh thực tế cho thấy họ đang trải thảm đỏ.
Ông Trương Tu Kiệt giải thích: “Chúng ta biết rằng trong nghi thức đón tiếp như thế này, máy bay phải đỗ xong thì thảm đỏ mới được trải. Không thể yêu cầu phi công nhìn thấy thảm đỏ rồi căn cứ vào vị trí của thảm đỏ để cho máy bay đỗ xuống, sau đó mới đưa xe thang đến.”
Ông nói rằng nếu cần trải phẳng thảm đỏ, nhân viên đương nhiên phải quỳ xuống đất để thực hiện công việc này. “Lãnh đạo của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới khi đến thăm một quốc gia khác, nếu có thảm đỏ thì thảm đỏ đều được trải như vậy.”
Vì vậy, ông cho rằng mô tả hành động này là “binh sĩ Mỹ quỳ gối nghênh đón ông Tập Cận Bình” là cách đưa tin đã làm thay đổi ý nghĩa của sự việc.
Ông Trương Tu Kiệt sau đó đề cập đến một bài viết liên quan đến vấn đề Đài Loan do Tân Hoa Xã, cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc, đăng tải trước cuộc gặp Trump-Tập.
Ông đặc biệt chú ý đến cách truyền thông nhà nước Trung Quốc viết rằng “ông Tập Cận Bình nhấn mạnh hy vọng phía Mỹ kiên trì lập trường đúng đắn là phản đối Đài Loan độc lập”, đồng thời cho rằng vào thời điểm đó ông Tập vẫn chưa tiến hành cuộc hội đàm chính thức với ông Trump, vậy “nhấn mạnh” từ đâu mà có?
Ông cho rằng cách nói “phản đối Đài Loan độc lập” mà Tân Hoa Xã sử dụng không phải là cùng một khái niệm với cách Mỹ lâu nay sử dụng là “không ủng hộ Đài Loan độc lập”.
Ông Trương Tu Kiệt đồng thời nhắc đến việc Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tạ Phong trả lời phỏng vấn truyền thông Mỹ trước cuộc gặp Trump-Tập, trong đó liệt kê Đài Loan, dân chủ, nhân quyền, con đường phát triển và thể chế là những vấn đề không thể bị thách thức.
Ông nói: “Nếu anh nói vấn đề dân chủ và nhân quyền cũng không được đề cập, đề cập đến là vượt qua lằn ranh đỏ của Trung Quốc , thì nếu hiểu theo nghĩa đen, chẳng phải điều đó có nghĩa là Trung Quốc không có nhân quyền, không có dân chủ hay sao? Chẳng phải chính Trung Quốc đang tự vả vào mặt mình, tự vu khống chính mình hay sao?”
Tối 23/9 theo giờ Mỹ, ngay trước thềm Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp đón Tập Cận Bình bằng nghi lễ quốc khách cấp cao hiếm thấy, Fox News bất ngờ phát sóng một đoạn quảng cáo chính thức đầy khí thế trong khung giờ vàng. Trên màn hình, ông Trump với gương mặt lạnh lùng, thần sắc cương quyết, tuyên bố trước hàng trăm triệu khán giả Mỹ: “Chúng ta sẽ đoàn kết, đánh bại chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa Marx tại Mỹ cũng như trên toàn thế giới một lần và mãi mãi!”
Sau đó là những hình ảnh mạnh mẽ từ các sự kiện tại Nhà Trắng, kết thúc bằng tuyên bố dứt khoát của ông Trump: “Hợp chúng quốc Hoa Kỳ sẽ không bao giờ trở thành một quốc gia cộng sản”.
Thời điểm đoạn quảng cáo được phát sóng chính xác đến mức gây chú ý, và sau đó tiếp tục được mở rộng phạm vi phát sóng. Đặt cạnh những hình ảnh hai bên nâng ly, bắt tay và trò chuyện tại tiệc tối ở Nhà Trắng chỉ vài giờ sau đó, tất cả tạo nên một khung cảnh đầy hàm ý trong lịch sử ngoại giao đương đại: trên bàn tiệc, lãnh đạo hai cường quốc thảo luận về thu mua thương mại, dòng chảy công nghệ và kiểm soát địa chính trị; trong khi trên màn hình, chủ nhân Nhà Trắng lại tuyên bố với toàn thế giới rằng Mỹ và chủ nghĩa cộng sản không thể cùng tồn tại, chỉ có thể đi đến kết cục một mất một còn.
Đây không phải là một sai lầm ngoại giao do mâu thuẫn trong cách ứng xử, mà là một nước đi mang tính chiến lược điển hình của ông Trump. Nó gửi đến thế giới một thông điệp sắc lạnh: Mỹ dành cho cá nhân ông Tập Cận Bình nghi lễ và sự tôn trọng ở cấp độ cao nhất; nhưng đối với “bóng ma cộng sản” phía sau ông Tập, Washington đã sẵn có một bản án tử hình được ký từ trước. Những lời xã giao về hợp tác chỉ là phần bề nổi, còn mục tiêu cuối cùng mới là quân bài thực sự.
Một thẩm phán bang Bắc Carolina, Mỹ, tuyên nghiên cứu sinh Trung Quốc Tề Thái…
Công tố Mỹ dựa vào một robot thử điện thoại, mã nguồn bộ định tuyến…
Với người làm quan, lời nói, thái độ và cử chỉ của một người ở…
Một vụ nổ ở Dera Ismail Khan, tây bắc Pakistan, hôm thứ Bảy (26/9) làm…
