Lebanon cáo buộc Iran cài khủng bố vào nước này dưới vỏ bọc hoạt động ngoại giao

Căng thẳng giữa Lebanon và Iran đang gia tăng sau khi Beirut gửi thư lên Hoa Kỳ cáo buộc Tehran bí mật đưa các thành viên thuộc Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) vào Lebanon dưới vỏ bọc ngoại giao. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang thúc đẩy các cuộc đàm phán giữa Lebanon và Israel nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn và giảm nguy cơ xung đột khu vực leo thang.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết Washington đã tổ chức hai ngày đàm phán hiệu quả giữa Israel và Lebanon vào ngày 14–15/5. Theo ông, thỏa thuận ngừng bắn ngày 16/4 sẽ được gia hạn thêm 45 ngày để tạo điều kiện cho các bước tiến ngoại giao tiếp theo. Bộ Ngoại giao Mỹ dự kiến nối lại đàm phán chính trị giữa hai bên vào đầu tháng 6, trong khi một cuộc đối thoại an ninh giữa các phái đoàn quân sự Lebanon và Israel sẽ diễn ra tại Lầu Năm Góc vào ngày 29/5.

Tuy nhiên, giữa lúc tiến trình ngoại giao đang được xúc tiến, một bức thư do Đại sứ Lebanon tại Liên Hợp Quốc Ahmad Arafa gửi lên Liên Hợp Quốc đã gây chú ý lớn. Trong thư, Lebanon cáo buộc Iran tiến hành các hoạt động “bất hợp pháp” và “can thiệp trắng trợn” vào công việc nội bộ của nước này thông qua việc cài cắm các phần tử IRGC dưới danh nghĩa ngoại giao. Beirut cho rằng hành động này đã kéo Lebanon vào các cuộc xung đột mà nước này không mong muốn tham gia.

Bức thư cũng chỉ trích Đại sứ Iran tại Beirut Mohammad Reza Sheibani vì bị cho là can thiệp quá mức vào tình hình chính trị Lebanon. Theo lập luận của Beirut, Iran đã vi phạm Công ước Vienna năm 1961 về Quan hệ Ngoại giao khi không minh bạch về danh sách công dân Iran và hoạt động của họ trên lãnh thổ Lebanon.

Một quan chức khu vực am hiểu hồ sơ tại Liên Hợp Quốc cho biết Beirut đặc biệt bất bình vì Tehran không thông báo đầy đủ về sự hiện diện của một số thành viên IRGC tại Lebanon. Quan chức này cho rằng đó là nguyên nhân khiến Israel tấn công một khách sạn ở Lebanon, làm sáu người thiệt mạng. Theo nguồn tin này, Bộ Ngoại giao Lebanon không hề được Iran thông báo về danh tính những người có mặt tại địa điểm bị tấn công.

Chuyên gia Trung Đông Walid Phares nhận định bức thư gửi Liên Hợp Quốc có thể là dấu hiệu cho thấy Beirut đang dần thay đổi thái độ với Tehran và Hezbollah. Tuy nhiên, ông cho rằng Lebanon hiện vẫn chưa đủ vị thế chính trị để đối đầu trực diện với Iran hay Hezbollah.

Theo Phares, căng thẳng gần đây còn liên quan tới quyết định của Lebanon chấm dứt chính sách miễn thị thực tự động cho công dân Iran, bao gồm cả quan chức nhà nước. Động thái này đã khiến Tehran và Hezbollah phản ứng mạnh. Iran cũng được cho là bất mãn với Ngoại trưởng Lebanon Youssef Raggi vì cho rằng Beirut không còn thể hiện sự đoàn kết như trước với Tehran sau các cuộc không kích của Israel nhằm vào các thành viên IRGC tại Lebanon.