Hạ viện Mỹ: Các hãng viễn thông TQ vẫn cắm rễ ở Mỹ sau khi bị tước giấy phép hoạt động

Ủy ban Đặc biệt của Hạ viện Mỹ về Đảng Cộng sản Trung Quốc hôm thứ Ba (4/8) đã công bố một báo cáo điều tra lưỡng đảng, tiết lộ rằng ba tập đoàn viễn thông nhà nước lớn của Trung Quốc dù đã bị từ chối hoặc thu hồi giấy phép viễn thông tại Mỹ vẫn lợi dụng các kẽ hở trong quy định để tiếp tục tham gia sâu vào hạ tầng thông tin liên lạc trọng yếu của Mỹ.

Báo cáo dài 49 trang (PDF), mang tên Stranger Pings: The Threat of CCP-Controlled Infrastructure in the U.S. Communications Backbone (Những tín hiệu lạ: Mối đe dọa từ hạ tầng do ĐCSTQ kiểm soát đối với mạng lưới truyền thông xương sống của Mỹ), lấy cảm hứng từ tên bộ phim truyền hình nổi tiếng Stranger Things.

Sau nhiều tháng điều tra, ủy ban cho biết mặc dù Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã từ chối hoặc thu hồi giấy phép viễn thông của các công ty con tại Mỹ thuộc China Telecom, China Mobile và China Unicom, nhưng luật hiện hành chỉ cấm các doanh nghiệp này cung cấp các dịch vụ bán lẻ thuộc diện quản lý, chứ không buộc họ phải tháo dỡ thiết bị hoặc chấm dứt kết nối mạng.

Chủ tịch ủy ban, ông John Moolenaar, cho biết: “Các công ty con của các tập đoàn viễn thông Trung Quốc tại Mỹ chịu sự chi phối của ĐCSTQ và là mối đe dọa đối với tất cả chúng ta”.

Ông nhấn mạnh: “Họ yêu cầu khách hàng Mỹ cam kết kiểm duyệt thông tin theo luật của ĐCSTQ, đồng thời làm suy yếu hạ tầng mạng trong nước mà chúng ta đang phụ thuộc. Điều đó khiến chúng ta dễ trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng do quốc gia bảo trợ từ đối thủ lớn nhất của Mỹ”.

Thu hồi giấy phép không đồng nghĩa với rời khỏi mạng lưới

Cuộc điều tra cho biết FCC trước đây đã từ chối hoặc thu hồi giấy phép theo Điều 214 của Đạo luật Truyền thông đối với ba doanh nghiệp này, hạn chế việc cung cấp các dịch vụ viễn thông thuộc diện quản lý. Tuy nhiên, Điều 214 về bản chất chỉ là công cụ cấp phép dịch vụ, không trao quyền buộc doanh nghiệp phải tháo dỡ phần cứng, rút khỏi các trung tâm dữ liệu hoặc chấm dứt kết nối với các mạng khác.

Báo cáo ví điều này giống như “một công ty vận tải bị tước giấy phép vận chuyển công cộng nhưng vẫn sở hữu nguyên vẹn các nhà kho, xe tải vẫn đỗ bên trong với động cơ đang nổ máy và vẫn có thể tự do sử dụng toàn bộ tài sản đó để thực hiện các hợp đồng vận tải tư nhân không thuộc diện quản lý”.

Sau đó, ba công ty đã chuyển hoạt động sang các lĩnh vực ít chịu sự điều chỉnh của Điều 214 như truyền dẫn IP, lưu trữ trung tâm dữ liệu, mạng doanh nghiệp và tích hợp hệ thống, qua đó tiếp tục duy trì hoạt động tại các nút Internet trọng yếu của Mỹ.

China Telecom Americas vẫn duy trì 10 điểm hiện diện mạng (PoP) tại 7 khu vực đô thị lớn của Mỹ, bao gồm Ashburn, Chicago, Los Angeles, New York và San Jose. Trong khi đó, China Mobile International USA có 39 điểm PoP tại 27 trung tâm dữ liệu và cơ sở kết nối, với tổng dung lượng mạng lên tới 1.380 Gbps.

China Unicom Americas Operations cũng tiếp tục duy trì thiết bị trung tâm dữ liệu, tủ máy chủ, hệ thống cấp điện và các đường kết nối chéo tại Ashburn, Chicago, Dallas, Los Angeles, Miami, New York và Seattle, đồng thời vẫn kết nối với các nhà cung cấp mạng trục chính của Mỹ.

Quan chức tuân thủ thừa nhận “không thể bảo đảm công ty mẹ tuân thủ pháp luật”

Thông qua lời khai tuyên thệ và các tài liệu nội bộ, cuộc điều tra cho thấy các công ty con tại Mỹ không thực sự hoạt động độc lập. Các chức năng cốt lõi như định tuyến mạng, kích hoạt dịch vụ, quản lý dữ liệu khách hàng, xử lý sự cố và hệ thống tuân thủ vẫn phụ thuộc ở nhiều mức độ khác nhau vào công ty mẹ và các công ty liên kết tại Trung Quốc đại lục hoặc Hồng Kông.

Trong một cuộc phỏng vấn quan trọng, một quan chức phụ trách tuân thủ của China Unicom thừa nhận: “Chúng tôi không thể bảo đảm rằng các công ty liên kết, đặc biệt là China Unicom Global (CUG), sẽ tuân thủ luật pháp Mỹ”.

Ngoài ra, China Unicom Americas còn đưa vào hợp đồng với các doanh nghiệp Mỹ một Chính sách sử dụng chấp nhận được (AUP), cấm khách hàng truyền tải các tin tức chính trị vi phạm luật pháp Trung Quốc, các thông tin vi phạm luật an ninh quốc gia của Trung Quốc hoặc các nội dung bị cho là ảnh hưởng đến “trật tự xã hội và ổn định xã hội”.

Ông Moolenaar tuyên bố: “Chúng ta phải loại bỏ các công ty con này khỏi hạ tầng trong nước của Mỹ để bảo vệ người dân Mỹ”.

Hơn 108.000 vụ chiếm quyền định tuyến BGP, xuất hiện liên hệ với chiến dịch “Salt Typhoon”

Ở góc độ kỹ thuật, báo cáo công bố một loạt số liệu đáng chú ý.

Từ tháng 1/2018 đến cuối tháng 5/2025, ủy ban đã ghi nhận hơn 108.000 vụ chiếm quyền định tuyến theo giao thức BGP (Border Gateway Protocol) có độ tin cậy cao, ảnh hưởng đến ít nhất 477 mạng tại Mỹ. Những sự cố này có thể khiến lưu lượng dữ liệu của Mỹ bị chuyển hướng sang các mạng liên quan đến Trung Quốc đại lục và Hồng Kông, làm gia tăng nguy cơ bị giám sát, sao chép hoặc sửa đổi.

Báo cáo ví việc chiếm quyền định tuyến BGP giống như “đặt các biển chỉ dẫn giả trên đường cao tốc.” Khi dữ liệu bị chuyển sang một tuyến đường bất thường, chúng có thể bị sao chép, theo dõi hoặc lưu trữ trước khi được chuyển tiếp đến đích ban đầu mà người dùng hầu như không nhận ra.

Ủy ban nhấn mạnh rằng không phải mọi sự cố đều là các cuộc tấn công có chủ đích; một số có thể xuất phát từ lỗi cấu hình hoặc quản lý. Tuy nhiên, báo cáo phát hiện một số hoạt động định tuyến bất thường trùng thời điểm với các chiến dịch tấn công mạng bị cho là có sự hậu thuẫn của ĐCSTQ.

Lấy ví dụ chiến dịch Salt Typhoon, từ ngày 22 đến 25/9/2024, mạng của China Mobile International đã xuất hiện ít nhất 192 lần trên các tuyến định tuyến hợp lệ dẫn tới 58 máy chủ tấn công. Báo cáo cho rằng rủi ro mang tính cấu trúc này có thể tạo điều kiện cho Bắc Kinh tiến hành hoạt động giám sát thụ động lâu dài mà thiếu sự giám sát.

Đề xuất hoàn thiện luật để bịt lỗ hổng an ninh

Thành viên Dân chủ cấp cao của ủy ban, ông Ro Khanna, cho rằng trước các hoạt động tấn công mạng gần đây bị quy cho ĐCSTQ, báo cáo này cho thấy “việc giám sát liên tục các công ty viễn thông có liên hệ với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đang hoạt động tại Mỹ là hết sức quan trọng.”

Ông kêu gọi Quốc hội bảo đảm các cơ quan chịu trách nhiệm bảo vệ mạng lưới thông tin liên lạc của Mỹ có đủ nguồn lực để ứng phó với các mối đe dọa tiềm tàng.

Để khắc phục lỗ hổng an ninh này, ủy ban đã đưa ra sáu khuyến nghị chính sách, gồm: