Kenya bắt thanh niên Trung Quốc buôn lậu hơn 2.200 con kiến qua sân bay

Cơ quan chức năng Kenya đã chặn đứng một vụ buôn lậu sinh vật quy mô lớn tại Sân bay Quốc tế Jomo Kenyatta (JKIA) ở thủ đô Nairobi trong tuần này. Một người đàn ông Trung Quốc 27 tuổi, Trương Khắc Quần (Zhang Kequn), bị bắt vì nghi mang theo hơn 2.200 con “kiến vườn” còn sống trong hành lý khi chuẩn bị rời Kenya để trở về Trung Quốc.

Thứ Tư (11/3), một công tố viên nhà nước đã nói với tòa án rằng các điều tra viên đã phát hiện một phương thức cất giấu rất tinh vi trong hành lý cá nhân của Trương Khắc Quần vào ngày hôm trước: Trong đó có 1.948 con kiến được đựng trong các ống nghiệm chuyên dụng, và khoảng 300 con khác được giấu trong 3 cuộn giấy vệ sinh để cố gắng qua mặt cơ quan chức năng.

Cơ quan Quản lý Động vật Hoang dã Kenya (KWS) cho biết, lô kiến này chủ yếu bao gồm loài “kiến đầu lớn” (Messor cephalotes), loài đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe đất và đa dạng sinh học của hệ sinh thái, đồng thời được quản lý nghiêm ngặt theo các công ước quốc tế về bảo tồn đa dạng sinh học.

Các tài liệu của tòa án được Reuters nhìn thấy vào thứ Năm (12/3) cho thấy đây không phải là lần đầu Trương Khắc Quần vi phạm. Các quan chức nhập cảnh đã phát hiện một “lệnh bắt giữ” trong hộ chiếu của anh, chỉ ra rằng anh ta đã trốn tránh sự truy bắt vào năm ngoái do liên quan đến vụ buôn lậu tương tự ở Kenya, khi đó anh được cho là đã sử dụng hộ chiếu khác để rời khỏi đất nước.

Công tố viên Allen Mulama đã chỉ ra rằng Trương Khắc Quần chính là “kẻ đứng sau” mạng lưới buôn lậu kiến xuyên quốc gia bị phát hiện vào năm ngoái.

Theo BBC, tháng 5/2025, Kenya đã tuyên án một vụ án mang tính bước ngoặt, trong đó một nhóm buôn lậu gồm 2 người Bỉ, 1 người Việt Nam và 1 người Kenya đã bị kết án tù hoặc phải nộp phạt lớn vì buôn lậu hàng nghìn con kiến chúa. Các bị cáo cho biết họ chỉ thu thập kiến như một sở thích, nhưng cuộc điều tra cho thấy đây là một thị trường thú cưng nhập khẩu rất có lãi tại châu Á và châu Âu.

Theo Reuters, những người yêu thích kiến thường sẵn sàng chi trả số tiền lớn để mua kiến chúa nhằm tạo ra những “trạm quan sát kiến” (formicariums) trong suốt. Ông Duncan Juma, quan chức của KWS, cho biết vụ việc này phản ánh xu hướng buôn lậu sinh vật đang chuyển từ những mục tiêu truyền thống như ngà voi và sừng tê giác sang những loài nhỏ bé nhưng rất quan trọng đối với hệ sinh thái.

Hiện tại, tòa án đã phê chuẩn việc tạm giam Trương Khắc Quần trong 5 ngày để cảnh sát tiến hành giám định pháp y đối với các thiết bị iPhone và MacBook bị tịch thu từ anh ta. Trước đó, vào thứ Ba (10/3), một lô hàng kiến giống từ Kenya đã bị phát hiện ở Bangkok, cho thấy mạng lưới buôn lậu này vẫn đang hoạt động.

KWS cảnh báo rằng với phạm vi điều tra mở rộng sang các khu vực thu thập khác, dự kiến sẽ có thêm nhiều cá nhân bị bắt trong vài tuần tới.

Ông Philip Muruthi, phó chủ tịch phụ trách bảo tồn tại Quỹ Động vật hoang dã châu Phi ở Nairobi, cho biết kiến đóng vai trò làm giàu chất dinh dưỡng cho đất, hỗ trợ quá trình nảy mầm và cung cấp thức ăn cho các loài như chim.

Ông Muruthi cảnh báo về nguy cơ buôn bán các loài vật có thể dẫn đến việc lây lan dịch bệnh sang ngành nông nghiệp ở các quốc gia nhập khẩu.

“Ngay cả khi hoạt động buôn bán diễn ra, nó cũng cần được kiểm soát chặt chẽ, không ai nên lấy tài nguyên của chúng ta một cách tùy tiện như thế”, ông nói thêm.

Nạn buôn bán động vật hoang dã trái phép hiện được coi là ngành buôn lậu phi pháp lớn thứ tư trên thế giới, với giá trị ước tính 25 tỉ USD mỗi năm, theo Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (INTERPOL).