Ngô biến đổi gene chiếm khoảng 50% diện tích ngô Việt Nam

Đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết sau 10 năm, ngô biến đổi gene đã tăng từ 1,1% lên khoảng 50% diện tích ngô cả nước, với năng suất cao hơn giống truyền thống 15,2–30%.

Theo thông tin tại hội thảo về cây trồng công nghệ sinh học do Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức chiều 10/11, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho hay mong muốn tăng cường hợp tác với các chuyên gia, tổ chức quốc tế để tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ công nghệ sinh học và chỉnh sửa gen phù hợp với nhu cầu phát triển trong nước.

Theo Vneconomy, TS Phùng Danh Huân, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết hiện Việt Nam đã công nhận lưu hành 31 giống ngô biến đổi gene, trong đó hơn 80% diện tích là các giống mang tổ hợp gene vừa kháng sâu, vừa chịu được thuốc trừ cỏ.

Tỷ lệ gieo trồng ngô biến đổi gen đã tăng từ 1,1% năm 2015 lên khoảng 50% tổng diện tích ngô cả nước năm 2025. Lũy kế giai đoạn 2015-2024, diện tích canh tác loại ngô này vượt 1,3 triệu ha.

Tính đến tháng 9/2026, Việt Nam có 64 sự kiện biến đổi gen được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sử dụng làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, trong đó ngô có 22 sự kiện, đậu tương có 17 sự kiện. Ngoài ra, 6 sự kiện được cấp phép an toàn sinh học, đều là ngô.

Ông Huân cho rằng hiệu quả kinh tế và lợi ích môi trường là những lý do quan trọng khiến nông dân chọn công nghệ mới. Giai đoạn 2016–2025, năng suất ngô biến đổi gene cao hơn giống truyền thống 15,2–30%, lợi nhuận bổ sung khoảng 4,34–7,34 triệu đồng/ha.

Ngoài ra là các con số như giảm gần 135.000 kg thuốc trừ cỏ và hơn 62.000 kg thuốc trừ sâu. Chỉ số tác động môi trường EIQ giảm từ 1,5-3,3%. Khả năng kiểm soát sâu hại tốt hơn giúp hạn chế nguy cơ nhiễm độc tố Aflatoxin trong hạt ngô, giảm chi phí và công lao động…

Dù vậy, TS Nguyễn Văn Vương, Trưởng phòng Quản lý giống cây trồng của Cục, cho rằng việc mở rộng danh mục cây trồng biến đổi gene ở Việt Nam cần được nghiên cứu, đánh giá thận trọng. Ông giải thích không phải quốc gia nào cũng chấp nhận cây trồng biến đổi gene, trong khi Việt Nam là nước xuất khẩu nông sản lớn. Nếu không cân nhắc kỹ, cây trồng biến đổi gene có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu thụ và xuất khẩu nông sản, báo Tuổi Trẻ dẫn lời ông Vương.

Từ phía doanh nghiệp, TS Trần Xuân Định, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại giống cây trồng Việt Nam, cho biết các giống ngô kháng sâu bệnh đã phát huy hiệu quả rõ rệt, nhưng việc đưa giống biến đổi gene vào sản xuất vẫn gặp nhiều khó khăn. Trước khi giống được công nhận lưu hành, doanh nghiệp phải qua nhiều khâu đánh giá, khảo nghiệm và cấp phép về an toàn sinh học, an toàn thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, khiến thời gian và chi phí đưa sản phẩm ra thị trường tăng lên.

Sẽ hoàn thiên cơ chế quản lý để “mở cửa” với cây trồng chỉnh sửa gene

Khác với cây trồng biến đổi gene đã được thương mại hóa, các sản phẩm chỉnh sửa gene ở Việt Nam vẫn đang được nghiên cứu, còn cơ chế quản lý vẫn đang hoàn thiện.

Theo ông Huân, thời gian tới cần tập trung xây dựng hành lang pháp lý cho cây trồng chỉnh sửa gene không chứa ADN ngoại lai, “hướng tới giảm 50–70% chi phí và thời gian đưa giống mới ra thị trường”.

GS.VS Trần Đình Long, Chủ tịch Hội Giống cây trồng Việt Nam, cho rằng chỉ nên dùng chỉnh sửa gene với những tính trạng mà các phương pháp chọn giống thông thường khó giải quyết, có tính đến hiệu quả kinh tế và khả năng ứng dụng của từng công nghệ.

“Có thể bắt đầu với những đối tượng ít ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu như hoa, ngô thực phẩm, ngô nếp. Còn cây lúa cần cân nhắc kỹ hơn do liên quan đến thị trường và thương mại quốc tế,” ông Long nói, theo báo Tuổi Trẻ.

ThS. Tạ Thị Kiều Anh, Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học cho biết quy trình cấp phép cây trồng biến đổi gen đang tiếp tục được hoàn thiện theo hướng minh bạch, có thời hạn cụ thể. Hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sử dụng làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi được rút ngắn từ khoảng 90 ngày xuống 45 ngày làm việc đối với những sự kiện đáp ứng điều kiện áp dụng cơ chế rút gọn.

Bà Kiều Anh cho rằng việc hoàn thiện chính sách, đơn giản hóa thủ tục và bảo đảm an toàn sinh học sẽ tạo nền tảng thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa cây trồng công nghệ sinh học tại Việt Nam.

Xem thêm: